AI Summary & Key Takeaways
AI InsightLow access to cultural services and disadvantages in eastern regions and rural areas suggest that policy development efforts in these areas may be beneficial.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Purpose: To evaluate perceived accessibility across service types among adults in Türkiye and examine whether it differs by age, gender, body mass index (BMI), disability, and region. Material and Methods: This cross-sectional study used Turkish General Social Survey (TGSS) 2024 data. After data cleaning, data from 788 adults were analyzed. Perceived accessibility was assessed using five-point Likert-type questions across five domains: grocery, green spaces, public transport, healthcare, and culture. Independent variables were age, gender, BMI, disability, and region. Since data were not normally distributed, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests were used. Results: Participants reported highest median values for grocery (Median=4.00) and lowest for culture (Median=3.00). Significant age differences were found in cultural access (p=0.005) and total score (p=0.025); middle-aged adults had highest scores, older adults lowest. Individuals with disabilities had significantly lower scores in public transport, culture, and total score. Accessibility scores increased with higher urbanization (p<0.001). Western regions had highest scores, eastern regions lowest (p<0.001). Conclusion: Perceived accessibility varies by service type and is influenced by disability, urbanization, and region. Low access to cultural services and disadvantages in eastern regions and rural areas suggest that policy development efforts in these areas may be beneficial.
Özet
Amaç: Türkiye'de yetişkinlerin erişilebilirlik algısının farklı hizmet türlerine göre değerlendirilmesi ve bu algının yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi (VKİ), engel durumu ve bölge açısından farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışmanın veri kaynağını Türkiye Genel Sosyal Saha Araştırması (TGSS) 2024 veri seti oluşturmaktadır. Veri temizleme sonrasında 788 yetişkin bireyin verisi analiz edilmiştir. Erişilebilirlik algısı, beşli Likert tipi sorularla market, yeşil alan, toplu taşıma, sağlık ve kültür hizmetlerinde değerlendirilmiştir. Bağımsız değişkenler yaş, cinsiyet, VKİ, engel durumu ve bölgedir. Veriler normal dağılım göstermediğinden Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri kullanılmıştır. Sonuçlar: Katılımcılar en yüksek ortanca değeri market hizmetlerinde (Ortanca=4,00), en düşük kültürel hizmetlerde (Ortanca=3,00) bildirmiştir. Yaş grupları arasında kültür erişimi (p=0,005) ve toplam puanda (p=0,025) anlamlı fark bulunmuş; orta yaşlılar en yüksek, ileri yaşlılar en düşük puanları almıştır. Engel/hastalık durumu olan bireylerde toplu taşıma, kültür ve toplam puanda anlamlı derecede düşük puanlar elde edilmiştir. Kentleşme arttıkça tüm alanlarda puanlar yükselmiştir (p<0,001). Batı bölgeleri en yüksek, doğu bölgeleri en düşük puanları almıştır (p<0,001). Tartışma: Erişilebilirlik algısı hizmet türüne göre farklılaşmakta olup, özellikle engel/hastalık durumu, kentleşme ve bölgeden etkilenmektedir. Kültürel hizmetlere erişimin düşük olması ve doğu bölgeleri ile kırsal alanlardaki dezavantajlı durum, bu alanlara yönelik politika geliştirme çalışmalarının yararlı olabileceğini düşündürmektedir.