SavedAdd your journal

Journals / Turkish Journal of Educational Studies / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 2

Vocational and Technical Education Process Evaluation Scale (VTEPES) Development Study

Mesleki ve Teknik Eğitim Süreci Değerlendirme Ölçeği (MTESDÖ) Geliştirme Çalışması

Muhammed Ali Kel(Milli Eğitim Bakanlığı)0000-0003-4447-4382
Vicdan Altınok(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ)0000-0002-9189-8068
Pages
240–261
Publication Date
2026-06-11
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

The developed scale meets validity and reliability criteria.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Vocational and technical education is one of the educational processes most influenced by sector representatives, policymakers, teachers, school administrators, and environmental factors, while also affecting these stakeholders in return.
📊
Key Findings & Data:To address this gap, the Vocational and Technical Education Process Evaluation Scale (VTEPES) was developed, consisting of 18 items and three sub-dimensions.
💡
Conclusion & Impact:The developed scale meets validity and reliability criteria.
🔬Design:Survey & Empirical Study
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:mesleki ve teknik eğitim · ölçek geliştirme · değerlendirme

Abstract

Vocational and technical education is one of the educational processes most influenced by sector representatives, policymakers, teachers, school administrators, and environmental factors, while also affecting these stakeholders in return. Although all stakeholders desire the development and qualitative improvement of vocational and technical education, it has not reached the desired level in terms of policy and employment, curriculum and academic achievement, as well as perception and career. Consequently, there is a continuing need for up-to-date, valid, and reliable measurement tools in the literature. To address this gap, the Vocational and Technical Education Process Evaluation Scale (VTEPES) was developed, consisting of 18 items and three sub-dimensions. The study was conducted using the survey model, a quantitative research method, with participants including teachers, school administrators, and sector representatives. The developed scale meets validity and reliability criteria.

Özet

Mesleki ve teknik eğitim, sektör temsilcileri, politika yapıcılar, öğretmenler, okul yöneticileri ve çevresel faktörlerden en fazla etkilenen; aynı zamanda bu paydaşları etkileyen öğretim süreçlerinden biridir. Her ne kadar tüm paydaşlar mesleki ve teknik eğitim sürecinin gelişmesini ve nitelik kazanmasını arzu etsede, süreç politika ve istihdam, program ve akademik başarı ile algı ve kariyer boyutlarında istenilen düzeye ulaşamamıştır. Bu nedenle, literatürde güncel, geçerli ve güvenilir ölçme araçlarına duyulan ihtiyaç sürmektedir. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, üç alt boyut ve 18 maddeden oluşan Mesleki ve Teknik Eğitim Süreci Değerlendirme Ölçeği (MTESDÖ) geliştirilmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeliyle yürütülmüş; katılımcılar öğretmenler, okul yöneticileri ve sektör temsilcilerinden oluşmuştur. Geliştirilen ölçek, geçerlik ve güvenirlik kriterlerini karşılamaktadır.

🔖

Cite This Article

Kel, M. A., Altınok, V., *, M. A. K. (2026). Vocational and Technical Education Process Evaluation Scale (VTEPES) Development Study. Turkish Journal of Educational Studies, Cilt: 13 Sayı: 2, 240–261. https://doi.org/10.33907/turkjes.1758572

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (53)

  1. Anastasia, A. (1982). Psychological testing. Macmillan Publishing.
  2. Aynei, O. G. and Olowe, M. O. (2015). Vocational and technical education: A panacea to the problem of unemployment in Nigeria. International of the Development of Africa, 10(2), 147-166.
  3. Başol, G. (2008). Bilimsel araştırma süreci ve yöntem. O. Kılıç ve M. Cinoğlu. (Ed.ler), Bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s 113-143). Lisans Yayıncılık.
  4. Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme: klasik test teorisi ve uygulaması. ÖSYM Yayınları.
  5. Bilgili, B. ve Özkul, E. (2016). Nitelikli Mesleki İstihdam İçin Mesleki ve Teknik Eğitim Uygulama Modeli ve Stratejileri Geliştirme Projesi Raporu (Rapor No: 2016.İGE.15). Kocaeli.
  6. Billett, S. (2011). Vocational education: a field and sector of education. Springer.
  7. Binici, H. ve Arı, N. (2004). Mesleki ve teknik eğitimde arayışlar. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(3), 383-396.
  8. Bozgeyikli, H. ve Işıklar, A. (2011). Öğrencilerin mesleki eğitim merkezlerine yönlendirilmeleri önündeki engel: olumsuz veli görüşleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 33-45.
  9. Bursal, M. (2019). SPSS ile temel veri analizleri. Anı Yayıncılık.
  10. Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme süreci. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 1-19.
  11. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö., Kahveci, Ö. ve Demirel, F. (2004). The validity and reliability study of the Turkish version of the motivated strategies for learning questionnaire. Educational Sciences: Theory ve Practice, 4(2), 207-239.
  12. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. Ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
  13. CEDEFOP, (2011). The benefits of vocational education and training. Luxemburg: Publications Office of the European Union.
  14. Cice, Y. ve Balkar, B. (2020). Mesleki ve teknik eğitim sisteminin istihdam ve ekonomik büyüme açısından işlevselliğinin değerlendirilmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1-34. https://doi.org/10.30964/auebfd.651968
  15. Clark, L. A. ve Watson, D. (1995). Constructing Validity: Basic Issues in Objevtive Scale Development. Psychological Assessment, 7, 309-319. https://doi.org/10.1037/1040-3590.7.3.309
  16. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (Çev. S. B. Demir). Eğiten Kitap.
  17. Çakmur, H. (2012). Araştırmalarda ölçme, güvenirlik, geçerlik. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 11(3), 339-344.
  18. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
  19. De Vellis, R. F. (2017). Ölçek geliştirme kuram ve uygulamalar. (T. Totan, Çev. Ed.). Nobel. Dokuzuncu Kalkınma Planı, 2006. http://ekutup.dpt.gov.tr/plan/plan9.pdf
  20. Dost, A. ve Bahçecik, A. N. (2015). Hemşirelik mesleğine yönelik imaj ölçeği geliştirilmesi. JAREN, 1(2), 51-59.
  21. Gaddis, M. S. (2013). The influence of habitus in the relationship between cultural capital and academic achievement. Social Science Research, 42(1), 1-13.
  22. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2010). Multivare Data Analysis (Global Eds.), Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
  23. Han, E. ve Kaya, A. A. (2012). Kalkınma ekonomisi, teori ve politika. Nobel Yayınevi.
  24. Henson, R. K., ve Roberts, J. K. (2006). Use of exploratory factor analysis in published research common errors and some comment on improved practice. Educational and Psychological Measurement, 66 (3), 393-416. https://doi.org/10.1177/0013164405282485
  25. Hodge, S., Holford, J., Milana, M., Waller, R. and Webb, S. (2017). Vocational education and the field of lifelong education. International Journal of Lifelong Education, 36(3), 251–253.
  26. Hodkinson, P. (1998). Technicism teachers and teaching quality in vocational education and training. Journal of Vocational Education and Training, 50(2), 193-200.
  27. Hutcheson, G. ve Sofroniou, N. (1999). The multivariate social scientist. Sage.
  28. Johnson, B. and Christensen, L. (2008). Educational research: Quantitative, qualitative and mixed approaches. Sage Publishing.
  29. Karabulut, A. ve Marul, M. (2011). Mesleki ve teknik eğitim modeli tasarımı. Milli Eğitim Dergisi, 191, 78-85.
  30. Kartal, M. ve Bardakçı, S. (2018). SPSS ve AMOS uygulamalı örneklerle güvenirlik ve geçerlik analizleri. Akademisyen Kitabevi.
  31. Kılıç, S. (2012). Sürdürülebilir kalkınma anlayışının ekonomik boyutuna ekolojik bir yaklaşım. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 47, 201-226.
  32. Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. The Guilford Press.
  33. Korumaz, M. ve Eksioğlu, E. (2021). Why do students in vocational and technical education drop out? A qualitative case study. International Journal of Contemporary Educational Research, 9(1), 1-17.
  34. Linder, A. (1998). Modelling the German system of vocational education. Labour Economics, 5(4), 411-423. Millî Eğitim Bakanlığı 2024 Yılı Performans Programı, (2024). https://butceveperformans.meb.gov.tr/file/119.pdf
  35. Neuman, W. L. And Robson, K. (2014). Basics of social research. Pearson Canada.
  36. OECD, (2017). Education policy outlook. OECD Publishing.
  37. OECD, (2022). https://gpseducation.oecd.org/IndicatorExplorer?query=47veindicators
  38. Özer, M. (2018). 2023 Eğitim Vizyonu ve Mesleki ve Teknik Eğitimde Yeni Hedefler. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 8(3), 425-435.
  39. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (Çev. M. Bütün ve S. B. Demir). Pegem.
  40. Salı, J. B. (2018). Verilerin toplanması. A. Şimşek. (Ed.). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri içinde (134- 161). Anadolu Üniversitesi.
  41. Seçer, İ. (2013). Spss ve lisrel ile pratik veri Analizi. Anı Yayıncılık.
  42. Simonics, I. (2020). Relationships among economy, industry, vocational education and training and higher engineering education. Int. J. Eng. Pedagog, 10(5), 4-6. https://doi.org/10.3991/ijep.v10i5.16747
  43. Stevens, J. P. (2009). Applied Multivariate Statsitics for the Social Sciences. New York: Routledge. Strateji Geliştirme Başkanlığı, 2023. https://sgb.meb.gov.tr/www/resmi-istatistikler/icerik/64
  44. Şahin, İ. ve Fındık, T. (2008). Türkiye’de mesleki ve teknik eğitim: mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(3), 65-86.
  45. Şimşek, A. (2018). Araştırma modelleri. A. Şimşek (Ed.). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri içinde (s 80-106). Anadolu Üniversitesi.
  46. Tan, Ş. (2008). Öğretimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
  47. Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel.
  48. TEKEV, (2007). Türkiye’de mesleki ve teknik eğitim sisiteminin temel sorunları ve çözüm önerileri raporu. Teknik Eğitim Vakfı.
  49. Tezbaşaran, A. (2008). Likert tipi ölçek hazırlama kılavuzu. E-Kitap.
  50. Uçar, C. ve Özerbaş, M. A. (2013). Mesleki ve teknik eğitimin dünyadaki ve Türkiye’deki konumu. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 242-253.
  51. UNEVOC, (2019). TVET for sustainable development: opportunities and challenges. https://unevoc.unesco.org/home/fwd2UNEVOC+Publications
  52. Volmari, K., Helakorpi, S. and Frimodt, R. (2009). MEÖ meslekleri için yeterlilik çerçevesi: uygulayıclıar için el kitabı. Finlandiya Ulusal Eğitim Kurulu.
  53. Yusuff, M. A. and Soyemi, J. (2012). Achieving sustainable economic development in Nigeria through technical and vocational education and training. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 2(2), 71-79.