AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn this paper, relations between gaza literature and the Ottoman society will be scrutinized.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study argues that, according to historical and spiritual sources, Ottoman 'Gaza' tradition was a perfect combination of Islamic and Central Asian Turkic traditional values. Pre-Islamic Turkic motifs alplik and kahramanlık (bravery and heroism) merged into the Islamic belief after Turks' conversion the Islam, to create a sacred will to fight. Gaza ideology was a crucial importance for the formation of the Ottoman state and its importance continued through the ages without diminishing its importance. In lslamic manner, the alps of the Oguz tales became as gazis and the tales became gazavatname and menakıbnames. Large selections of verbal and scriptural literature about gazi ideology is mostly stemmed and influenced by Dede Korkut stories. Popularity of gaza literature was so great that, early Ottoman chroniclcs were mere products of gaza and heroism traditions. In this paper, relations between gaza literature and the Ottoman society will be scrutinized.
Özet
Bir toplumu tanıyabilmenin yolu, onun sosyal tarihine inmekten geçer. Osmanlı toplumu için de durum böyledir. Siyasi olaylara ağırlık veren vekayinâme türü eserlerden hareketle Osmanlı sosyal yapısını anlamak güçtür. Gaza gelenek ve örgütlenmeleri anlaşılmadan Osmanlı toplumu anlaşılamaz. Bazı tarihçiler, W. Barthold, F.Köprülü, P.Wittek ve H.İnalcık’ın araştırmalarını görmezden gelerek, gaza ideolojisini ve örgütlenmelerini tarihi bir faktör olarak hesaba katmazlar. Bu modern tarihçilik gibi algılanmaktadır. Aslında mitoloji, efsane, tarihi yürüten realitelerdir. İdeolojileri hesaba katmayan tarihçi tarihi açıklamada yaya kalır. Gaza geleneğinin, Osmanlı toplumunun sosyo-ekonomik hayatında ne derece önemli olduğunu, vekayinâme türü kaynaklar yanında, Türk toplumuyla birlikte tarihi boyunca yaşaya gelen ve tarihsel seciyelerimizi yansıtan yazılı ve sözlü edebiyat ürünleri; efsane, destan, menakıbnâme ve gazavatnâme türü eserler gösterir. Bunlar içerisinde, folklor, türküler, şiirler, hatta halk oyunlarındaki figürler, kahramanlık ve alplık günlerini anımsatmakta ve toplumumuzun, içerisinden çıktığı mücadele ile yoğrulmuş sosyo-kültürel yapısını yansıtmaktadır. Bu çalışmada, bir bakıma halk edebiyatı ile Türk toplumu arasındaki münasebet ele alınacaktır. Aşağıda inceleyeceğimiz kültürel unsurlara dayalı kaynaklar da, o zamanki kültür düzeyinde bize folklor ve epik öğelerle karışık bir biçimde gelmiştir. Bu konuda Müjgan Cumbur’un “Anadolu Gazileri ve Edebiyatımız” Erdem, 3.9.1987 başlıklı eseri iyi bir örnektir.