SavedAdd your journal

Journals / Avrasya İncelemeleri Dergisi / 2026 / Cilt: 15 Sayı: 1

The Scythian Ethnonym in the Light of Ancıent and Modern Sources

Antik ve Modern Kaynaklar Işığında İskit Etnonimi

Onur Sayın0000-0002-2048-9304
Pages
104–126
Publication Date
2026-07-16
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The parallelism of this structural development with the “Oghuz” model in the Turkish state tradition proves that Scythian identity evolved from a dynasty-based affiliation into a corporate identity representing the common administrative and political upper-identity of the steppe.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Scythians, one of the earliest political entities of the Eurasian steppe, played a dominant role in shaping the geopolitical and cultural map of the ancient world since the 8th century BC.
📊
Key Findings & Data:This study examines the issue of ethnonyms defining the ethnic and political identity of the Scythians through an interdisciplinary perspective, accompanied by ancient sources and modern literature.
💡
Conclusion & Impact:The parallelism of this structural development with the “Oghuz” model in the Turkish state tradition proves that Scythian identity evolved from a dynasty-based affiliation into a corporate identity representing the common administrative and political upper-identity of the steppe.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İskitler · Etnonimi · Skoloti

Abstract

The Scythians, one of the earliest political entities of the Eurasian steppe, played a dominant role in shaping the geopolitical and cultural map of the ancient world since the 8th century BC. This study examines the issue of ethnonyms defining the ethnic and political identity of the Scythians through an interdisciplinary perspective, accompanied by ancient sources and modern literature. The primary problematic focuses on the semantic transformation of terms such as Aškuza in Assyrian records, Saka in Persian inscriptions, Skythai in Greek corpus, and Sai in Chinese annals. Within the scope of etymological debates, theories developed by Indo-Iranian, Ural-Altaic, and Slavic schools are analyzed in comparison with steppe sociology and military organization principles. The semantic gap between exonyms produced by external sources and endonyms emerging from the community’s own hierarchy is positioned at the center of identity discussions. The process of onomastic evolution is modeled through stages: the eponym character (King Scythes), self-identification representing the elite dynastic branch (Skoloti), and the inclusive polytonym phase. The parallelism of this structural development with the “Oghuz” model in the Turkish state tradition proves that Scythian identity evolved from a dynasty-based affiliation into a corporate identity representing the common administrative and political upper-identity of the steppe.

Özet

Avrasya bozkır kuşağının öncü siyasi teşekküllerinden İskitler, MÖ VIII. yüzyıldan itibaren antik dünyanın jeopolitik ve kültürel haritasını şekillendirmiştir. Bu çalışma, İskitlerin etnik ve siyasi kimliğini tanımlayan etnonim meselesini, antik kaynaklar ve modern literatür eşliğinde disiplinlerarası bir perspektifle incelemektedir. Asur kayıtlarında Aškuza, Urartu kaynaklarında İš-gi-gu-lu, Pers kitabelerinde Saka, Hint destanlarında Shaka, Grek külliyatında Skythai ve Çin yıllıklarında Sai olarak geçen adlandırmaların tarihsel süreçteki semantik dönüşümü temel sorunsal olarak ele alınmaktadır. Etimolojik tartışmalar kapsamında Hint-İran, Ural-Altay ve Slav ekollerinin teorileri, bozkır sosyolojisi ve askeri teşkilatlanma ilkeleriyle kıyaslanmıştır. İskitçenin gramatikal yapısı tam olarak aydınlatılmadan yapılan tanımlamaların yöntemsel sınırlılığı saptanarak; dış kaynaklı eksonimler ile topluluğun öz tanımlaması olan endonimler arasındaki anlamsal boşluk kimlik tartışmalarının merkezine yerleştirilmiştir. Onomastik evrim süreci; eponim karakter, hanedan kolunu temsil eden öz tanımlama (Skoloti) ve kapsayıcı politonim aşamalarıyla modellenmiştir. Bu yapının Türk devlet geleneğindeki “Oğuz” modeliyle sergilediği paralellik, İskit kimliğinin hanedan temelli aidiyetten kurumsal bir üst kimliğe dönüştüğünü teyit etmektedir. Sonuç olarak İskit isminin, ardıl devletler (Hun, Göktürk, Selçuklu, Osmanlı) için bozkır kültür dairesini temsil eden aktarılabilir bir metafora dönüştüğü ortaya konulmuştur.

🔖

Cite This Article

Sayın, O. (2026). The Scythian Ethnonym in the Light of Ancıent and Modern Sources. Avrasya İncelemeleri Dergisi, Cilt: 15 Sayı: 1, 104–126. https://doi.org/10.26650/jes.2026.1917609

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (98)

  1. Abaev, Vasily Ivanovich. “The Ossetes: Scythians of the 20th Century.” The Unesco Courier (1976): 48–51. google scholar
  2. Agathias. The Histories. Çeviren J. D. Frendo. New York: Walter de Gruyter, 1975. google scholar
  3. Ahmetbeyoğlu, Ali. Attila’nın Sarayı’nda Bir Romalı: Grek Seyyahı Priskos’a Göre Avrupa Hunları. İstanbul: Alfa Yayınları, 2014. google scholar
  4. Aknerli Grigor. Okçu Milletin Tarihi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2012. google scholar
  5. Aksan, Doğan. Anlambilim: Anlambilim Konuları ve Türkçenin Anlambilimi. Ankara: Bilgi Yayınevi, 2006. google scholar
  6. Akurgal, Ekrem. Anadolu Uygarlıkları. İstanbul: Net Turistik Yayınlar, 2007. google scholar
  7. Ammianus Marcellinus. The History of Ammianus Marcellinus. Çeviren C. D. Yonge. Londra: George Bell and Sons, 1887. google scholar
  8. Anna Komnene. Alexiad. Hazırlayan Bernard Leib. Çeviren Bilge Umar. İstanbul: İnkılâp Kitabevi, 1996. google scholar
  9. Arrianos. The Anabasis of Alexander. Çeviren E. I. Robson. Cilt 4. Londra: William Heinemann, 1967. google scholar
  10. Aydın, Onur. “Etnos Sözcüğünün Zamanda Yolculuğuna Eklenen Yeni Bir Durak: Sovyetler Birliği.” Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 24, no. 44 (2022): 113–139. google scholar
  11. Balgabayeva, Gaukhar Z. “The Role of Women in Military Organization of Nomads.” International Journal of Environmental and Science Education 11, no. 12 (2016): 5271–5281. google scholar
  12. Başkan, Yaşar. “XIV.-XV. Yüzyıl Kaynaklarında Pers ve İskit Kelimesinin Kullanımı.” SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 35 (2015): 1–12. google scholar
  13. Baykara, Tuncer. Türk Adının Anlamı. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1998. google scholar
  14. Beckwith, Christopher I. Empires of the Silk Road. Princeton: Princeton University Press, 2009. google scholar
  15. Cooley, Denton A. “In Pursuit of an Eponym.” Texas Heart Institute Journal 31, no. 2 (2004): 117. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC427368/. google scholar
  16. Çakan, Varis. Orta Asya Türk Tarihinin Kaynakları. İstanbul: Selenge Yayınları, 2009. google scholar
  17. Das, Ranajit, vd. “The Origins of Ashkenaz, Ashkenazic Jews, and Yiddish.” Frontiers in Genetics 8 (2017): 1–16. google scholar
  18. Diodorus Siculus. Diodorus of Sicily. Çeviren C. H. Oldfather. Cilt 2. Londra: William Heinemann, 1967. google scholar
  19. Dukas. Bizans Tarihi. Çeviren Vladimir Mirmiroğlu. İstanbul: İstanbul Fethi Derneği Yayınları, 1956. google scholar
  20. Durmuş, İlhami. “‘Saka’ Adı Üzerine.” Milli Folklor Dergisi 3, no. 19 (1993): 85–88. google scholar
  21. Ekeev, N. “Altai Mythology, Epics and Medieval History.” The Journal of Eurasian Turkic Studies 2 (2019): 71–85. google scholar
  22. Elekberli, Faik. Turan Uygarlığına Giriş. Ankara: Gece Kitaplığı, 2020. google scholar
  23. Emberling, Geoff. “Ethnicity in Complex Societies: Archaeological Perspectives.” Journal of Archaeological Research 5, no. 4 (1997): 295–344. google scholar
  24. Ercilasun, Ahmet Bican. Başlangıcından Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları, 2004. google scholar
  25. Fressl, Johannes. Die Skythen-Saken: Die Urväter der Germanen. Whitefish: Kessinger Publishing, 1886. google scholar
  26. George Akropolites. The History: Introduction, Translation and Commentary. Çeviren Ruth J. Macrides. Oxford: Oxford University Press, 2007. google scholar
  27. Golden, Peter B. Türk Halkları Tarihine Giriş. Çeviren Osman Karatay. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2023. google scholar
  28. Gökalp, Ziya. Küçük Mecmua -II-. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2011. google scholar
  29. Gumilev, Lev Nikolayeviç. Hazar Çevresinde Bin Yıl. Çeviren Ahsen Batur. İstanbul: Selenge Yayınları, 2003. google scholar
  30. Gutschmid, Alfred von. Geschichte Irans und seiner Nachbarländer. Tübingen: Verlag der H. Laupp’schen Buchhandlung, 1888. google scholar
  31. Harmatta, János. Studies on the History of the Sarmatians. Budapeşte: Pázmány Péter Tudományegyetemi Görög Filológiai Intézet, 1950. google scholar
  32. Hasanov, Zaur. Çar İskitler: İskitler ve Eski Oğuzların Etno-Dil Özdeşleştirmesi. Aktaran İ. Topsakal. İstanbul: Selenge Yayınları, 2009. google scholar
  33. Herodotos. Tarih. Çeviren M. Ökmen. İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2006. google scholar
  34. Herodotus. The History of Herodotos. Çeviren G. Rawlinson. Cilt 4. Londra: John Murray, 1860. google scholar
  35. Hesiod. The Homeric Hymns and Homerica. Çeviren H. G. Evelyn-White. Londra: William Heinemann, 1914. google scholar
  36. Hinge, Arhus Von George. “Herodot zur skythischen Sprache.” Glotta 81 (2005): 86–115. google scholar
  37. Hippocrates. Airs Waters Places. Çeviren W. H. S. Jones. Cilt 1. Londra: William Heinemann, 1957. google scholar
  38. Homer. The Iliad. Çeviren A. T. Murray. Cilt 2. Londra: William Heinemann, 1976. google scholar
  39. Homeros. İlyada. Çeviren Azra Erhat ve A. Kadir. İstanbul: Can Yayınları, 2008. google scholar
  40. Hulsewé, Anthony François Paulos. China in Central Asia: The Early Stage. Leiden: E. J. Brill, 1979. google scholar
  41. Huntingford, George Wynn Brereton. “Who Were the Scythians?” Anthropos (1935): 785–795. google scholar
  42. Ivantchik, Askold. “Scythians.” Encyclopaedia Iranica. 2018. google scholar
  43. Kaldellis, Anthony. A New Herodotos: Laonikos Chalkokondyles on the Ottoman Empire. Washington: Dumbarton Oaks, 2017. google scholar
  44. Kent, Roland G. Old Persian: Grammar, Texts, Lexicon. New Haven: American Oriental Society, 1950. google scholar
  45. Khazanov, Anatoly Michailovich. Nomads and the Outside World. Madison: University of Wisconsin Press, 1884. google scholar
  46. Klyashtorny, S. G., ve T. I. Sultanov. Kazakistan: Türkün Üç Bin Yılı. İstanbul: Selenge Yayınları, 2003. google scholar
  47. Kritovulos. Kritovulos Tarihi (1451-1467). Çeviren Ari Çokona. İstanbul: Heyamola Yayınları, 2012. google scholar
  48. Leo Diaconus. The History of Leo the Deacon. Çeviren A. M. Talbot ve D. Sullivan. Washington: Dumbarton Oaks, 2005. google scholar
  49. Luckenbill, Daniel David. Ancient Records of Assyria and Babylonia. Cilt 2. Chicago: University of Chicago Press, 1927. google scholar
  50. Manuel II Palaeologus. The Letters of Manuel II Palaeologus. Hazırlayan George T. Dennis. Washington: Dumbarton Oaks, 1977. google scholar
  51. Martin, G., ve J. Grusková. “‘Scythica Vindobonensia’ by Dexippus (?): New Fragments on Decius’ Gothic Wars.” Greek, Roman, and Byzantine Studies 54, no. 4 (2014): 728–754. google scholar
  52. Matthew of Edessa. The Chronicle of Matthew of Edessa. Çeviren Robert Bedrosian. New Jersey: Sources of the Armenian Tradition, 2017. google scholar
  53. Mcgovern, W. M. The Early Empires of Central Asia. Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1939. google scholar
  54. McIerney, Jeremy. A Companion to Ethnicity in the Ancient Mediterranean. Cilt 119. New York: Wiley-Blackwell, 2014. google scholar
  55. Memiş, Ekrem. İskit’lerin Tarihi. Konya: Selçuk Üniversitesi Yayınları, 1987. google scholar
  56. Menander Protector. The History of Menander the Guardsman. Hazırlayan R. C. Blockley. Liverpool: Francis Cairns, 1985. google scholar
  57. Mendelssohn, L., haz. Zosimi comitis et exadvocati fisci historia nova. Leipzig: Teubner, 1887. google scholar
  58. Meyer, Eduard. Geschichte Des Altertums. Stuttgart: J. G. Cotta’sche Buchhandlung, 1909. google scholar
  59. Neelis, Jason. “Passages to India: Śaka and Kuṣāṇa Migrations in Historical Contexts.” On the Cusp of an Era içinde, 55–94. Leiden: Brill, 2007. google scholar
  60. Neumann, Karl Johann Heinrich. Die Hellenen Im Skythenlande. Berlin: George Reimer, 1855. google scholar
  61. Nikephoros Bryennios, Tarihin Özü. Çeviren Bilge Umar. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2008. google scholar
  62. Niketas Khoniates, O City of Byzantium: Annals of Niketas Choniates. Çeviren H. J. Magoulias. Detroit: Wayne State University Press, 1984. google scholar
  63. Onat, Ayşe. Çin Kaynaklarında Türkler Han Hanedanı Tarihinde “Batı Bölgeleri”. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2012. google scholar
  64. Ögel, Bahaeddin. Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi. Cilt 1. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2015. google scholar
  65. Parpola, S. Neo-Assyrian Toponyms. Neukirchen-Vluyn: Neukirchener Verlag, 1970. google scholar
  66. Pliny. Natural History. Çeviren H. Rackham. Cilt 2. Londra: William Heinemann, 1967. google scholar
  67. Pomponius Mela, Description of the World. Çeviren F. E. Romer. Michigan: University of Michigan Press, 1988. google scholar
  68. Popper, Karl. The Logic of Scientific Discovery. Londra: Routledge, 2005. google scholar
  69. Ptolemaeus. Ptolemy’s Tetrabiblos or Quadripartite of Ptolemy. Çeviren J. Wilson. Londra: W. Foulsham, 1944. google scholar
  70. Ptolemaeus,. The Geography. Çeviren E. L. Stevenson. New York: Dover Publications, 1991. google scholar
  71. Rahimi, Ferhad. İran Türklerinin Eski Tarihi. İstanbul: Berikan Yayınevi, 2010. google scholar
  72. Rawlinson, Henry Creswicke. The Persian Cuneiform Inscription at Behistun. Londra: John Murray, 1846. google scholar
  73. Rubruck, Willem van. The Journey of William of Rubruck to the Eastern Parts of the World. Çeviren W. W. Rockhill. Londra: Hakluyt Society, 1900. google scholar
  74. San, Oya. “Bazı Bulgular Işığında Anadolu’da Kimmer ve İskit Varlığı Üzerine Gözlemler.” Belleten 239 (2000): 1–18. google scholar
  75. Sayın, Onur. Sakalar: Köken ve Kültür. Ankara: Atayurt Yayınevi, 2025. google scholar
  76. . Sakaların Menşei Meselesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul 2022. google scholar
  77. Schmidt, Erich F. Persepolis I. Chicago: University of Chicago Press, 1955. google scholar
  78. Schmitt, Rüdiger. “Scythian Language.” Encyclopædia Iranica. 2018. google scholar
  79. Shaposhnikov, Alexander. “Scythian and Baltic-Neighbours or Relatives?” Lithuanian Journal of Anthropology (2015): 1–25. google scholar
  80. Strabo. The Geography of Strabo. Çeviren H. L. Jones. Cilt 3. Londra: William Heinemann, 1949. google scholar
  81. Süleymanov, Olcas. Az İ Ya. Çeviren N. Seferoğlu. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 1992. google scholar
  82. Szemerényi, Oswald. Four Old Iranian Ethnic Names: Scythian-Skudra-Sogdian-Saka. Viyana: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 1980. google scholar
  83. Şengül, Fatih. “Hippos ile Hippace.” Karadeniz Araştırmaları 19 (2008): 41–50. google scholar
  84. . Sakaların ve Sarmatların Kökeni. Konya: Çizgi Kitabevi, 2025. google scholar
  85. Şeşen, Ramazan. İslam Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2001. google scholar
  86. Tanyu, H. Türklerde Taşla İlgili İnançlar. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1968. google scholar
  87. Tekin, Talat. Hunların Dili. Ankara: Doruk Yayınları, 1993. google scholar
  88. Theophylact Simocatta, The History of Theophylact Simocatta. Çeviren M. Whitby ve M. Whitby. New York: Oxford University Press, 1986. google scholar
  89. The Puranas. Derleyen Dharmic Scriptures Team. 2002. google scholar
  90. Togan, Ahmet Zeki Velidi. Umumi Türk Tarihine Giriş. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1981. google scholar
  91. Türkkan, Reha Oğuz. Türkler ve Kızılderililer. İstanbul: Pozitif Yayınları, 2008. google scholar
  92. Urfalı Mateos. Urfalı Mateos Vekayi-Namesi (952-1136). Çeviren H. Andreasyan. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1987. google scholar
  93. Valmiki. The Rámáyan of Válmíki. Çeviren R. T. H. Griffith. 2008. google scholar
  94. Vyasa. The Mahabharata of Krishna – Dwaipayana Vyasa. Çeviren P. C. Roy. Cilt 8. Calcutta: Bharata Press, 1883-1896. google scholar
  95. Zekiyev, Mirfatih Zekiyeviç. Türklerin ve Tatarların Kökeni. Çeviren A. Batur. İstanbul: Selenge Yayınları, 2006. google scholar
  96. Zeuss, Johann Kaspar. Die Deutschen und Die Nachbarstämme. Münih: Ignaz Joseph Lentner, 1837. google scholar
  97. Zonaras. Tarihlerin Özeti (Kitap XVII-XVIII). Çeviren Bilge Umar. İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2008. google scholar
  98. Ptolemaeus,. The Geography. Çeviren E. L. Stevenson. New York: Dover Publications, 1991. google scholar