Journals / Turkish Journal of Educational Studies / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 1

The Effect of Image Decoding Activities on Reading Skill Metacognition Level in Turkish Language Teaching (8th Grade Example)

Türkçe Öğretiminde İmge Çözümleme Etkinliklerinin Okuma Becerisi Üstbiliş Düzeyine Etkisi (8. Sınıf Örneği)

Salim Durukoğlu(İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-2429-7609
Pages
143–165
Publication Date
2026-01-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Based on the analysis of quantitative and qualitative data, it was concluded that image analysis activities in Turkish language classes significantly and permanently improved the metacognitive reading skills of 8th grade students.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:This study, which examines the effect of image analysis activities on the metacognitive level of reading skills of 8th grade students, was designed using a mixed method.
📊
Key Findings & Data:The study group consists of 8th grade students from a middle school in a district located in the Southeastern Anatolia Region.
💡
Conclusion & Impact:Based on the analysis of quantitative and qualitative data, it was concluded that image analysis activities in Turkish language classes significantly and permanently improved the metacognitive reading skills of 8th grade students.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkçe öğretimi · okuma becerisi · imge

Abstract

This study, which examines the effect of image analysis activities on the metacognitive level of reading skills of 8th grade students, was designed using a mixed method. The quantitative part of the study was designed as a quasi-experimental design with unequal (pre-test and post-test) control groups, while the qualitative part was designed as a case study consisting of observation and interview processes. The study group consists of 8th grade students from a middle school in a district located in the Southeastern Anatolia Region. The experimental and control groups of the study consist of twenty students. The experimental group students were given a six-week image analysis activity program, while the control group was taught using the activities in the current textbook. In the quantitative part of the study, the Reading Comprehension Metacognitive Achievement Test was used as a data collection tool, while in the qualitative part, a semi-structured observation form and a semi-structured interview form were used. A computer software package was used to analyze the quantitative data. The data obtained from the experimental and control groups were analyzed using the Mann Whitney U test and the Wilcoxon Signed Ranks test, which are non-parametric tests. The qualitative data were obtained through content analysis. Based on the analysis of quantitative and qualitative data, it was concluded that image analysis activities in Turkish language classes significantly and permanently improved the metacognitive reading skills of 8th grade students. In the interviews conducted, it was observed that the students in the experimental group expressed positive opinions about image analysis activities. The results obtained from the study were discussed with similar research results, and various recommendations were made to researchers.

Özet

İmge çözümleme etkinliklerinin 8. sınıf öğrencilerinin okuma becerisi üstbiliş düzeyine etkisinin incelendiği bu araştırma, karma yöntem ile desenlenmiştir. Çalışmanın nicel bölümü eşitlenmemiş (ön test ve son test) kontrol gruplu yarı deneysel desenle nitel bölümü ise gözlem ve görüşme süreçlerinden oluşan durum çalışmasıyla oluşturulmuştur. Çalışma grubu Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yer alan bir ilçedeki ortaokulun 8. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmanın deney ve kontrol grubu yirmi öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubu öğrencilerine altı haftalık imge çözümleme etkinlik programı uygulanırken kontrol grubunda ise dersler mevcut ders kitabındaki etkinlikler üzerinden işlenmiştir. Çalışmanın nicel bölümünde veri toplama aracı olarak Okuma Becerisi Üstbiliş Başarı Testi, nitel bölümünde ise yarı yapılandırılmış gözlem formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bilgisayar paket programından yararlanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarından elde edilen veriler, non-parametrik testlerden Mann Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testinden yararlanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yoluyla elde edilmiştir. Nicel ve nitel verilerin analizinden hareketle Türkçe dersinde imge çözümleme etkinliklerinin 8. sınıf öğrencilerinin üstbiliş okuma becerilerini anlamlı ölçüde ve kalıcı olarak geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan görüşmelerde deney grubundaki öğrencilerin imge çözümleme etkinlikleri ile ilgili olumlu yönde görüş bildirdikleri görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar benzer araştırma sonuçlarıyla tartışılmış ve araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

🔖

Cite This Article

Kaya, R. Ç., Durukoğlu, S. (2026). The Effect of Image Decoding Activities on Reading Skill Metacognition Level in Turkish Language Teaching (8th Grade Example). Turkish Journal of Educational Studies, Cilt: 13 Sayı: 1, 143–165. https://doi.org/10.33907/turkjes.1780562

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (51)

  1. Akgün, F. (2023). Farklı sosyoekonomik çevrelerdeki okullarda çalışan sınıf öğretmenlerinin çocuk imgeleri ile sınıf yönetimi anlayışları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
  2. Aktaş, E., ve Bayram, B. (2018). Türkçe Öğretiminde Okuduğunu Anlama Stratejilerinin Kullanımı Üzerine Bir İnceleme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 22 (3), 1401-1414.
  3. Alakuş, A. O. ve Özsoy, V. (2017). Görsel Sanatlar Eğitiminde Özel Öğretim Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
  4. Altuntaş, İ. (2018). Türkçe ders kitaplarındaki şiirlerin imgesel dil kullanımı açısından incelenmesi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  5. Arıca Akkök, E. (2008). Yabancı dilde imgesel anlamlı dil öğelerinin öğretimi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  6. Aslan, M. (2024). Türkçe ders kitaplarında imge. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.
  7. Aslan, U. (2020). Anlatım stilleri ile okuduğunu anlama ilişkisinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Uşak Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uşak.
  8. Aydın, N., ve Yıldız, V. A. (2024). Examining the Effect of Imaginary Short Story Activities in Turkish Courses on the Higher Level Thinking Skills of Eighth Grade Students, Humanities and Social Sciences Communications, 1-12.
  9. Bakan Aktaş, H. (2021). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde gülmece içeren imgesel anlamlı dil öğeleri, (Yayımlanmamış doktora tezi) Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  10. Bakar Fındıkçı, M. (2021). Görsel Anlatım Dili Olarak İmge. İdil, 79, 449-454.
  11. Bayav, D. (2009). Resim Sanatında ve Sanat Eğitiminde İmge. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (2), 105-122.
  12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E.Ö., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2023). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
  13. Creswell, J. W., ve Creswell, J. D. (2021). Araştırma tasarımı: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (Çev. E. Karadağ). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  14. Çer, E. (2016). Türkçe Öğretiminde Etkinlikler. Ankara: Anı Yayıncılık.
  15. Çınar, E. (2024). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin görsel sanatlar dersinde görsel imge çözümlerini geliştirmeye yönelik eylem çalışması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Samsun.
  16. Dedebali, N. C. ve Saracaloğlu, A. S. (2010). Hızlı Okuma Tekniğinin Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Okuma Hızlarına ve Okuduğunu Anlama Düzeylerine Etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 171-183.
  17. Demirel, E. (2018). Nicel araştırma tasarımı. Ş. Aslan (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Nicel, Nitel ve Karma Tasarımlar İçin Bir Rehber içinde (217-243. ss.). Konya: Eğitim Yayınevi.
  18. Dilidüzgün, Ş., Çetinkaya Edizer, Z., Ak Başoğul, D. ve Karagöz, M. (1019). Türkçe Öğretiminde Metin Türüne Uygun Okuma Eğitimi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15 (1), 165-185.
  19. Doyumğaç, I., Gürbüz, R., and Bulus, M. (2023). Interplay Between Language and Mathematics Comprehension/Learning: A Direction Dependence Analysis. International Journal of Education and Literacy Studies, 11(3), 271-285.
  20. Ede, Ç. (2012). Zihin haritalama tekniğinin öğrencilerin Türkçe okuma metinlerini anlama, başarı ve öğrenmelerinin kalıcılığına etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elâzığ.
  21. Ekiz, D. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  22. Erden, G. (2016). Drama ve işbirlikli öğrenme yöntemlerinin 5. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerine, tutuma ve kalıcılığa etkileri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
  23. Garip, R. N. ve Karadağ, Ö. (2024). Bir Okuduğunu Anlama Problemi Olarak Papağan Okurluk. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12 (4), 797-817.
  24. Grabe, W. ve Stoller, F. L. (2002). Teaching and Researching Reading. New York: Pearson Education. https://doi.org/10.4324/9781315833743.
  25. Güneş, F. (2007). Türkçe Öğretimi ve Zihinsel Yapılandırma. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  26. Güngör Akıncı, B. ve Gönül, A. N. (2016). İlkokul 4.Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde Öykü ve İmge Destekli Öğretimin Öğrencilerin Tutumlarına Etkisi. Karaelmas Journal of Educational Sciences, 4, 71-91.
  27. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and Cognitive Monitoring: A New Area of Cognitive Developmental Inquiry. American Psychologist, 34, 906-911.
  28. Işıldak, R. S. (2008). Yaratmada İlk Adım: İmge ve imgelem. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 2 (1), 64-69.
  29. İskenderoğlu, L. (2019). Sanat Eğitimi Bağlamında Çocukta İmge Gelişimi ve Çevre İlişkisi. Sanat ve İnsan Dergisi, 3 (1), 79-88.
  30. Kanmaz, A., ve Saraçaloğlu, A. S. (2012). The Effect of Cooperative Learning Method on the Academic Achievement and Retention in Social Studies Lessons. e-Journal of New World Sciences Academy, NWSA-Education Sciences, 7 (2), 764–776.
  31. Karabulut, N. ve Daşdemir, F. (2020). İmge, İmgelem ve İmgeleme Kavramları Bağlamında Sanat Eserinin Oluşumu. EKEV Akademi Dergisi, 24 (82), 231-244.
  32. Karatay, H. (2022). Okuma Eğitimi Kuram ve Uygulama. Ankara Pegem Akademi.
  33. Kavan, N. (2021). Özel Eğitim Öğrencilerinin Okuduğunu Anlama Becerilerini Geliştirmede Teknoloji Destekli Öğretimin Etkisi. Anadolu University Journal of Education Faculty, 5 (3), 264-284. https://doi.org/10.34056/aujef.830419.
  34. Kıbrıs, İ. (2004). Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın çocuk şiirlerinin imgesel dil becerisine katkısı. (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  35. Kintsch, W. and Kintsch, E. (2005). Roles of Motivation and engagement in reading comprehension assessment. In S. G. Paris & S. A. Stahl (Eds.). Children’s reading comprehension and assessment (pp. 187-214). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  36. Lawshe, C. H. (1975). A Quantitative approach to Content Validity. Personnel Psychology, 28(4), 563-575.
  37. Miles, M.B., ve Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis. CA: Sage Publications.
  38. Orçan, S. (2011). Türk masallarında renk imgesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Haccettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  39. Öçalan, M. (2006). Çocuk Algılamasında İmgelerin Önemi, Eğitim Bilimsel Açıdan Çocuk Edebiyatında İmge Kullanımı. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları. http://www.turkoloji.cukurova.edu.tr/.Erişim Tarihi: 10.12.2024.
  40. Paris, S. G., ve Jacobs, J. E. (1984). The Benefits of İnformed İnstruction for Children’s Reading Awareness and Comprehension. Child Development, 55, 83- 93.
  41. Rose, D. S., Parks, M., Androes, K., ve McMahon, S. D. (2000). Imagery-Based Learning: Improving Elementary Students’ Reading Comprehension With Drama Techniques. The Journal of Educational Research, 94 (1), 55-63.
  42. Salman, Y. (2004). İmge zor yakalanır bir görselleştirme. Kitap-lık, 65-66.
  43. Sığınır, E. (2024). Bahaettin Karakoç’un şiirlerinde imge ve görüngü düzeyleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elâzığ.
  44. Şahbaz, N. K. ve Çekici, Y. E. (2012). İlköğretim Türkçe 6, 7 ve 8. Sınıf Ders Kitaplarındaki Okuma Parçalarında Çocuk İmgeleri. Turkish Studies, 7 (2), 979-995.
  45. Şengül, S. (2011). İmge ve üslup tercihleri bakımından Necip Fazıl ve Sezai Karakoç’u okumak. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elâzığ.
  46. Şimşek, T., Aydın, N. ve Yücel Çetin, D. (2021) İmge Kovanı İmgeden Düşünceye. Ankara: Grafiker Yayınları.
  47. Temizkan, M. (2011). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Temel Dil Becerilerinden Okuma ile İlgili Kavramları Öğrenme Düzeyleri ve Kavram Yanılgıları, Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 29-47.
  48. Ülper, H. (2021). Okuma ve Anlamlandırma Becerilerinin Kazandırılması. Ankara: Nobel Yayınları.
  49. Yegin, Y. T. ve Kaptan, A.Y. (2023). Grafik Tasarım Ana Sanat Atölye Dersleri Veren Öğretim Elemanlarının Fotoğraf Okuma Yöntemleri ile Fotoğrafik İmge Üretimi Üzerine Görüşleri. Pearson Journal of Social Sciences & Humanities, 8 (25), 600-618.
  50. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  51. Yılmaz Kart, B. ve Ertürk, N. (2023). Yaratıcı Süreç İçerisinde İmge, İmgelem, Sezgi ve Tinin Önemi. İdil, 103, 307–315.