AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis study aims to examine Türkiye’s policy toward Kosovo Turks during the 1989–2008 period and to analyze the factors that have shaped both continuity and change in this policy.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
As a consequence of the dissolution of Yugoslavia, Kosovo has emerged as a distinct area of crisis. Due to the presence of a Turkish minority in Kosovo, Türkiye has become actively engaged in this crisis at the diplomatic level. It has prioritized not only the physical security of Kosovo Turks but also the protection of their minority rights. In this context, following the revocation of Kosovo's autonomy and its incorporation into Serbia in 1989, the use of Turkish at the national level has been abolished—contrary to the provisions of the 1974 Yugoslav Constitution—whereas no concrete regression has occurred in the minority’s cultural rights. During this period, Türkiye has regarded the Kosovo question as an internal matter of Yugoslavia. In 1998, when clashes between Albanians and Serbs began, Türkiye evaluated the issue within the framework of human security and took a direct role on the ground by contributing actively to the NATO-led military intervention. While the presence of Turkish troops has provided reassurance for Kosovo Turks, practices implemented under the UNMIK administration established after the intervention have operated to the detriment of the Turkish minority concerning the national-level use of Turkish and minority rights. In the process leading toward independence, Türkiye has adopted a more inclusive policy that, while continuing to place the Turkish minority at its center, has addressed Kosovo as a whole. In this regard, it has developed a multi-instrument engagement through TİKA, local governments, and civil society. This study aims to examine Türkiye’s policy toward Kosovo Turks during the 1989–2008 period and to analyze the factors that have shaped both continuity and change in this policy.
Özet
Yugoslavya’nın dağılma sürecine bağlı olarak Kosova ayrı bir kriz alanı olarak ortaya çıkmıştır. Kosova’da Türk azınlığın bulunması sebebiyle Türkiye, bu krize diplomatik açıdan aktif bir şekilde angaje olmuş ve Kosova Türklerinin can güvenliğinin yanı sıra azınlık haklarının korunmasını öncelik haline getirmiştir. Bu kapsamda Kosova’nın özerkliğinin kaldırılarak Sırbistan’a bağlandığı 1989 yılı sonrasında Türkçe’nin ulusal düzeyde kullanımı 1974 Yugoslavya Anayasası’ndaki düzenlemelerin aksine ortadan kaldırılırken, azınlığın kültürel haklarında somut bir gerileme yaşanmamıştır. Bu dönemde Türkiye Kosova sorununu Yugoslavya’nın içişleri kapsamında görmüştür. Arnavutlarla Sırplar arasında çatışmaların başladığı 1998’de meseleyi insani güvenlik bağlamında değerlendiren Türkiye, NATO çatısı altında yapılan askeri müdahaleye aktif katkı vererek doğrudan sahada yer almıştır. Türk askerinin varlığı Kosova Türklerine güvence sunarken, müdahale sonrasında oluşturulan UNMIK yönetiminde Kosova’da Türkçe’nin ulusal düzeyde kullanımında ve azınlık haklarında Türk azınlığın aleyhinde uygulamalar görülmüştür. Bağımsızlığa doğru giden süreçte ise Türkiye, Türk azınlığı merkeze almakla birlikte, Kosova geneline hitap eden daha kapsayıcı bir politika benimsemiştir. Bu bağlamda, TİKA, yerel yönetimler ve sivil toplum aracılığıyla çok araçlı bir angajman geliştirmiştir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin Kosova Türklerine yönelik politikasını 1989-2008 yılları arası dönemde incelemek ve bu politikanın değişim ve sürekliliğine neden olan faktörleri analiz etmektir.