SavedAdd your journal

Journals / sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 1

The Circulation of Arab Films In Türkiye: Sound, Localization, and The Exhibition Economy (1937–1952)

Arap Filmlerinin Türkiye’de Dolaşımı: Ses, Yerelleştirme ve Gösterim Ekonomisi (1937–1952)

Alican Yıldırım(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ)0009-0000-9573-8611
Pages
94–126
Publication Date
2026-06-03
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Examining this cycle through the concepts of auditory familiarity, auditory regime, and circulation regime, the study draws on advertisements, news items, and interviews rather than film texts.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This article traces the localization practices applied to Arab films screened in Istanbul between 1937 and 1952 through the era’s periodicals.
📊
Key Findings & Data:The banning of traditional Turkish music on radio broadcasts in Turkey in 1934 significantly altered listening habits.
💡
Conclusion & Impact:Examining this cycle through the concepts of auditory familiarity, auditory regime, and circulation regime, the study draws on advertisements, news items, and interviews rather than film texts.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Arap Filmleri · Türk Sineması · Dublaj

Abstract

This article traces the localization practices applied to Arab films screened in Istanbul between 1937 and 1952 through the era’s periodicals. The banning of traditional Turkish music on radio broadcasts in Turkey in 1934 significantly altered listening habits. Listeners began tuning into Arab radio stations, primarily Cairo-based stations, with which they felt an affinity, leading to the wider recognition of singers such as Umm Kulthum and Mohamed Abdel Wahab in Turkey. The article approaches sound and music not as direct evidence of a shared musical tradition, but as indicators that reveal an auditory familiarity constructed over time. Many Arab films were musically localized during their theatrical run. This not only made the films easier to follow, but also shortened running times through newly composed Turkish music. As a result, exhibitors could manage programming and costs more easily. The dataset consists of 144 films screened in Turkey between 1937 and 1952, identified from newspaper advertisements through a systematic survey of the era’s periodicals. Examining this cycle through the concepts of auditory familiarity, auditory regime, and circulation regime, the study draws on advertisements, news items, and interviews rather than film texts.

Özet

Bu makale, 1937-1952 yılları arasında İstanbul’da gösterilen Arap filmlerine uygulanan yerelleştirme pratiklerini süreli yayınlar üzerinden izlemektedir. 1934’te Türkiye’de radyo yayınlarında Türk musikisinin yasaklanması, dinleme alışkanlıklarını önemli şekilde değiştirmiştir. Dinleyiciler, yakınlık kurdukları başta Kahire olmak üzere Arap radyolarını dinleme başlamış, bu durum Ümmü Gülsüm ve Muhammed Abdülvehab gibi şarkıcıların Türkiye’de tanınmasını sağlamıştır. Makalede ses ve müzik, doğrudan bir ortaklık kanıtı olarak değil, tarihsel süreçte inşa edilmiş işitsel aşinalığı görünür kılan göstergeler olarak ele alınmaktadır. Gösterime girdikleri dönemde Arap filmlerinin önemli bir kısmının müzikleri yerelleştirilmiştir. Böylece hem anlaşılabilirlik arttırılmış hem de yeni besteler sayesinde filmlerin süresi kısaltılmıştır. Böylece gösterimlerdeki seans planlaması ve maliyet yönetimi kolaylaştırılmıştır. Veri seti, süreli yayın taraması sonucu gazete ilanlarından tespit edilen 1937 ila 1952 yılları arasında gösterime giren 144 filmden oluşmaktadır. Arap filmleri dönemini, işitsel aşinalık, işitsel rejim ve dolaşım rejimi kavramlarıyla ele alan bu çalışma, film metinlerinden ziyade, ilan, haber ve röportaj söylemine dayanmaktadır.

🔖

Cite This Article

Yıldırım, A. (2026). The Circulation of Arab Films In Türkiye: Sound, Localization, and The Exhibition Economy (1937–1952). sinecine: Sinema Araştırmaları Dergisi, Cilt: 17 Sayı: 1, 94–126. https://doi.org/10.32001/sinecine.1872952

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (67)

  1. Akın, N. (2002). 19. Yüzyılın İkinci Yarısında Galata ve Pera. Literatür Press.
  2. Akşam. (1929, October 3).
  3. Akşam. (1940, January 19).
  4. Akşam. (1942, January 3).
  5. Akşam. (1948, November 11).
  6. Altman, R. (1992). Sound theory, sound practice. Routledge.
  7. Altman, R. (2004). Silent film sound. Columbia University Press.
  8. Appadurai, A. (1996). Modernity at large: Cultural dimensions of globalization. University of Minnesota Press.
  9. Attali, J. (2009). Noise: The political economy of music (B. Massumi, Trans.). University of Minnesota Press.
  10. Başar, M. (1950, October 15). Ferdi Tayfur ve sevgilileri. Ulus.
  11. Berktaş, E. (2008). 1939–1950 dönemi Türk sinemasının ekonomik, politik, toplumsal ve kültürel yapısı (Unpublished proficiency in art thesis). Mimar Sinan Fine Arts University, Graduate School of Social Sciences, Istanbul.
  12. Cantek, L. (2000). Türkiye’de Mısır filmleri. Tarih ve Toplum, 33(204), 33–36.
  13. Cantek, L. (2025). Cumhuriyetin büluğ çağı: Gündelik yaşama dair tartışmalar (1945–1950). İletişim Yayınları.
  14. Cavit, T. (1933, July 19). Bir fikir: sinemada lisan derdi. Holivut, (30), 13.
  15. Cumhuriyet. (1929, September 8).
  16. Cumhuriyet. (1932, September 12).
  17. Cumhuriyet. (1932, September 13).
  18. Cumhuriyet. (1933, July 8).
  19. Cumhuriyet. (1937, December 15).
  20. Cumhuriyet. (1938, February 8).
  21. Cumhuriyet. (1938, February 10).
  22. Cumhuriyet. (1938, March 30).
  23. Cumhuriyet. (1938, November 1).
  24. Cumhuriyet. (1939, March 15).
  25. Cumhuriyet. (1939, March 22).
  26. Cumhuriyet. (1939, September 22).
  27. Cumhuriyet. (1939, November 11).
  28. Cumhuriyet. (1947, March 1).
  29. Cumhuriyet. (1947, September 18).
  30. Cumhuriyet. (1948, April 7).
  31. Cumhuriyet. (1950, January 25).
  32. Çam, A. (2023). Kuzey Afrika ve Orta Doğu’da Hollywood filmleri: Bir dolaşım tarihi. Sinecine, 14(2), 497–508.
  33. Çam, A., & Çam, Ç. A. (2026). Cinema on the eve of the Cold War: International, national, and local interests in Turkey and the motion picture admission tax. Cinéma & Cie, 25(45), 97–112. https://doi.org/10.54103/2036-461X/28604
  34. Erdoğan, İ. (2005). Sinema ve müzik: Materyal satış ve bilinç yönetimi için bilişsel ve duygusalın oluşturulması. Erk Yayınları.
  35. Ergin, M. (2005). On humans, fish, and mermaids: The republican taxonomy of tastes and arabesk. New Perspectives on Turkey, (33), 63–92. https://doi.org/10.1017/S0896634600004246
  36. Es, H. F. (1941). “Saçlarıma ak düştü”: Sadettin Kaynak ile röportaj. Yedigün, (17), 6–7, 17.
  37. Farhat, H. (1990). The dastgah concept in Persian music. Cambridge University Press.
  38. Gorbman, C. (1987). Unheard melodies: Narrative film music. Indiana University Press.
  39. Gürata, A. (2004). Tears of love: Egyptian cinema in Turkey (1938–1950). New Perspectives on Turkey, 30, 55–82. https://doi.org/10.1017/S0896634600003915
  40. Gürata, A. (2010). “The road to vagrancy”: Translation and reception of Indian cinema in Turkey. BioScope: South Asian Screen Studies, 1(1), 67–90. https://doi.org/10.1177/097492760900100108
  41. Kaynak, S. (1944). Türk musikisi ve Türk filmciliği. Perde Sahne, (26), 6–17.
  42. Kırel, S. (1995). Yapımcıların can simidi Muharrem Gürses. Antrakt, (51), 62.
  43. Larkin, B. (1997). Indian films and Nigerian lovers: Media and the creation of parallel modernities. Africa: Journal of the International African Institute, 67(3), 406–440. https://doi.org/10.2307/1161182
  44. Lobato, R. (2012). Shadow economies of cinema: Mapping informal film distribution. Bloomsbury Academic.
  45. Mingant, N. (2022). Hollywood films in North Africa and the Middle East: A history of circulation. State University of New York Press.
  46. Özbek, M. (1994). Popüler kültür ve Orhan Gencebay arabeski. İletişim Yayınları.
  47. Özdemir, S. (2017). 1938-1950 yılları arasında Türkiye’de gösterime giren Arap/Mısır filmlerinin Türk müziğine etkisi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 382–388. http://dx.doi.org/10.21733/ibad.2158
  48. Özön, N. (1962). Türk sinema tarihi. Artist Yayınları.
  49. Özuyar, A. (2021). Kovboylara bozlak okutan adam: Ha-Ka’nın hikâyesi. Doruk Yayınları.
  50. Özyıldırım, M. (2013). Arap ve Türk musikisinin XX. yüzyıl birlikteliği. Bağlam Yayınları.
  51. Rancière, J. (2008). Görüntülerin yazgısı (A. U. Kılıç, Trans.). Versus Kitap. (Original work published 2003)
  52. Scognamillo, G. (1991). Cadde-i Kebir’de sinema. Metis Yayınları.
  53. Shafik, V. (1998). Arab cinema: History and cultural identity. American University in Cairo Press.
  54. Son Posta. (1939, January 1).
  55. Son Posta. (1939, January 4).
  56. Son Posta. (1946, April 18).
  57. Son Posta. (1947, November 5).
  58. Son Posta. (1948, January 11).
  59. Straubhaar, J. D. (1991). Beyond media imperialism: Assymetrical interdependence and cultural proximity. Critical Studies in Mass Communication, 8(1), 39–59. https://doi.org/10.1080/15295039109366779
  60. Şavk, S. (2024). Borrowed soundtracks: Adopting the global history approach to the study of connectedness in film history. Continuum, 38(2), 168–180. https://doi.org/10.1080/10304312.2024.2343857
  61. Şen, H. O. (2003). Sadeddin Kaynak. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu.
  62. Tan. (1937, February 20).
  63. Tan. (1942, March 8).
  64. Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazete. (1948, July 9). Belediye Gelirleri Kanunu (No. 6953).
  65. Yedigün. (1936, December 23).
  66. Yerli Film Yapanlar Cemiyeti. (1946). Filmlerimiz [Brochure].
  67. Yıldırım, T. (2016). Türk sinemasının estetik tarihi: Standart türlere giriş, 1948–1959. Es Yayınları.