Journals / Tarih ve Gelecek Dergisi / 2016 / Cilt: 2 Sayı: 3

The Historical Development of Münşeât Magazines and Rahmi Mehmed Pasha’s Work that Titled as Hülâsâ-i İnşâ

Münşeât Mecmuâlarının Tarihi Gelişimi Ve Râmi Mehmed Paşa’nın “Hulâsa-i İnşâ” İsimli Eseri

Ersin Kirca Kırca(Başbakanlık Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı)
Pages
84–100
Publication Date
2016-12-25
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

At this chapters detailed information is given about writing rules, terms such as “menşur”, “tevki‘“, “nişan”, “sakk”, “vedia”, “kabale”, “cerîde”, map, “mürâsele”, “ruk‘a”, headline, “vesika”, “temessük”, features of letter writing pens, the emergence of Arabic letters, bookkeeping procedures, measurement units such as “müd”, “kise”, “keyl”, “kadeh”, “şinik”, “şer”; “zirâ‘“, “dakika”, “kırât”, “miskal” and “dirhem”, and taxes.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Münşeât magazines are Works created by bringing together official and private letters or poems that written according to the rules of inşâ.
📊
Key Findings & Data:The first known Münşeât magazine was “Rasale ile’l-küttâb” work of Abdül-Hamîd al-Qâtib (b. 132/750) who was Umayyad Caliphate Mervan’s clerk.
💡
Conclusion & Impact:At this chapters detailed information is given about writing rules, terms such as “menşur”, “tevki‘“, “nişan”, “sakk”, “vedia”, “kabale”, “cerîde”, map, “mürâsele”, “ruk‘a”, headline, “vesika”, “temessük”, features of letter writing pens, the emergence of Arabic letters, bookkeeping procedures, measurement units such as “müd”, “kise”, “keyl”, “kadeh”, “şinik”, “şer”; “zirâ‘“, “dakika”, “kırât”, “miskal” and “dirhem”, and taxes.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Münşeât Mecmuası · Râmi Mehmed Paşa · Hulâsa-i İnşâ

Abstract

Münşeât magazines are Works created by bringing together official and private letters or poems that written according to the rules of inşâ. These Works are extremly important in terms of literature and history. One of the most important aims of writing the Münşeât magazines to teach the correspondence and the bases of correspondence to the clerks and convey this information to future generations. The first known Münşeât magazine was “Rasale ile’l-küttâb” work of Abdül-Hamîd al-Qâtib (b. 132/750) who was Umayyad Caliphate Mervan’s clerk. From then on, many Münşeât magazines were written in the period of Abbasids, Fatimids, Ayyubids, Ilkhanids, Seljuks, Turkey Seljuks and Ottoman Empires. One of these Hulâsa-i İnşâ, which writen by the famous statesman Rami Mehmed Pasha, who had ascended to the top of the monument, the reisulktütblüğ and finally to the Grand Vizier in the Ottoman Empire. Rami Mehmed Pasha wrote this work in 1797 to teach the principles of clerkship and letter writing for his son Hasan, who wanted te be a clerk. This work consists of thirteen chapters. At this chapters detailed information is given about writing rules, terms such as “menşur”, “tevki‘“, “nişan”, “sakk”, “vedia”, “kabale”, “cerîde”, map, “mürâsele”, “ruk‘a”, headline, “vesika”, “temessük”, features of letter writing pens, the emergence of Arabic letters, bookkeeping procedures, measurement units such as “müd”, “kise”, “keyl”, “kadeh”, “şinik”, “şer”; “zirâ‘“, “dakika”, “kırât”, “miskal” and “dirhem”, and taxes.

Özet

Münşeat mecmuaları inşâ ilminin kurallarına uygun olarak yazılmış resmî ve özel mektupların veya şiirlerin bir araya getirilmesi ile oluşturulan eserlerdir. Bu eserler edebiyat ve tarih açısından son derece önemlidir. Münşeât mecmualarının yazılmasının en önemli amçlarından biri Emevîler döneminden itibaren İslam devletlerinde çok önemli roller üstlenen kâtiplere yazışma usul ve kaidelerini öğreterek bu bilgileri gelecek nesillere aktarmaktır. Bilinen ilke münşaet mecmuası Emevî Halifesi II. Mervân'ın kâtibi Abdül-hamîd el-Kâtib’in (ö. 132/750) “Risale ile’l-küttâb” isimli eseridir. Bundan sonra Abbasîler, Fatımîler, Eyyûbîler, İlhanlılar, Selçuklular, Türkiye Selçuklu Devleti ve Osmanlı Devleti döneminde pek çok münşeât mecmuası kalemi alınmıştır. Bunlardan biri de Osmanlı Devleti’nde kâtiplikten, Reisülküttüblığa ve nihayet sadrazamlığa kadar yükselmiş olan ünlü devlet adamı Râmi Mehmed Paşa’nın 1797 yılında, kâtiplik mesleğine özenen oğlu Molla Hasan’a kitabet fenini ve mektup kaidelerini öğretmek için kaleme aldığı, Hülasa-i İnşâ isimli eseridir. On üç fasıldan oluşan bu eserde kitabet âdabı, mektup yazılırken dikkat edilecek hususlar, menşur, tevki‘, nişan, emir, risale, hüccet, sakk vedia, kabale, ceride, harita, mürasele, ruk‘a, ser-name, vesika, temessük gibi kavamlar, mektup yazılan kalemlerin özellikleri, Arap harflerinin ortaya çıkışı, kâtip ve münşilerde bulunması gereken özellikler, defter tutulma kaideleri, müd, kise, keyl, kadeh, şinik, şer; zirâ‘, dakika, kırât, miskal ve dirhem gibi ölçü birimleri ile vergiler hakkında ayrıntılı bilgiler vermektedir.

🔖

Cite This Article

Kırca, E. K. (2016). The Historical Development of Münşeât Magazines and Rahmi Mehmed Pasha’s Work that Titled as Hülâsâ-i İnşâ. Tarih ve Gelecek Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 3, 84–100. https://doi.org/10.21551/jhf.281917

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (2)

  1. Râmi Mehmed Paşa, Hülâsa-i İnşâ, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi,
  2. no: T5492, vr. 68-77