Journals / BELGİ DERGİSİ / 2020 / Cilt: 2 Sayı: 19

1930’LU YILLARDA TÜRK DIŞ POLİTİKASINDAKİ DEĞİŞİM: AMERİKAN DIŞİŞLERİ BELGELERİNDE TÜRKİYE’NİN ALMAN EKONOMİK VE SİYASİ BASKISINI DENGELEME GİRİŞİMLERİ

Efe Sıvış(FENERBAHÇE ÜNİVERSİTESİ)
Pages
1860–1883
Publication Date
2020-01-01
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Çalışmada Almanya’nın Türk-İngiliz Beyannamesi’ne yönelik hamleleri ve Türkiye’nin yer aldığı Üçlü İttifak Antlaşması’nın iktisadi boyutu Amerikan arşiv belgelerine dayanarak ele alınmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışmada Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı’na varan süreçteki iktisadi ilişkileri, Amerikan Dışişleri arşiv belgeleri ışığında incelenmiştir.
📊
Key Findings & Data:Ankara’nın dış politikası ile paralel bir seyir izleyen Türk ekonomi politiğinin 1930’ların ikinci yarısından itibaren Almanya’ya ağırlık veren bir perspektiften, onu dengeleyen bir modele doğru ilerlediği görülmektedir.
💡
Conclusion & Impact:Çalışmada Almanya’nın Türk-İngiliz Beyannamesi’ne yönelik hamleleri ve Türkiye’nin yer aldığı Üçlü İttifak Antlaşması’nın iktisadi boyutu Amerikan arşiv belgelerine dayanarak ele alınmıştır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türk-Amerikan İlişkileri · Türk-İngiliz İlişkileri · Türk-Alman İlişkileri

Özet

Bu çalışmada Türkiye’nin İkinci Dünya Savaşı’na varan süreçteki iktisadi ilişkileri, Amerikan Dışişleri arşiv belgeleri ışığında incelenmiştir. Ankara’nın dış politikası ile paralel bir seyir izleyen Türk ekonomi politiğinin 1930’ların ikinci yarısından itibaren Almanya’ya ağırlık veren bir perspektiften, onu dengeleyen bir modele doğru ilerlediği görülmektedir. Söz konusu ekonomi politiğin Türk ekonomisi üzerindeki Alman etkisinin azaltılması yönünde şekillendiği, İtalya’nın 1936 yılında Etiyopya’yı işgaliyle Türkiye’nin ekonomi politiğinde değişimin başladığı, Almanya’nın 1938 yılında Avusturya’yı 1939 yılında Çekoslovakya’yı işgaliye Ankara’nın İngiliz-Fransız ittifakına yaklaştığı, izolasyonist bir çizgiden aktif bir çizgiye kaydığı görülmektedir. Bu süreçte Türkiye, ABD’den ekonomik destek talepleriyle sonuç alamasa da İngiltere’nin Türk ekonomisine yönelik kredi tahsis etmek suretiyle Alman etkisinin kırılmasına destek verdiği görülmektedir. Nitekim Türkiye-İngiltere arasında ekonomik yardımları öngören Türk-İngiliz Beyannamesi 12 Mayıs 1939 tarihinde yayımlanmış ve Türkiye, İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcından önce 19 Ekim 1939 tarihinde İngiltere’nin başı çektiği Türk-İngiliz-Fransız Üçlü İttifakı’nın bir parçası olmuştur. Çalışmada Almanya’nın Türk-İngiliz Beyannamesi’ne yönelik hamleleri ve Türkiye’nin yer aldığı Üçlü İttifak Antlaşması’nın iktisadi boyutu Amerikan arşiv belgelerine dayanarak ele alınmıştır.

🔖

Cite This Article

Sıvış, E. (2020). 1930’LU YILLARDA TÜRK DIŞ POLİTİKASINDAKİ DEĞİŞİM: AMERİKAN DIŞİŞLERİ BELGELERİNDE TÜRKİYE’NİN ALMAN EKONOMİK VE SİYASİ BASKISINI DENGELEME GİRİŞİMLERİ. BELGİ DERGİSİ, Cilt: 2 Sayı: 19, 1860–1883. https://doi.org/10.33431/belgi.622154

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (20)

  1. Central File: Decimal File 867.91262, Internal Affairs Of States, Public Press., Turkey, News-Gathering Agencies., Germany, May 27, 1942 - January 18, 1943. May 27, 1942 - January 18, 1943. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011476654
  2. Central File: Decimal File 867.428, Internal Affairs Of States, Education. Correspondence Schools., Turkey, Libraries., July 10, 1942 - Nov. 12, 1942. July 10, 1942 - Nov. 12, 1942. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011446320
  3. Central File: Decimal File 867.20, Internal Affairs Of States, Military Affairs. Army. Army Posts. Fortifications. Defenses. Military Instructors (Advisers). (** Country In Which Serving.), Mar. 30, 1930 - September 18, 1939. Mar. 30, 1930 - September 18, 1939. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011478942
  4. Central File: Decimal File 867.51, Internal Affairs Of States, Turkey, Financial Conditions. Budget. Dept. Bond Issues. Loans. Public Securities. Credits., March 2, 1937 - December 19, 1939. March 2, 1937 - December 19, 1939. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011453621
  5. Central File: Decimal File 867.61, Internal Affairs Of States, Turkey, Agriculture., April 1940 - January 25, 1941.April 1940 - January 25, 1941. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011466179
  6. Ali Balcı, Türkiye Dış Politikası, Alfa Yayıncılık, İstanbul, 2017
  7. Çağrı Erhan & Özge Özkoç, Yirminci Yüzyılda Uluslararası Siyaset 1914-1990 Arası Dönem. (Ed.) Şaban Kardaş-Ali Balcı, Uluslararası İlişkilere Giriş, Küre Yayınları, İstanbul
  8. Elisabeth Barker, British Policy in South East Europe in the Second World War, Springer, New York, 1976
  9. Feridun Cemal Erkin, Türk-Sovyet İlişkileri ve Boğazlar Meselesi, Başnur Matbassı, Ankara, 1968.
  10. Nihat Erim, Günlükler, 1925-1979, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2005, s.70.
  11. Robbin Denniston, Churchill’s Secret War: Diplomatic Decrypts, The Foreign Office and Turkey, 1942-44, St. Martin’s Press, New York, 1997.
  12. Wiliam Hale, Türk Dış Politikası: 1774-2000, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2003; Baskın Oran, Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, İletişim Yayınları, İstanbul, 2006.
  13. Zekeriya Sertel, Hatırladıklarım, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2000, s.223-224.
  14. Zeki Kuneralp, İkinci Dünya Harbi'nde Türk Dış Siyaseti: Dışişleri Bakanlığı'nın On bir Telgrafı, İstanbul Matbaası, İstanbul, 1982
  15. Central File: Decimal File 867.91262, Internal Affairs Of States, Public Press., Turkey, News-Gathering Agencies., Germany, May 27, 1942 - January 18, 1943. May 27, 1942 - January 18, 1943. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011476654
  16. Central File: Decimal File 867.428, Internal Affairs Of States, Education. Correspondence Schools., Turkey, Libraries., July 10, 1942 - Nov. 12, 1942. July 10, 1942 - Nov. 12, 1942. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011446320
  17. Central File: Decimal File 867.20, Internal Affairs Of States, Military Affairs. Army. Army Posts. Fortifications. Defenses. Military Instructors (Advisers). (** Country In Which Serving.), Mar. 30, 1930 - September 18, 1939. Mar. 30, 1930 - September 18, 1939. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011478942
  18. Central File: Decimal File 867.51, Internal Affairs Of States, Turkey, Financial Conditions. Budget. Dept. Bond Issues. Loans. Public Securities. Credits., March 2, 1937 - December 19, 1939. March 2, 1937 - December 19, 1939. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011453621
  19. Central File: Decimal File 867.61, Internal Affairs Of States, Turkey, Agriculture., April 1940 - January 25, 1941.April 1940 - January 25, 1941. Records of the Department of State Relating to Internal Affairs of Turkey, 1930-1944. U.S. National Archives. Archives Unbound. Web. 23 Aug. 2019.Gale Document Number: SC5011466179
  20. Wiliam Hale, Türk Dış Politikası: 1774-2000, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, 2003; Baskın Oran, Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, İletişim Yayınları, İstanbul, 2006.