Journals / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2022 / Cilt: 10 Sayı: 30

DEVLET, İNSAN VE EKONOMİ: MERKEZİ OTORİTENİN ESNAFLA İLİŞKİSİ VE İHTİKÂR FAALİYETLERİ

Şeyda Büyükcan Sayılır(ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8407-9403
Pages
295–311
Publication Date
2022-03-17
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Osmanlı döneminde de ihtisabın teftiş, sık yapılan kontrol ve denetimlerle, çıkarılan nizamnâme ve gönderilen hükümlerle, hem dini hem de örfî olarak adilâne bir sistemin kurulması için son derece ciddiye alındığı görülmektedir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma, genelinde Türklerin devlet anlayışında ekonomi ve adalet mekanizmasının işleyişi ve bunun halka yansımalarını, özelde ise Osmanlı dönemi ekonomisi klasik ve klasik sonrası dönem olarak ele alınmaya çalışılmıştır.
📊
Key Findings & Data:Klasik ve sonrası dönemin devlet-esnaf ilişkileri, belgeler üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Osmanlı döneminde de ihtisabın teftiş, sık yapılan kontrol ve denetimlerle, çıkarılan nizamnâme ve gönderilen hükümlerle, hem dini hem de örfî olarak adilâne bir sistemin kurulması için son derece ciddiye alındığı görülmektedir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İhtikâr · Esnaf · Klasik Dönem

Özet

Bu çalışma, genelinde Türklerin devlet anlayışında ekonomi ve adalet mekanizmasının işleyişi ve bunun halka yansımalarını, özelde ise Osmanlı dönemi ekonomisi klasik ve klasik sonrası dönem olarak ele alınmaya çalışılmıştır. Klasik ve sonrası dönemin devlet-esnaf ilişkileri, belgeler üzerinden değerlendirilmeye çalışılmıştır. Devlet tarafından ekonominin işleyişi üzerine alınan tedbirlerin toplum içindeki psiko-sosyal tutum ve davranışların olumlu ve olumsuz etkileri de ayrıca ele alınmaya çalışılmıştır. Özellikle zamanları ve buhranlı anlarda ortaya çıkan, belgelerde ihtikâr olarak adlandırılan karaborsacılık, vurgunculuk ya da stokçuluk olarak günümüzde adlandırılan faaliyetler irdelenmiş, devletin bu faaliyetlerin engellenmesi hususundaki çabaları, bir kısım belgeler üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Devletin bu vurgunculuk ya da stokçuluğa karşı almış olduğu tedbirlerden biri olan narh sistemi, esnafın yolsuzluk yapmamasını tembihleyen, yapanları tespit edip cezalandırılmalarını sağlayan, bu kapsamda esnafın kendi içindeki denetimlerine de kapı açan, istifçilik ve karaborsacılığı men eden kararlar içeren bir sistemdi. Narh, istenmeyen bu dengesizliğin önüne geçmek amacıyla, piyasayı düzenler ve devletin fiyat kontrolünü sağlardı. İhtisap, sadece ihtikâr faaliyetlerine değil aynı zamanda kusurlu ürün üreten ya da eksik satış yapanlarla kalitesiz üretim yapanlara da müdahale etmekteydi. Osmanlı döneminde de ihtisabın teftiş, sık yapılan kontrol ve denetimlerle, çıkarılan nizamnâme ve gönderilen hükümlerle, hem dini hem de örfî olarak adilâne bir sistemin kurulması için son derece ciddiye alındığı görülmektedir.

🔖

Cite This Article

Sayılır, Ş. B. (2022). DEVLET, İNSAN VE EKONOMİ: MERKEZİ OTORİTENİN ESNAFLA İLİŞKİSİ VE İHTİKÂR FAALİYETLERİ. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 10 Sayı: 30, 295–311. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1085945

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (2)

  1. Barkan, Ömer Lütfi. 1942. “Bazı Büyük Şehirlerde Eşya ve Yiyecek Fiyatlarının Tesbit ve Teftişi Hususlarını Tanzim Eden Kanunlar I, Kanûnnâme-i İhtisab-ı İstanbul-elmahrûsa, Tarih Vesikaları Dergisi, C.1, S. 5, İstanbul, ss. 326-340.
  2. Barkan, Ömer Lütfi. 1985. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Esnaf Cemiyetleri”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Cilt: 41, S.1-4, İstanbul, ss. 39-46.