Journals / Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 3

PRESIDENTIAL SPECIAL AMNESTY DECISIONS FOR CRIMES COMMITTED AGAINST PERSONS DURING THE İNÖNÜ PERIOD

İNÖNÜ DÖNEMİNDE ŞAHSA KARŞI İŞLENEN SUÇLAR HAKKINDA VERİLEN CUMHURBAŞKANI ÖZEL AF KARARLARI

Tekin İdem(Batman Üniversitesi)0000-0001-6374-9762
Pages
1418–1441
Publication Date
2026-09-15
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

It was determined that every criminal who is elderly or suffering from a chronic illness benefits from the President's Special Pardon decision.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Amnesty refers to the termination of the execution of all or part of the sentence imposed on individuals convicted of a specific crime, or the decision to forgo the enforcement of part of their punishment.
📊
Key Findings & Data:While the authority to declare a general amnesty lies solely with the Grand National Assembly of Turkey (GNAT), the power to grant a special amnesty has also been conferred upon the President of the Republic in accordance with Article 42 of the 1924 Constitution, in addition to the GNAT.
💡
Conclusion & Impact:It was determined that every criminal who is elderly or suffering from a chronic illness benefits from the President's Special Pardon decision.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İnönü Dönemi · Cumhurbaşkanı · Özel Af

Abstract

Amnesty refers to the termination of the execution of all or part of the sentence imposed on individuals convicted of a specific crime, or the decision to forgo the enforcement of part of their punishment. Since the periods in which the state began to act as the primary authority in determining legal norms, amnesty has been employed for various reasons. This practice, which was prevalent in Turkish states prior to the establishment of the Republic, has continued throughout the Republican era as well. It has been implemented in two main forms: general amnesty and special amnesty. While the authority to declare a general amnesty lies solely with the Grand National Assembly of Turkey (GNAT), the power to grant a special amnesty has also been conferred upon the President of the Republic in accordance with Article 42 of the 1924 Constitution, in addition to the GNAT. A review of the existing literature reveals an absence of comprehensive and detailed studies focusing specifically on presidential special pardon decrees during the İnönü era, as well as a lack of statistical data concerning the individuals who were pardoned. In this context, the primary objective of the present study is to examine the special pardon decisions issued during the İnönü period (1938–1950) in light of archival documents and to contribute to the literature by uncovering statistical data related to the pardoned individuals, including their identities, prison information, duration of sentences, and other relevant details. The findings of the study indicate that between 1938 and 1950, a total of 73 special pardons were granted by President İsmet İnönü for individuals convicted of crimes against persons. The research revealed that the state does not approach every criminal who has been convicted and begun serving their sentence, including those convicted of murder, with a sense of vengeance. It was determined that every criminal who is elderly or suffering from a chronic illness benefits from the President's Special Pardon decision.

Özet

Af, belirli bir suçtan hüküm giymiş suçluların tamamının ya da bir kısmının cezasının çektirilmesine son verilmesi veya cezasının bir kısmının infazından vazgeçilmesidir. Devlet, hukuki normların belirleyicisi olduğu dönemlerden beri çeşitli gerekçelerle af ilanına başvurmuştur. Cumhuriyet öncesi Türk devletlerinde olduğu gibi Cumhuriyet döneminde de devam eden bu uygulama biri genel af ve diğeri de özel af olmak üzere iki kategoride uygulanmıştır. Bunlardan genel af ilanı sadece TBMM’nin yetkisi dahilinde iken özel af ilanı hususunda ise TBMM’nin yanı sıra 1924 Anayasası’nın 42. maddesi gereğince Cumhurbaşkanı da yetkili kılınmıştır. Yapılan literatür taramasında İnönü dönemi Cumhurbaşkanı özel af kararlarını müstakil ve ayrıntılı bir şekilde inceleyen, affedilenlere ilişkin istatistiksel verileri gün ışığına çıkartan bir çalışmaya rastlanılamamıştır. Buradan hareketle bu çalışmanın başlıca amacı, İnönü dönemi özel af kararlarını (1938-1950) arşiv belgeleri ışığında ele almak ve bu kararlar kapsamında affedilenlere ilişkin kimlik, cezaevi, hükümlülük süresi vb. bilgileri belirleyerek af tarihi ile ilgili istatistiksel verileri literatüre kazandırmaktır. Çalışmanın neticesinde 1938-1950 yılları arasında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından şahsa karşı işlenen suçlardan hükümlü mahkûmlara uygulanmak üzere 73 tane özel af kararı verilmiştir. Araştırmanın neticesinde cinayet suçu da dâhil olmak üzere hüküm verilip cezasını çekmeye başlayan her suçluya karşı devletin intikam hissiyle yaklaşmadığı görülmüştür. Yaşlılık ve sürekli hastalık hallerine sahip her suçlunun Cumhurbaşkanı Özel Af kararından faydalandırıldığı tespit edilmiştir.

🔖

Cite This Article

İdem, T., *, T. İ. (2026). PRESIDENTIAL SPECIAL AMNESTY DECISIONS FOR CRIMES COMMITTED AGAINST PERSONS DURING THE İNÖNÜ PERIOD. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 3, 1418–1441. https://doi.org/10.33692/avrasyad.1897984

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (14)

  1. Adıyaman, Cemil. 2021. “Türkiye’de aflar: Daha önce çıkarılmış aflarla birlikte değerlendirildiğinde, günümüzde kabul edilecek yeni bir af Türkiye’ye neler getirebilir?”. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü, İstanbul. https://openaccess.bilgi.edu.tr/items/5596efb5-9f31-47a8-9333-1da4b15e23a5
  2. Akagündüz, Mevlana. 2006. “Cumhuriyet Döneminde Çıkarılan Af Kanunları (1923-1960)”. Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ. http://hdl.handle.net/11508/16207
  3. Altunkaş, Aysun. 2023, “Türk Ceza Hukukunda Af”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 36(166): 1-60. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://medya.barobirlik.org.tr/tbbdergisi/App_Themes/Dergi/2023-166-2117.pdf
  4. Atila, Mesude. 2010. “Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Hukuku’nda Af Kurumu”. Ankara Barosu Dergisi, (1): 275-284. https://izlik.org/JA96TY52CP
  5. Aybars, Ergün. 1982. İstiklal Mahkemeleri. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  6. Bilge, Suat. 1943. “Ceza Hukukunda Af”. Adliye Ceridesi, Ankara: Yeni Cezaevi Matbaası, 34(9): 760-771. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://adaletdergisi.adalet.gov.tr/arsiv/adliyeceridesi/1943/s9-1943-sene34-sayfa106-cilt2.pdf
  7. Can, Sibel. 2016. “Türk Hukukunda Af Kurumu”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 65(4): 1291-1312. https://doi.org/10.1501/Hukfak_0000001836
  8. Centel, Nur. 2001. “Cezanın Amacı ve Belirlenmesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Turhan Tufan Yüce’ye Armağan: 337-372. https://doi.org/10.33717/deuhfd.704815
  9. Çağrıcı, Mustafa. 1988. “Af”. Diyanet İslâm Ansiklopedisi, c. 1, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara: 394-395.
  10. Doğan, Duygu Çağlar. 2012. “Ceza Hukukunda Af”. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dspace.ankara.edu.tr/server/api/core/bitstreams/53c9e949-2af5-49f9-937b-f8898e81f8ec/content
  11. Döner, Ayhan. 2008. “Cezai ve İdari Yaptırımların Farklılığı Bağlamında TBMM’nin Af Yetkisi”. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, XII (3-4): 33-54. https://izlik.org/JA38MZ68AN
  12. Dönmezer Sulhi ve Erman, Sahir. 1994. Nazarî ve Tatbikî Ceza Hukuku Genel Kısım. C. III, İstanbul: Beta Basım Yayım.
  13. Dursun, Hasan. 2009. “Af Kavramına Genel Bir Bakış”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, (85): 373-402. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://medya.barobirlik.org.tr/tbbdergisi/App_Themes/Dergi/2009-85-572.pdf
  14. Ece, Hasan. 2019. “Mukayeseli Hukukta Af Kurumu ve Türkiye’de Af Sorunu'', Stratejik Düşünce ve Analiz Merkezi, İstanbul.