Obezite İle Meme Kanseri Arasındaki İlişkinin ve Her İkisini Önlemede Navigatör Hemşirelik Modelinin Etkisinin İncelenmesi

Özet

Obezite, sağlıksız miktarda ya da dağılımda vücut yağlarının birikimi olarak tanımlanan kronik bir hastalıktır. DSÖ verilerine göre “Dünya genelinde obezite sıklığı ( BKİ ≥30 kg/m2 ) son on yılda yaklaşık üç kat artış gösteren obezite, artık pandemi olarak nitelendirilmektedir. DSÖ Avrupa Bölgesi Obezite Raporu 2022’ye göre; DSÖ Avrupa Bölgesi’nde obezite sıklığının en yüksek olduğu ülke Türkiye olarak belirtilmiştir. Türkiye’de yetişkin nüfusun %66,8’i fazla kilolu ve %32,1’i obezdir. Obez kadınlarda artış gösteren östrojen seviyesinin kanser ile doğrudan ilişkisi olduğu belirlenmiştir. BKİ>40 olan kadınlarda meme kanseri mortalitesi, BKİ 18-24,9 arasında olan kadınlara göre 2 kat artmış bulunmaktadır. Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser tipidir. Dünya’da meme kanseri nedeniyle hayatını kaybeden kadın sayısı 2015 yılında 570.000 iken 2020 yılında 685.000’e yükselmiştir bu sayının 2040 yılında ise 991.000 olacağı düşünülmektedir. Meme kanserinde erken tanı, sağ kalımı artırmada ve tedavinin başarısında büyük önem taşımaktadır. Obezite, meme kanseri açısından önlenebilir bir risk faktörü olması göz önünde bulundurularak, obezite ile yapılacak etkili mücadele sayesinde, meme kanseri oranları azaltılacaktır. Hemşire navigasyon programı; meme kanserinde erken teşhis oranlarını artırmak, hasta sonuçlarını iyileştirmek ve gecikmeleri azaltmak için kültürel olarak yetkin bakım, gizlilik, saygı, merhamet ve hasta güvenliği ilkelerine dayalı hasta merkezli model olmada en etkili yöntemlerden biridir. Hemşireler, hastalarla sürekli iletişim içerisinde olmaları nedeniyle toplumun meme kanseri tarama yöntemleri ve obezitenin meme kanseri üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin eğitilmesi için anahtar konuma sahiptirler. Bu derlemede, obezite ile meme kanseri arasındaki ilişki araştırılmış ve her ikisini önlemede navigatör hemşirelik modelinin etkisi incelenmiştir.