Journals / İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 2 - Sayı: 3

Factors Affecting the Ottoman Madrasa System

OSMANLI MEDRESE SİSTEMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Pages
400–427
Publication Date
2017-12-22
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

In this study, we will try to understand and interpret the foregoing factors, which we think as influencing the madrasa training system, in general.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Today, the existence of some internal and external factors in the formation of the education system in general, education-training programs in particular is being expressed.
📊
Key Findings & Data:It is not possible to compare the Ottoman madrasa system with today’s education systems and to say that they correspond to each other one on one.
💡
Conclusion & Impact:In this study, we will try to understand and interpret the foregoing factors, which we think as influencing the madrasa training system, in general.
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Osmanlı Medrese Sistemi · Devlet Otoritesi · Ulema

Abstract

Today, the existence of some internal and external factors in the formation of the education system in general, education-training programs in particular is being expressed. It is not possible to compare the Ottoman madrasa system with today’s education systems and to say that they correspond to each other one on one. However, when assessed within their own conditions, it can be seen that there were many variables/factors in the formation and development of the management and training understandings of the madrasas.The foremost ones among them are the state authority, the ulama organized as the Ilmiye (cultural) class, the Sunni science tradition existing across the Turkish and Muslim geography, the foundations that provide financing of the madrasas and the mudarris, who was the most important element in the madrasa training. Especially, Sahn-ı Seman, which was built by Mehmet the Conqueror by paying close attention to the management and training system, and Süleymaniye madrasas established by Suleiman the Magnificent well reflect the influence of the state authority on madrasas. The influence of ulama on madrasas manifests itself in preparation and enforcement of the code of laws containing the regulations on madrasas. The scholars from important centers of the Islamic science and culture and the Ottoman scholars, who prefer to these locations especially for high education, have passed the science, culture and training traditions of the madrasas in these regions to the Ottoman madrasas. Again, the works and annotations of the ulama in the leading Sunni line, which was honored by the Ottoman scholars, on this subject were studied in the Ottoman madrasas and had a mentality forming influence. It is seen that the persons, who established the foundations that provided financing of the madrasas, took part in determination of the persons, who would act as mudarris, and the science and works to be taught in the madrasas, in the foundation certificate-charters. The mudarris, on the other hand, was the person, who was totally responsible for the management and training works of the madrasas. In line with their scientific expertise, personal preferences and world perspectives, they could teach different books in their curriculum. In this study, we will try to understand and interpret the foregoing factors, which we think as influencing the madrasa training system, in general.

Özet

Günümüzde genelde eğitim sisteminin, özelde eğitim-öğretim programlarının oluşmasında birtakım iç ve dış etkenlerin varlığı dile getirilmektedir. Osmanlı medrese sistemini günümüz eğitim sistemleriyle kıyaslamak ve ikisinin birebir örtüştüğünü söylemek mümkün değildir. Ancak kendi şartları içerisinde değerlendirildiğinde medreselerin yönetim ve eğitim anlayışlarının oluşum ve gelişiminde pek çok değişkenin/faktörün bulunduğu görülebilir. Bunların başında devlet otoritesi, ilmiye sınıfı olarak teşkilatlanan ulema, Türk ve İslam coğrafyasının genelinde var olan Sünnî ilim geleneği, medreselerin finansmanını sağlayan vakıflar ve medrese eğitiminde asıl önemli unsur olan müderris gelmektedir. Özellikle Fatih’in yönetim ve eğitim sistemi bakımından yakından ilgilenerek inşa ettiği Sahn-ı Semân ve Kanuni’nin kurduğu Süleymaniye medreseleri, devlet otoritesinin medreseler üzerindeki etkisini çok iyi yansıtmaktadır. Ulemanın da medreseler üzerindeki tesiri, medreselerle ilgili düzenlemelerin yer aldığı kanunnâmelerin hazırlanması ve yürürlüğe konulmasında kendini göstermiştir. İslam ilim ve kültürünün önemli merkezlerinden gelen bilginler ile özellikle yüksek tahsil için buraları tercih eden Osmanlı âlimleri bu bölgelerdeki medreselerin ilim, kültür ve eğitim geleneklerini Osmanlı medreselerine intikal ettirmişlerdir. Yine bu konuda Osmanlı âlimlerinin itibar ettiği Sünnî çizgideki seçkin ulemanın eserleri ve şerhleri Osmanlı medreselerinde okunmuş ve bunlar zihniyet oluşturucu etkiye sahip olmuştur. Medreselerin finansmanını sağlayan vakıfların kurucularının vakıfnâmelerde, medreselerde müderrislik yapacak kişiler ile okutulacak ilim ve eserlerin belirlenmesinde müdahil oldukları görülür. Müderrisler ise medreselerin yönetim ve eğitim işlerinden tamamen sorumlu kişilerdir. İlmi ihtisasları, kişisel tercihleri ve dünya görüşleri doğrultusunda ders programlarında farklı kitaplar okutabilmekteydiler. Bu çalışmamızda medrese eğitim sistemi üzerinde etkisi olduğunu düşündüğümüz faktörleri genel olarak anlamaya ve yorumlamaya çalışacağız.

🔖

Cite This Article

KOCAMAN, K. (2017). Factors Affecting the Ottoman Madrasa System. İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 3, 400–427. https://ajindex.com/articles/120763

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (22)

  1. Adıvar, Adnan, Osmanlı Türklerinde İlim, Remzi Kitabevi, İstanbul 1982.
  2. Ahmed, Shahab-Filipovic, Nenad, “Sultan’ın Müfredatı: Kanuni Sultan Süleyman’ın 1565 (973) Tarihli Fermanı’nda Buyurduğu Osmanlı Medreseleri Programı”, Osmanlı Eğitim Mirası, (haz. Mustafa Gündüz), 2. Baskı,
  3. Doğu Batı Yayınları, İstanbul 2015.
  4. Akdağ, Mustafa, Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi, 2. Baskı,
  5. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2014. Akın, Âdem-Demir Remzi, “Saçaklızâde Muhammed ibn Ebî Bekr el-Mar’aşî ve Tertîb’ül-ulûm Adlı Eseri”, OTAM (Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi), S. 16, Yıl: 2004.
  6. Akyüz, Yahya, Türk Eğitim Tarihi, 26. Baskı,
  7. Pegem Akademi, Ankara 2014.
  8. Atay, Hüseyin, “Fatih-Süleymaniye Medreseleri Ders Programları ve İcazetnameler”, Vakıflar Dergisi, S. 13, Yıl: 1981.
  9. Ateş, İbrahim, “Vakıflarda Eğitim Hizmetleri ve Vakıf Öğrenci Yurtları”, Vakıflar Dergisi, S. 14, Yıl: 1982.
  10. Balay, Refik, “Okula Toplumsal Katılım (Okul-Çevre İlişkileri)”, Türk Eğitim Sistemi ve Okul Yönetim, (edit: H. B. Memduhoğlu, K. Yılmaz), Pegem Akademi, 7. Baskı, Ankara 2015.
  11. Barkan, Ömer Lütfi “Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskan ve Kolonizasyon Metodu Olarak Vakıf ve Temlikler I: İstila Devirlerinin Kolonizatör Türk Dervişleri ve Zaviyeleri”, Vakıflar Dergisi, S. 2, Yıl: 1942, Ankara 2006.
  12. Baltacı, Cahit, XV- XVI. Yüzyıllarda Osmanlı Medreseleri, 2. Baskı,
  13. İFAV, İstanbul 2005.
  14. Beyazıt, Yasemin, “XVI. Yüzyıl Osmanlı İlmiye Kanunnameleri ve Medrese Eğitimi”, Belleten, C. LXXVIII, S. 283, Aralık 2014. _______________, Osmanlı İlmiye Mesleğinde İstihdam (XVI. Yüzyıl), Türk Tarih Kurumu, Ankara 2014.
  15. Bilge, Mustafa, İlk Osmanlı Medreseleri, İstanbul Edebiyat F. Basımevi, İstanbul 1984.
  16. Cerrahoğlu, İsmail, “Fahreddin er-Razi ve Tefsiri”, Ankara Ü. İlahiyat F. Dergisi, S. 2, Yıl: 1977.
  17. Çakmakoğlu, Seda, Koçi Bey Risaleleri, Kabalcı Yayınevi, İstanbul 2008.
  18. Çelebi, Ahmed, İslam’da Eğitim Öğretim Tarihi, (ter: Ali Yardım), 3. Baskı,
  19. Damla Yayınevi, İstanbul 1998.
  20. Demirci, Osman, “Medrese Geleneğinde Kelam İlminin Meşruiyeti Sorunu”, KATÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi, C. 3, S. 2, Güz 2016.
  21. Ertem, Adnan, “Açılış Konuşması”, Balkanlarda Osmanlı Vakıfları ve Eserleri Uluslararası Sempozyumu, Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara 2012.
  22. Fazlıoğlu, Şükran, “Talim ile İrşad Arasında: Erzurumlu İbrahim Hakkı’nın Medrese Ders Müfredatı”, DİVAN Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Yıl: 10, S. 18/1, İstanbul 2005. Gelibolulu Mustafa Âlî, Künhü’l-ahbâr: C. II: Fatih Sult