Budâ‘a ve Kulleteyn Rivayetleri Konusundaki İhtilafın Tahlil ve Tahkiki

Özet

Rivayetlerin sıhhatinin tespitinde izlenecek usul meselesi, hadis ilminin en temelproblemlerinden birisidir. Bu konuda iki farklı ekol şöhret bulmuştur. Bunlardan biri fakihlertarafından geliştirilmiş olan, daha çok genel kaidelere dayanan Fıkıh Usulü olarak bilinenve bazı hadisçiler tarafından da kabul edilmiş olan ekoldür. Bu ekollerden ikincisi isehadis âlimlerince geliştirilmiş olan, bazı kurallarla birlikte daha çok rivayetlerin çok farklıkıstaslar dikkate alınarak çok yönlü incelemesini esas alan ve Hadis Usulü olarak şöhretbulmuş olan ekoldür. Âlimler, hadislerin değerlendirmede bu farklı ekolleri takip ettikleriiçin doğal olarak pek çok hadisin sıhhati konusunda farklı kanaatlere ulaşmışlardır. Buaraştırmada, her iki ekolün rivayetlerin sıhhatinin tespitinde etkilerinin görüldüğü iki farklırivayet üzerinde duracağız. Bu rivayetlerden birincisi Budâ‘a Kuyusu hadîsi ( 01), ikincisi ise Kulleteyn hadisi ()./ א 01) olarak şöhret bulmuş olan rivayettir. Buçalışmamızda, bu iki rivayet ile ilgili söz konusu anlama ve sıhhat problemini tahlil ve tahkikederek çözmeye çalıştık.