Örtük Sınıf Analizi ile Bir Örnek Uygulama

Özet

Sosyal bilimlerde doğrudan gözlenemeyen, örtük yapıların analizi pek çok araştırmaya konu olmuştur. En çok bilinen örtük değişken modeli faktör analizi olmakla birlikte, araştırmalara konu olan değişkenler her zaman sürekli yapıda olmayabilirler. Bu durum süreksiz değişkenler için örtük değişken modellerine olan ilgiyi arttırmıştır. Örtük sınıf modelleri için kullanılan beklenti-maksimizasyon algoritmasının formülize edilmesi ve bilgisayar yazılımlarında kullanılmaya başlanmasıyla, son yıllarda örtük sınıf analiziyle yapılan çalışma sayısı oldukça artmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, ülkemiz alan yazınında az sayıda bulunan örtük sınıf analizi ile bir çalışma örneği sunmaktır. Çalışmanın katılımcılarını istatistik dersini ilk defa alan 138 psikoloji lisans öğrencisi oluşturmaktadır. İstatistik dersine yönelik tutumların sorulduğu 15 maddelik (tamamen katılıyorum, biraz katılıyorum, hiç katılmıyorum şeklinde 3’lü sıralayıcı ölçekleme düzeyinde) bir anket ile toplanan veriler örtük sınıf analizi ile incelenmiştir. Analizler Latent GOLD 4.5 programı kullanılarak yapılmıştır. Bilgi kriterleri doğrultusunda 3 örtük sınıflı model en fazla bilgi içeren model olarak tespit edilmiştir. Bu modele ait örtük sınıf olasılıkları ve koşullu olasılıklar parametre değerleri ve yorumları sunulmuştur