AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this respect, the work contributes to the tradition of pilgrimage and visitation guides while also providing important data for art history and manuscript studies.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the work titled Ziyaratnama-i Resul-i Ekrem, which is the first treatise of a manuscript registered as number 01183 in the Laleli Collection of the Süleymaniye Library. Attributed to a dream experienced by Hasan al-Basri, this Ziyaratnama details the sacred sites in Medina and the rules of visitation through both text and miniatures. The introduction to the work is a personal memoir written by Hasan al-Basri with special permission from the Prophet Muhammad, which he received in a dream. The study examines the language, narrative, and spelling/transcription characteristics of the work; it found a high density of Arabic and Persian phrases, a didactic style, and prose sections, as well as occasional poetic passages. The analysis revealed structural differences between the introductory section of the work, which begins with Hasan al-Basri’s dream narrative and memoirs, and the didactic main section consisting of prayers and greetings. The main body of the text contains greetings and prayers addressed to the Prophet, Abu Bakr and Umar, who shared the same cell with him, as well as the Ahl al-Bayt and many of the Companions. The miniatures in the work provide an important visual source with depictions of sacred places such as the old structure of the Prophet’s Mosque, the graves of the martyrs of Uhud, and historical water wells. The depiction of the tomb of Imam Malik, who lived long after the death of Hasan al-Basri, indicates that the work was written in the name of Hasan al-Basri but does not belong to him. In this respect, the work contributes to the tradition of pilgrimage and visitation guides while also providing important data for art history and manuscript studies.
Özet
Bu çalışma, Süleymaniye Kütüphanesi Laleli Koleksiyonu 01183 numarada kayıtlı bir mecmuanın ilk risalesi olan Ziyâretnâme-i Resûl-i Ekrem adlı eserin incelenmesini konu edinmektedir. Hasan-ı Basrî’nin gördüğü bir rüyaya dayandırılan bu Ziyâretnâme , hem metin hem de minyatürler aracılığıyla Medine’deki kutsal mekânları ve ziyaret kurallarını ele alır. Eserin giriş kısmı, Hasan-ı Basrî’nin rüyasında Hz. Peygamber’den aldığı özel izinle kaleme aldığı kişisel bir hatırat niteliği taşır. Çalışmada eserin dil, anlatım ve imla/istinsah özellikleri incelenmiş; Arapça ve Farsça tamlamaların yoğunluğu, didaktik üslubu ve nesir bölümlerinin yanı sıra yer yer manzum parçalara da yer verildiği tespit edilmiştir. İncelemeler sonucunda Hasan-ı Basrî’nin rüya anlatısı ve hatıratıyla başlayan eserin giriş bölümü ile dua ve selamlamalardan oluşan didaktik ana bölümü arasındaki yapısal farklılıklar ortaya konulmuştur. Metnin gövdesi, Hz. Peygamber ve onunla aynı hücrede yatan Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer’in yanı sıra Ehl-i Beyt ve birçok sahabeye yönelik selamlamalar ve dualar içermektedir. Eserdeki minyatürler ise Mescid-i Nebevî’nin eski yapısı, Uhud şehitlerinin kabirleri ve tarihî su kuyuları gibi kutsal mekânların tasvirleriyle önemli bir görsel kaynak sunmaktadır. Eserde Hasan-ı Basrî’nin vefatından sonra yaşayan İmam Mâlik’in türbesinin tasvir edilmesi, eserin Hasan-ı Basrî adına kaleme alındığını fakat ona ait olmadığını göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, bir yandan hac ve ziyaret rehberliği geleneğine katkı sağlarken diğer yandan da sanat tarihi ve yazma eser incelemeleri için önemli veriler sunmaktadır.