SavedAdd your journal

Journals / Yaşar Üniversitesi E-Dergisi / 2026 / Cilt: 20 Sayı: 79

Tüketicilerin Sürdürülebilir Tüketim Davranışları: Bibliyometrik Analizi (1996-2024)

Sefa Üstüner(Kayseri University)0000-0003-1231-5694
Meltem Canoğlu(Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi)0000-0001-7712-1650
Pages
488–508
Publication Date
2025-07-31
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca, sürdürülebilir tüketim davranışlarıyla ilgili yapılan yayınların Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) ile olan ilişkisi analiz edilmiş ve hangi hedef kapsamında daha fazla çalışma yapıldığı belirlenmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma, tüketicilerin sürdürülebilir tüketim davranışlarını alanındaki mevcut literatürü gözden geçirmekte olup gelecekteki araştırmalar için bir yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.
📊
Key Findings & Data:Sürdürülebilir tüketim kavramının kökenine odaklanarak alanın tarihsel gelişimini, temel tanımlarını ve ilgili kavramları incelemektedir. 1996-2024 yılları arasında geniş bir veri tabını taranmış ve gözden geçirilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca, sürdürülebilir tüketim davranışlarıyla ilgili yapılan yayınların Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) ile olan ilişkisi analiz edilmiş ve hangi hedef kapsamında daha fazla çalışma yapıldığı belirlenmiştir.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:2024 Verileri
⚙️Variables:Sürdürülebilirlik · Sürdürülebilir Tüketim Davranışı · Tüketici Davranışı

Özet

Bu çalışma, tüketicilerin sürdürülebilir tüketim davranışlarını alanındaki mevcut literatürü gözden geçirmekte olup gelecekteki araştırmalar için bir yol gösterici olmayı amaçlamaktadır. Sürdürülebilir tüketim kavramının kökenine odaklanarak alanın tarihsel gelişimini, temel tanımlarını ve ilgili kavramları incelemektedir. 1996-2024 yılları arasında geniş bir veri tabını taranmış ve gözden geçirilmiştir. Sürdürülebilir tüketim davranışı ile ilgili makaleler seçilerek literatürün derinlemesine incelenmesi amacıyla belirlenen çeşitli kriterlere göre sınıflandırılmıştır. Çalışma, tüketicilerin sürdürülebilir tüketim davranışları alanındaki mevcut durumu analiz ettikten sonra, gelecekte yapılacak olan araştırmalara geniş bir bilgi ve öneri sunmaktadır. Bu bilgiler, sürdürülebilir tüketim alanına önemli katkılar sağlaması için araştırmacılara rehber niteliğinde bir kaynak olmayı hedeflemektedir. Ayrıca, sürdürülebilir tüketim davranışlarıyla ilgili yapılan yayınların Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) ile olan ilişkisi analiz edilmiş ve hangi hedef kapsamında daha fazla çalışma yapıldığı belirlenmiştir.

🔖

Cite This Article

Üstüner, S., Canoğlu, M. (2025). Tüketicilerin Sürdürülebilir Tüketim Davranışları: Bibliyometrik Analizi (1996-2024). Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, Cilt: 20 Sayı: 79, 488–508. https://doi.org/10.19168/jyasar.1628491

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (55)

  1. Albort-Morant, G., Henseler, J., Leal-Millán, A., & Cepeda-Carrión, G. (2017). Mapping the Field: A Bibliometric Analysis of Green Innovation. Sustainability, 9(6). doi:10.3390/su9061011
  2. Anderson, W. T., & Cunningham, W. H. (1972). The Socially Conscious Consumer. Journal of Marketing, 36(3), 23-31. doi:10.2307/1251036
  3. Belz, F.-M., & Peattie, K. (2009). Sustainability marketing: A global perspective. Chichester: John Wiley and Sons.
  4. Bhattacharyya, J. (2023). The structure of sustainability marketing research: a bibliometric review and directions for future research. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 15(2), 245-296. doi:10.1108/APJBA-06-2021-0239
  5. BM Komisyonu, B. M. (1987). World Commission on Environment and Development: Our Common Future. Oslo: Western Cape Education Department Public. 7 12, 2023 tarihinde https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/5987our-common-future.pdf adresinden alındı
  6. Boca, G. D. (2021). Factors influencing consumer behaviour in sustainable fruit and vegetable consumption in maramures county, Romania. Sustainability, 13(4), 1-20. doi:10.3390/su13041812
  7. Bridges, C. M., & Wilhelm, W. B. (2008). Going Beyond Green: The “Why and How” of Integrating Sustainability Into the Marketing Curriculum. Journal of Marketing Education, 30(1), 33-46. doi:10.1177/0273475307312196
  8. Castaneda, M. G., Martinez, C. P., Marte, R., & Roxas, B. (2015). Explaining the environmentally-sustainable consumer behavior: a social capital perspective. Social Responsibility Journal, 11(4), 658-676.
  9. Dam, Y. K., & Apeldoorn, P. A. (1996). Sustainable Marketing. Journal of Macromarketing, 16(2), 45-56. doi:10.1177/027614679601600204
  10. Diodato, V., & Gellatly, P. (1994). Dictionary of Bibliometrics (1. b.). Routledge. doi:10.4324/9780203714133
  11. Dong, X., Liu, S., Li, H., Yang, Z., Liang, S., & Deng, N. (2020). Love of nature as a mediator between connectedness to nature and sustainable consumption behaviour. Journal of Cleaner Production, 242, 1-11. doi:10.1016/j.jclepro.2019.118451
  12. Fisk, G. (1973). Criteria for a Theory of Responsible Consumption. Journal of Marketing, 37(2). doi:10.2307/1250047
  13. Fuller, D. A. (1999). Sustainable Marketing: Managerial-Ecological Issues. SAGE Publications. doi:10.4135/9781452220611
  14. Gansky, L. (2010). The Mesh: Why the Future of Business Is Sharing. Penguin.
  15. Garg, R., Rahman, Z., & Kumar, I. (2011). Customer experience: A critical literature review and research agenda. International Journal of Services Sciences (IJSSCI), 4(2), 146-173. doi:10.1504/IJSSCI.2011.045556
  16. Hael, M., Hazaea, S. A., Zhang, H., & Mareeh, H. (2024). Mapping the literature trends of consumer behavior and sustainability: insights from a bibliometric analysis approach. Environment, Development and Sustainability, 27, 9841-9871. doi:10.1007/s10668-023-04382-8
  17. Haider, M., Shannon, R., & Moschis, G. P. (2022). Sustainable Consumption Research and the Role of Marketing: A Review of the Literature (1976–2021). Sustainability, 14. doi:10.3390/su14073999
  18. Hameed, I., Khan, K., Waris, I., & Zainab, B. (2021). Factors influencing the sustainable consumer behavior concerning the recycling of plastic waste. Environmental Quality Management, 32(2), 197-207. doi:10.1002/tqem.21815
  19. Heslop, L. A., Moran, L., & Cousineau, A. (1981). "Consciousness" in Energy Conservation Behavior: An Exploratory Study. Journal of Consumer Research, 8(3), 299-305.
  20. Hettiarachchi, W. N. (2020). Ecological İntelligence towards ecological behaviour. International Journal of All Research Writings, 3(5), 64-73.
  21. Jung, Y. J., & Kim, Y. (2023). Research trends of sustainability and marketing research, 2010–2020: Topic modeling analysis. Heliyon, 9(3), 1-18. doi:10.1016/j.heliyon.2023.e14208
  22. Kadic-Maglajlic, S., Arslanagic-Kalajdzic, M., Micevski, M., Dlacic, J., & Zabkar, V. (2019). Being Engaged Is A Good Thing: Understanding Sustainable Consumption Behavior Among Young Adults. Journal of Business Research, 104, 644-654. doi:10.1016/j.jbusres.2019.02.040
  23. Karaca, Ş. (2018). Duygusal ve bilişsel güdülerin sürdürülebilir giysi tüketim davranışı üzerindeki etkisini incelemeye yönelik bir çalışma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 40, 254-268.
  24. Karalar, R., & Kiracı, H. (2011). Çevresel sorunlara karşı bir çözüm önerisi olarak sürdürülebilir tüketim düşüncesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 30, 63-76.
  25. Karmarkar, U. R., & Bollinger, B. (2015). BYOB: How Bringing Your Own Shopping Bags Leads to Treating Yourself and the Environment. Journal of Marketing, 79(4), 1-15. doi:10.1509/jm.13.0228
  26. Kassarjian, H. H. (1971). Incorporating Ecology into Marketing Strategy: The Case of Air Pollution. Journal of Marketing, 35(3), 61-65. doi:10.1177/002224297103500310
  27. Kemper, J. A., & Ballantine, P. W. (2019). What do we mean by sustainability marketing? Journal of Marketing Management, 35(3-4), 277-309. doi:10.1080/0267257X.2019.1573845
  28. Kemper, J. A., Hall, C. M., & Ballantine, P. W. (2019). Marketing and Sustainability: Business as Usual or Changing Worldviews? Sustainability, 11(3). doi:doi.org/10.3390/su11030780
  29. Kotler, P. (2011). Reinventing Marketing to Manage the Environmental Imperative. Journal of Marketing, 75(4), 132-135. doi:10.1509/jmkg.75.4.132
  30. Kotler, P., & Armstrong, G. (1989). Principles of Marketing (4 b.). Prentice Hall.
  31. Kumar, V., Rahman, Z., & Kazmi, A. (2013). Sustainability Marketing Strategy: An Analysis of Recent Literature. Global Business Review, 14(4), 601-625. doi:10.1177/0972150913501598
  32. Lele, S. M. (1991). Sustainable development: A critical review. World Development, 19(6), 607-621. doi:10.1016/0305-750X(91)90197-P
  33. Leonard-Barton, D. (1981). Voluntary Simplicity Lifestyles and Energy Conservation. Journal of Consumer Research, 8(3), 243-252. doi:10.1086/208861
  34. Luchs, M. G., & Mooradian, T. A. (2012). Sex, Personality, and Sustainable Consumer Behaviour: Elucidating the Gender Effect. Journal of Consumer Policy, 35(1), 127-144. doi:10.1007/s10603-011-9179-0
  35. Martin, D., & Schouten, J. (2014). Sustainable Marketing. Harlow: Pearson.
  36. Mayer, R. N. (1976). The Socially Conscious Consumer-Another Look at the Data. Journal of Consumer Research, 3(2), 113-115. doi:10.1086/208659
  37. Menon, A., & Menon, A. (1997). Enviropreneurial Marketing Strategy: The Emergence of Corporate Environmentalism as Market Strategy. Journal of Marketing, 61(1), 51-67.
  38. Naini, S. R., & Reddy, M. R. (2025). A bibliometric analysis on factors influencing green consumer behaviour – research issues and future directions. Benchmarking: An International Journal, 32(1), 261-298. doi:10.1108/BIJ-10-2022-0648
  39. Nekmahmud, M., Ramkissoon, H., & Fekete-Farkas, M. (2022). Green purchase and sustainable consumption: A comparative study between European and non-European tourists. Tourism Management Perspectives, 43. doi:10.1016/j.tmp.2022.100980
  40. Olsen, M. C., Slotegraaf, R. J., & Chandukala, S. R. (2014). Green Claims and Message Frames: How Green New Products Change Brand Attitude. Journal of Marketing, 78(5), 119-137. doi:10.1509/jm.13.0387
  41. Poddar, A., Narula, S. A., & Zutshi, A. (2019). A study of corporate social responsibility practices of the top Bombay Stock Exchange 500 companies in India and their alignment with the Sustainable Development Goals. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 26(6), 1184-1205. doi:10.1002/csr.1741
  42. Quoquab, F., & Mohammad, J. (2020). A Review of Sustainable Consumption (2000 to 2020): What We Know and What We Need to Know. Journal of Global Marketing, 33(5), 305-334. doi:10.1080/08911762.2020.1811441
  43. Sakalasooriya, N. (2021). Conceptual Analysis of Sustainability and Sustainable Development. Open Journal of Social Sciences, 9(3), 396-414. doi:10.4236/jss.2021.93026.
  44. Sheth, J. N., & Parvatiyar, A. (1995). Ecological Imperatives and the Role of Marketing. M. J. Polonsky, & A. T. Mintu-Wimsatt içinde, Environmental Marketing: Strategies, Practice, Theory and Research (s. 3-20). New York: Haworth Press.
  45. Snelgar, R. S. (2006). Egoistic, altruistic, and biospheric environmental concerns: Measurement and structure. Journal of Environmental Psychology, 26, 87-99.
  46. Su, M., Fang, M., Kim, J., & Park, K.-s. (2022). Sustainable marketing innovation and consumption: Evidence from cold chain food online retail. Journal of Cleaner Production, 340. doi:10.1016/j.jclepro.2022.130806
  47. . The Sustainable Development Goals Report 2016. New York, 2: United Nations. http://www.un.org/publications adresinden alındı
  48. Trudel, R. (2019). Sustainable consumer behavior. Consumer Psychology Review, 2(1), 85-96. doi:10.1002/arcp.1045
  49. Tussyadiah, I. P. (2016). Factors of satisfaction and intention to use peer-to-peer accommodation. International Journal of Hospitality Management, 55, 70-80.
  50. Vergura, D. T., Zerbini, C., Luceri, B., & Palladino, R. (2023). Investigating sustainable consumption behaviors: a bibliometric analysis. British Food Journal, 125(13), 253-276. doi:10.1108/BFJ-06-2022-0491
  51. Webster, F. E. (1975). Determining the characteristics of the socially conscious consumer. Journal of Consumer Research, 2(3), 188-196. doi:10.1086/208631
  52. White, K., & Simpson, B. (2013). When Do (and Don't) Normative Appeals Influence Sustainable Consumer Behaviors? Journal of Marketing, 77(2), 78-95. doi:10.1509/jm.11.0278
  53. White, K., Habib, R., & Hardisty, D. J. (2019). How to SHIFT Consumer Behaviors to be More Sustainable: A Literature Review and Guiding Framework. Journal of Marketing, 83(3), 22–49.
  54. Yalıçıntaş, D., Oğuz, S., Yaşa Özeltürkay, E., & Gülmez, M. (2023). Bibliometric Analysis of Studies on Sustainable Waste Management. Sustainability, 15(2). doi:10.3390/su15021414
  55. Belz, F.-M., & Peattie, K. (2009). Sustainability marketing: A global perspective. Chichester: John Wiley and Sons.