KIRGIZ TÜRKÇESİ AĞIZLARINDA İKİLEMELER

Özet

Anlatım sürecinde pekiştirme, açıklama, netleştirme gibi birçok amaçla sözcüklerin ses, şekil ve anlamları dikkate alınarak art arda dizilmeleri sonucunda önemli kalıp ifadeler olan ikilemeler oluşur. Ancak bu kalıp ifadelerin yalnızca bir kısmı yazılı metinlerde kendine yer bulmuş veya sözlüklere geçmiştir. Bunun da sebebi yazı dilinin resmi bir temele dayanması ve yaygınlık, ortaklık, bilinirlik, işlevlik gibi yönleriyle sınırlayıcı özellikleri olmasıdır. Yazı dilinin sahip olduğu dilbilgisel kategoriler lehçelerden ve onların ağızlarından önemli ölçüde beslenmektedir. Ancak ağızlardaki bu zenginlik, yazı dilini oluşturan temel ölçütler dışında kaldığından ve ağızların yazı dilinin bozuk şekilleri olduğu yönündeki yanlış bir algıdan dolayı yazılı metinlere kısmen yansımıştır. İkilemeler özelinde de ağızlarda çok zengin bir alt yapıdan bahsetmek mümkündür. En Çünkü insanlar kendi yaşadıkları ağız bölgelerinde standart, sınırlayıcı bir durumla karşılaşmazlar. Dili daha özgür ve daha üretken bir şekilde kullanırlar. İkilemeler de bu üretkenliğin örneklerindendir.