Journals / Osmanlı Araştırmaları / 2025 / Cilt: 65 Sayı: 65

Osmanlı Taşra Bürokrasisinin Kaynaklarından Eyâlet Timar Ruznamçe Defterleri

Abdulhadi Uysal(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ)
Pages
295–329
Publication Date
2025-05-27
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca Osmanlı Arşivi’nde bulunan bu tür defterlerden tesbit edilebilenler de tanıtılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Osmanlı İmparatorluğu’nun klasik döneminde timar tevcih muameleleri ile il gili olarak İstanbul’da Defterhâne-i Âmire tarafından tanzim edilen timar ruznamçe defterlerinin eyâlet merkezlerindeki timar defterdarlıklarınca tutulan muadilleri de bulunmakta olup bunlar “eyâlet timar ruznamçe defterleri” olarak isimlendirilebilir.
📊
Key Findings & Data:Bu yazıda XVI. ve XVII. yüzyıla ait eyâlet ruznamçelerinde kayıtlı olan tezkirelerden bazıları ile bunların İstanbul’da bulunan timar ruznamçelerindeki suretleri eşleştirilip birbirleri ile mukayese edilerek defter tutma usulü ve bu bağlamda İstanbul’daki ve beylerbeyilik merkezlerindeki timar tevcih muameleleri üzerine değerlendirmelerde bulunulmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca Osmanlı Arşivi’nde bulunan bu tür defterlerden tesbit edilebilenler de tanıtılmıştır.
🔬Design:Rapor
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Eyâlet Timar Ruznamçe Defterleri · Timar Tevcihi · Beylerbeyi Dîvânı

Özet

Osmanlı İmparatorluğu’nun klasik döneminde timar tevcih muameleleri ile il gili olarak İstanbul’da Defterhâne-i Âmire tarafından tanzim edilen timar ruznamçe defterlerinin eyâlet merkezlerindeki timar defterdarlıklarınca tutulan muadilleri de bulunmakta olup bunlar “eyâlet timar ruznamçe defterleri” olarak isimlendirilebilir. Bu defterlerde beylerbeyilerin kendi beratları ile tevcih ettikleri tezkiresiz timarların kayıtlarının yanı sıra İstanbul’a gönderilerek Dîvân-ı Hümâyûn’a arz edilen tezkirelerin suretleri de bulunmaktadır. Bu sebeple bu defterler taşra ve merkez arasında yürütülen bürokratik muamelât hakkında da önemli bilgiler vermektedir. Söz konusu defterler üzerinde şimdiye kadar detaylı bir inceleme yapılmamıştır. Bu yazıda XVI. ve XVII. yüzyıla ait eyâlet ruznamçelerinde kayıtlı olan tezkirelerden bazıları ile bunların İstanbul’da bulunan timar ruznamçelerindeki suretleri eşleştirilip birbirleri ile mukayese edilerek defter tutma usulü ve bu bağlamda İstanbul’daki ve beylerbeyilik merkezlerindeki timar tevcih muameleleri üzerine değerlendirmelerde bulunulmuştur. Ayrıca Osmanlı Arşivi’nde bulunan bu tür defterlerden tesbit edilebilenler de tanıtılmıştır.

🔖

Cite This Article

Uysal, A. (2025). Osmanlı Taşra Bürokrasisinin Kaynaklarından Eyâlet Timar Ruznamçe Defterleri. Osmanlı Araştırmaları, Cilt: 65 Sayı: 65, 295–329. https://doi.org/10.18589/oa.1719294

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (1)

  1. Arşiv Kaynakları a. Bayerische Staatsbibliothek München Cod.turc., nr. 138. b. Devlet Arşivleri Başkanlığı, Osmanlı Arşivi (BOA) Ali Emiri, Süleyman I (AE.SSÜL.I.), nr. 5/310/1 Maliyeden Müdevver Defterler (MAD.d.), nr. 7, 17893. Mühimme Defterleri (A.DNVS.MHM.d.), nr. 67. Tahrir Defterleri (TT.d.), nr. 124, 1270, 1273.