SavedAdd your journal

Journals / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2022 / Sayı: 22

كتاب "خداينامه" بين التراثين الفارسي والعربي

Moustafa Albakour(ARTVIN CORUH UNIVERSITY)0000-0001-9135-3511
Pages
104–116
Publication Date
2022-12-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Konu hakkındaki benzer ve farklı yönleri okuyucuya sunduk.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Hüdaynâme, Sasani İmparatorluğu dönemindeki kadim İran’ın en önemli kitaplarından birisidir.
📊
Key Findings & Data:Hüdaynâme, Pehlevî Fârisî dilinden İbnü’l-Mukaffaʻ (106-142) ve diğer bazı kimseler tarafından Arapçaya tercüme edilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Konu hakkındaki benzer ve farklı yönleri okuyucuya sunduk.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Hüdaynâme · Şâhnâme · İbnü’l-Mukaffaʻ

Özet

Hüdaynâme, Sasani İmparatorluğu dönemindeki kadim İran’ın en önemli kitaplarından birisidir. Bu eser, İran’ın etnik tarihi mesabesinde kabul edilmektedir. Eserde İran kültürünün hamaset, kahramanları, savaşları, âdab defterleri, adet gelenek ve görenekleri yer almaktadır. Hüdaynâme, Pehlevî Fârisî dilinden İbnü’l-Mukaffaʻ (106-142) ve diğer bazı kimseler tarafından Arapçaya tercüme edilmiştir. İslâm öncesi Fars beldelerinin tarihini ele alan bu eserin tercümesi, Fars ve Arap İslâm tarihi için ‎altyapı oluşturmuştur. Biz bu çalışmamızda kitabın telif tarihi, kaynakları, Arapça tercümelerini ayrıca İbnü’l-Mukaffaʻ tercümesinin önemini ve tesirini Arap Fars ve Fârisî beldelerinin tarihini ele alan kaynaklarını ele aldık. Hüdaynâme’nin aslı ve Arapçaya tercümesinin kaybolmasına rağmen, asırlar boyunca Arap İslâm ve kadim Fars kültürü arasında tesir ve etkileşimin önemli halkalarından bir halka teşkil etmiştir. Son yıllarda birçok Batılı müsteşrik bu eser etrafında onun tercümesi, tesiri ve eser hakkında önemli çalışmalar gerçekleştirmişlerdir. Biz bu çalışmamızda en yapılan çalışmalardan en önemlilerini ele aldık. Konu hakkındaki benzer ve farklı yönleri okuyucuya sunduk.

🔖

Cite This Article

Albakour, M. (2022). كتاب "خداينامه" بين التراثين الفارسي والعربي. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: 22, 104–116. https://doi.org/10.32950/rteuifd.1159249

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (19)

  1. Christensen, Arthur. Îrân Der Zaman-ı Sâsâniyân: Târîh-i Îrân Siyâsî tâ Hamle-i ‘Arab u Vad-‘i Devlet u Millet Der Zamân-ı Sâsâniyân. trc. Reşîd Yâsmî. Tahran: Dünyây-i Kitâb-ı Mu’âsır, 1368 hş.
  2. ______________. Mecmelu’t-Tevârîh ve’l-Kısas, Negarhâvezn, Seyfuddîn Necm Âbâdî u Zeng-i Ferîd-i Veber Baskısı, 2000.
  3. ______________. Nâme-i Tinser Begeşnisp. Tahrân: Hôrezmî, Müctebâ Mînvî Baskısı, 1354 hş.
  4. Dayf, Şevkî. Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî, el-‘Asru’l-‘Abbâsî el-Evvel. Kahire: Dâru’l-Me’ârif, 8. Basım, 1966.
  5. Ebu’t-Tayyib el-Luğavî, ‘Abdulvâhid b. ‘Ali el-‘Askerî. Merâtibu’n-Nahviyyîn. Kahire: Mektebetu Nahdati Mısr, 1375 hş/1955.
  6. el-Bîrûnî, Ebu’r-Rayhân Muhammed b. Ahmed el-Harezmî. el-Âsâru’l-Bâkıye ‘ani’l-Kurûni’l-Hâliye. Almanya: Matba’atu Leibzig, 1923.
  7. el-Câhiz, ‘Amr b. Bahr. el-Beyân ve’t-Tebyîn. 3. Cilt. thk. ‘Abdusselâm Hârûn. Kahire: Mektebetu’l-Hâncî, 7. Basım, 1418/1998.
  8. el-Firdevsî, Ebu’l-Kâsım. eş-Şâhnâme. nşr. Bertlis. Moskova: Tab’atu Moskov, 1966.
  9. el-İsfehânî, Hamza b. el-Hasen. Târîhu Senî Mulûku’l-Arz ve’l-Enbiyâ. Berlin: Matba’atu Kavyânî, 1340 hş/1921.
  10. Hâlikimutlak, Celâl. “Ez Şâhnâme-i tâ Hudâyinâme: Cistârî Deryâre-i Meâhiz-i Müstakîm u Gayr-i Müstakîm Şâhnâme”. Mecelle-i Îrân Bâsitân. 7/1-2. 29- 30(1326 hş),
  11. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=170205
  12. ______________. Dânişnâme-i Zebân u Edeb-i Fârisî, Serperestî İsmâ’îl Sa’âdet. Tahran: Fehrengistân-ı Zebân u Edeb-i Fârisî, 1384 hş. Hüdâyinâme Eki.
  13. İbn Nedîm, Muhammed b. İshâk. el-Fihrist. thk. İbrâhîm Ramazân. Beyrut: Dâru’l-Ma’rife, 2. Basım, 1417/1997.
  14. Kazvînî, Muhammed. Bîst Makâle, 2. Cilt. Tahran: Dünyây-i Kitâb, ‘Abbâs İkbâl Âştiyânî Baskısı, 1313 hş.
  15. Kûsrânî, Vecîh: Târîhu’t-Te’rîh: İtticâhât, Medâris, Menâhic. Beyrut: el-Merkezu’l-‘Arabî li’l-Ebhâs ve Dirâseti’s-Siyâsât, 2013.
  16. Kürd Ali, Muhammed. Umerâu’l-Beyân. Beyrut: Dâru’l-Emâne, 3. Basım, 1969.
  17. Nöldeke, Theodor. Târîh-i Îrâniyân u ‘Arabuhâ Der Zamân-ı Sâsâniyân. trc. ‘Abbâs Zeryâb. Tahran: Encümen-i Âsâr-i Millî, 1378 hş.
  18. Safâ, Zebîhullah. Hâmese-i Serâyî der Îrân ez Kadîmetrîn Ahd-i Târîhî tâ Karn-ı Çehârdehem-i Hicrî. Tahran: Pîrûz (?) Baskısı, 1333 hş.
  19. Tefaddulî, Ahmed. Târîh-i Edebiyat-i Îrân Pîş ez İslâm Be Kôşeş Jâle-i Âmuzgâr. Tahran: İntişarât-i Sahn, 1378 hş.