SavedAdd your journal

Journals / Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi / 2026 / Sayı: 13

Current and future status of the brown marmorated stink bug (Halyomorpha Halys): The case of Bartın province

Kahverengi kokarca böceği (Halyomorpha Halys)’nin günümüz ve gelecekteki durumu: Bartın ili örneği

Sıla Erduygun(ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ)0009-0002-4981-8738
Alican Çıvğa(ISPARTA UYGULAMALI BİLİMLER ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-4975-8878
Pages
—
Publication Date
2026-10-18
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Findings support early-warning and pest-management planning for sustainable hazelnut cultivation.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Background and aims Hazelnut is a key crop for Türkiye; the recently introduced brown marmorated stink bug [Halyomorpha halys (Stål, 1855)] poses a serious threat to this production.
📊
Key Findings & Data:This study aimed to determine the species' current and future (2081-2100) potential distribution in Bartın province using MaxEnt.
💡
Conclusion & Impact:Findings support early-warning and pest-management planning for sustainable hazelnut cultivation.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2081 Verileri
⚙️Variables:Bartın · iklim değişikliği · kahverengi kokarca

Abstract

Background and aims Hazelnut is a key crop for Türkiye; the recently introduced brown marmorated stink bug [Halyomorpha halys (Stål, 1855)] poses a serious threat to this production. This study aimed to determine the species' current and future (2081-2100) potential distribution in Bartın province using MaxEnt. Methods Sixty occurrence points from July-August 2025 and CHELSA variables were used. Following Pearson correlation and a contribution test, the final model used eight variables (bio1, bio2, bio6, bio15, hillshade, radiation, temperature and topographic position index). Results Mean test AUC was 0.881 (good performance). Annual mean temperature (bio1, 43.71%) contributed most; the coldest month minimum temperature (bio6, 37.82%) was most important by permutation. Suitable areas were extensive in the central west under current conditions; under the optimistic (SSP126), intermediate (SSP370) and pessimistic (SSP585) scenarios for 2081-2100, suitable area contracted as emission severity increased. Conclusion Distribution was shaped mainly by mild winters and high annual temperature; future warming may reduce the species' risk. Findings support early-warning and pest-management planning for sustainable hazelnut cultivation.

Özet

Giriş ve Hedefler Fındık, Türkiye’nin önemli tarım ürünlerinden biridir; kahverengi kokarca [Halyomorpha halys (Stål, 1855)] bu üretim için ciddi bir tehdittir. Çalışmanın amacı, türün Bartın ilindeki güncel ve gelecek (2081-2100) dönemine ait potansiyel dağılımını MaxEnt ile belirlemektir. Yöntemler 2025 Temmuz-Ağustos’ta toplanan 60 tür varlık noktası ve CHELSA veri tabanından elde edilen değişkenler kullanılmıştır. Pearson korelasyonu ve katkı testleri sonrası 8 değişkenle (bio1, bio2, bio6, bio15, gölgelenme, radyasyon, sıcaklık ve topografik pozisyon indeksi) nihai model oluşturulmuştur. Bulgular Ortalama Test AUC değeri 0,881 (iyi düzey) bulunmuştur. Modele en yüksek katkıyı bio1 (%43,71), permütasyon önemi bakımından bio6 (%37,82) sağlamıştır. Günümüzde ilin orta-batı kesiminde geniş uygun alanlar belirlenmiş; iyimser (SSP126), orta (SSP370) ve kötümser (SSP585) senaryolara göre 2081-2100 döneminde emisyon arttıkça uygun alanın daraldığı tespit edilmiştir. Sonuçlar Dağılımın ılıman kış ve yüksek yıllık sıcaklıkla şekillendiği, gelecekte aşırı ısınmanın riski azaltabileceği belirlenmiştir. Bulgular, sürdürülebilir fındık tarımı için erken uyarı planlamalarına katkı sağlayacaktır.

🔖

Cite This Article

Erduygun, S., Çıvğa, A. (2026). Current and future status of the brown marmorated stink bug (Halyomorpha Halys): The case of Bartın province. Anadolu Orman Araştırmaları Dergisi, Sayı: 13. https://doi.org/10.53516/ajfr.2005425

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (31)

  1. Ak, K., Uluca, M., Tuncer, C., 2023. Distribution and population density of Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Hemiptera: Pentatomidae) in Black Sea Region of Türkiye. Turkish Journal of Zoology, 47(2), 120-129. https://doi.org/10.55730/1300-0179.3122.
  2. Aydoğan, M., Demiryürek, K., Abacı, N. İ., 2017. World hazelnut trade networks. In IX International Congress on Hazelnut, 1226 pp. 429-436. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2018.1226.65.
  3. Bartın Valiliği, 2025. Bartın Tarihi ve Coğrafi Yapısı. https://www.bartin.gov.tr/bartin-tarihi-ve-cografi-yapisi, Erişim: 27.07.2026.
  4. Bartın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2020. İl Tarım ve Orman Master Planı. https://www.tarimorman.gov.tr/SGB/Belgeler/Master/bartin.pdf, Erişim: 27.07.2026.
  5. Bergmann, E.J., Venugopal, P.D., Martinson, H.M., Raupp, M.J., Shrewsbury, P.M., 2016. Host plant use by the invasive Halyomorpha halys (Stål) on woody ornamental trees and shrubs. PLoS ONE, 11(2), e0149975. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0149975.
  6. Elith, J., Phillips, S.J., Hastie, T., Dudík, M., Chee, Y.E., Yates, C.J., 2011. A statistical explanation of MaxEnt for ecologists. Diversity and Distributions, 17(1), 43-57. https://doi.org/10.1111/j.1472-4642.2010.00725.x. Gutiérrez Illán, J., Zhu, G., Walgenbach, J.F., Acebes-Doria, A., 2022. Evaluating invasion risk and population dynamics of the brown marmorated stink bug across the contiguous United States. Pest Management Science, 78(11), 4929-4938. https://doi.org/10.1002/ps.7113.
  7. Haye, T., Abdallah, S., Gariepy, T., Wyniger, D., 2014. Phenology, life table analysis and temperature requirements of the invasive brown marmorated stink bug, Halyomorpha halys, in Europe. Journal of Pest Science, 87(3), 407-418. https://doi.org/10.1007/s10340-014-0560-z.
  8. Hoebeke, E.R., Carter, M.E., 2003. Halyomorpha halys (Stål) (Heteroptera: Pentatomidae): a polyphagous plant pest from Asia newly detected in North America. Proceedings of the Entomological Society of Washington, 105, 225-237.
  9. IPCC, 2021. Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, Cambridge.
  10. Kan, E., Akgün, M., Turan, A., 2024. Kahverengi kokarca [Halyomorpha halys Stal (Hemiptera: Pentatomidae)] zararının fındığın fiziksel özellikleri üzerine etkisi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 14(3), 1654-1664. https://doi.org/10.31466/kfbd.1462141.
  11. Karakaya, O., Özdemir, İ.O., Ateş, U., Öztürk, B., Uluca, M., Tuncer, C., 2024. Kahverengi kokarca, Halyomorpha halys Stal (Hemiptera: Pentatomidae)'nın iç fındıktaki zararının toplam fenolik, toplam flavonoid ve antioksidan aktivite üzerine etkisi. Black Sea Journal of Engineering and Science, 7(6), 1321-1326. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1555222.
  12. Kistner, E.J., 2017. Climate change impacts on the potential distribution and abundance of the brown marmorated stink bug (Hemiptera: Pentatomidae) with special reference to North America and Europe. Environmental Entomology, 46(6), 1212-1224. https://doi.org/10.1093/ee/nvx157.
  13. Kriticos, D.J., Kean, J.M., Phillips, C.B., Senay, S.D., Acosta, H., Haye, T., 2017. The potential global distribution of the brown marmorated stink bug, Halyomorpha halys, a critical threat to plant biosecurity. Journal of Pest Science, 90(4), 1033-1043. https://doi.org/10.1007/s10340-017-0869-5.
  14. Lee, D.H., Short, B.D., Joseph, S.V., Bergh, J.C., Leskey, T.C., 2013. Review of the biology, ecology, and management of Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae) in China, Japan, and the Republic of Korea. Environmental Entomology, 42(4), 627-641. https://doi.org/10.1603/en13006.
  15. Leskey, T.C., Nielsen, A.L., 2018. Impact of the invasive brown marmorated stink bug in North America and Europe: History, biology, ecology, and management. Annual Review of Entomology, 63, 599-618. https://doi.org/10.1146/annurev-ento-020117-043226.
  16. Morrison, W. R., Cullum, J. P., Leskey, T. C., 2015. Evaluation of trap designs and deployment strategies for capturing Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae). Journal of Economic Entomology, 108(4), 1683-1692. https://doi.org/10.1093/jee/tov159.
  17. NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems ve U.S./Japan ASTER Science Team, 2019. ASTER Global Digital Elevation Model V003 [Veri seti]. NASA Land Processes Distributed Active Archive Center. https://doi.org/10.5067/ASTER/ASTGTM.003, Erişim: 05.08.2026.
  18. Özdemir, İ.O., Tuncer, C., 2021. Türkiye'de yeni bir istilacı polifag zararlı, kahverengi kokarca [Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Hemiptera: Pentatomidae)]: tanımı, benzer türler ve mevcut durum. Black Sea Journal of Engineering and Science, 4(2), 58-67. https://doi.org/10.34248/bsengineering.844095.
  19. Pearson, R.G., Dawson, T.P., 2003. Predicting the impacts of climate change on the distribution of species: are bioclimate envelope models useful? Global Ecology and Biogeography, 12(5), 361-371. https://doi.org/10.1046/j.1466-822X.2003.00042.x.
  20. Phillips, S. J., Dudík, M., Schapire, R. E., 2004. A maximum entropy approach to species distribution modeling. Proceedings of the Twenty-First International Conference on Machine Learning, 655–662. https://doi.org/10.1145/1015330.1015412.
  21. Phillips, S.J., Dudik, M., 2008. Modeling of species distributions with Maxent: new extensions and a comprehensive evaluation. Ecography, 31(2), 161-175. https://doi.org/10.1111/j.0906-7590.2008.5203.x.
  22. Saruhan, İ., Tuncer, C., 2010. Research on damage rate and type of green shieldbug (Palomena prasina L. Heteroptera: Pentatomidae) on hazelnut. Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, 25(2), 75-83.
  23. Stoeckli, S., Felber, R., Haye, T., 2020. Current distribution and voltinism of the brown marmorated stink bug, Halyomorpha halys, in Switzerland and its response to climate change using a high-resolution CLIMEX model. International Journal of Biometeorology, 64(12), 2019-2032. https://doi.org/10.1007/s00484-020-01992-z.
  24. Swets, J.A., 1988. Measuring the accuracy of diagnostic systems. Science, 240(4857), 1285-1293. https://doi.org/10.1126/science.3287615.
  25. Tavella, L., Arzone, A., Sargiotto, C., Sonnati, C., 1997. Coreidae and Pentatomidae harmful to hazelnuts in northern Italy (Rhynchota Heteroptera). Acta Horticulturae, 445, 503-510. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1997.445.65.
  26. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2023. Dünya fındık ticaretinin yüzde yetmişini gerçekleştiriyoruz. Türk Tarım Orman Dergisi. https://www.turktarim.gov.tr/Haber/1003/dunya-findik-ticaretinin-yuzde-yetmisini-gerceklestiriyoruz-, Erişim: 27.07.2026.
  27. Tuncer, C., Ecevit, O., 1997. Current status of hazelnut pests in Turkey. Acta Horticulturae, 445, 545-552. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1997.445.70.
  28. Tuncer, C., Özdemir, İ.O., Kushiyev, R., 2018. Fındık hastalık ve zararlıları; mevcut durum ve riskler. TÜRKTOB Dergisi, 27, 14-17.
  29. Uluca, M., 2024. Kahverengi Kokarca [Halyomorpha Halys (Stål 1855) (Hemiptera: Pentatomidae)]'nın Karadeniz Bölgesi'ndeki Biyolojisi, Konukçuları ve Fındıktaki Ekonomik Zarar Eşiğinin Belirlenmesi. On Dokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Doktora Tezi, s179.
  30. URL-1, 2026. Türkiye'nin fındık ihracatı 124 ülkeye ulaştı (2024-2025 sezonu ihracat verileri). https://gundemsivas.com/turkiye-2024-2025-findik-ihracati/, Erişim: 27.07.2026.
  31. Yönet, N. A., 2025. Fındık tarımına küçük ölçekli fındık işletmeleri perspektifinden bir bakış: Giresun-Piraziz örneği. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 62(2), 229-246. https://doi.org/10.20289/zfdergi.1378059.