AI Summary & Key Takeaways
AI InsightIn addition, it can be said that the export quantity will continue to follow a fluctuating course over the years with the effect of periodicity in production, while the export unit price and export value will continue its upward trend in a fluctuating manner with the effect of the crisis experienced after 2005.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Hazelnut is of strategic importance for Turkey and is a product subject to international trade. Turkey, which realizes 64% of the world hazelnut production, is also the country that exports the most. It is important to estimate the future hazelnut price, export amount and income from exports to maintain the country’s position. Hazelnut export unit price, hazelnut export quantity and hazelnut export value variables in Turkey between 1961 and 2023 were used and forecasted with ARIMA model for 2024, 2025 and 2026. Statistical error evaluation criteria such as mean absolute percentage error (MAPE), mean absolute error (MAE), root mean square error (RMSE), normalized Bayesian information criterion (BIC) etc. were used to test the validity of the ARIMA model, which indicated that the model was reliable. In addition, the augmented Dickey-Fuller test (ADF) and Phillips-Perron test (PP) unit root tests were applied to determine the stationarity levels of the series. The series was stationarity at different levels and the Ljung-Box significance levels of the series were appropriate for the models. It is predicted that export unit price and hazelnut export value will follow an increasing trend in the next three years, while hazelnut export quantity will follow a fluctuating course. In addition, it can be said that the export quantity will continue to follow a fluctuating course over the years with the effect of periodicity in production, while the export unit price and export value will continue its upward trend in a fluctuating manner with the effect of the crisis experienced after 2005.
Özet
Fındık Türkiye için stratejik öneme sahip olup, uluslararası ticarete konu olan bir üründür. Dünya fındık üretiminin %64’ünü gerçekleştiren Türkiye, aynı zamanda en fazla ihracat yapan ülkedir. Ülkenin bu konumunu sürdürebilmesi için geleceğe ilişkin fındık fiyatı, ihracat miktarı ve ihracattan elde edilen gelirin bilinmesi önemlidir. Çalışmada 1961-2023 yılları arasındaki Türkiye fındık ihracat birim fiyatı, Türkiye fındık ihracat miktarı ve Türkiye fındık ihracat değeri değişkenleri kullanılmış ve Türkiye için 2024, 2025 ve 2026 yıllarına dair ARIMA modeli ile tahminler yapılmıştır. ARIMA Modelinin geçerliliğini sınamak amacıyla MAPE, MAE, RMSE, Normalize BIC vb. istatistiki hata değerlendirme ölçütleri yapılmış ve modelin güvenilir olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca serilerin durağanlık seviyelerini tespit etmek amacıyla ADF ve PP birim kök testleri uygulanmıştır. Seriler farklı seviyelerde durağanlık göstermekte ve serilerin Ljung-Box anlamlılık düzeyleri modeller için uygundur. Çalışma sonuçlarına göre Türkiye ihracat birim fiyatı ve Türkiye fındık ihracat değerinin gelecek üç yılda artış trendinde olacağı, Türkiye fındık ihracat miktarının ise dalgalı bir seyir izleyeceği tespit edilmiştir. Ayrıca ihracat miktarının üretimdeki periyodisite etkisi ile yıllar itibariyle dalgalı bir seyir izlemeye devam edeceği, ihracat birim fiyatının ve ihracat değerinin 2005 yılından sonra yaşanan krizin etkisi ile artış trendini dalgalı şekilde sürdüreceği söylenebilir. Fiyatlardaki bu oynaklığın dikkate alınarak uygun politikaların izlenmesi ve üreticilerin fiyat oynaklığından korunması önem arz etmektedir.