AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis study examines the right to a trial within a reasonable time through case law, analyzes the decisions influencing legislative changes, and explores the legal nature of the Human Rights Compensation Commission.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Assuming a judgment fair depends on to be given within a reasonable time together with to be given impartially, independently and lawfully. However, guaranteeing this right in law has not prevented violations; on the contrary, judicial proceedings in Türkiye continue to be prolonged for various reasons, and the measures taken remain insufficient. The increasing number of individual applications to the Constitutional Court alleging violations of this right has imposed a heavy workload on the Court. In response, the Constitutional Court, in the Keser Altıntaş decision, struck out applications concerning the right to trial within a reasonable time. Following this, legislative amendments introduced an obligation to apply to the Human Rights Compensation Commission before lodging an individual application with the Constitutional Court. Both the striking-out decision and the related legal arrangements merit discussion. Beyond the fundamental importance of the right itself, the reasoning of the decision reveals the Constitutional Court’s approach, while the establishment of the Commission demonstrates its influence over the legislative process. This study examines the right to a trial within a reasonable time through case law, analyzes the decisions influencing legislative changes, and explores the legal nature of the Human Rights Compensation Commission.
Özet
Yargılamanın adil sayılabilmesi, kararın tarafsız, bağımsız veya hukuka uygun verilmiş olması kadar mümkün olduğunca kısa sürede verilmiş olmasına da bağlıdır. Bu sebeple makul sürede yargılanma hakkı Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde güvence altına alınmıştır. Ancak makul sürede yargılanma hakkının pozitif hukukta güvence altına alınmış olması, mevcut ihlalleri engellemekte tek başına yetersiz kalmaktadır. Aksine, Türkiye’de yargılama süreleri birtakım sebeplerle günden güne uzamakta; alınan önlemler durumun önüne geçmekte yetersiz kalmaktadır. Makul sürede yargılanma hakkının ihlali sebebiyle Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuruların sayısı mahkemeyi yoğun bir iş yükü altına sokmaktadır. Nitekim Anayasa Mahkemesi, Keser Altıntaş kararında, makul sürede yargılanma hakkı başvurularının düşmesine karar vermiştir. Bunun üzerine yapılan mevzuat değişiklikleri ile İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna başvuru, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru öncesinde tüketilmesi gereken bir yol olarak düzenlenmiştir. Hem düşme kararının hem Komisyona ilişkin düzenlemelerin tartışılması gerekir. Zira makul sürede yargılanma hakkının önemi bir yana; gerekçeleri ile eleştiriye açık karar Anayasa Mahkemesinin tutumunu, İnsan Hakları Tazminat Komisyonuna ilişkin düzenlemeler ise Anayasa Mahkemesinin yasama organı üzerindeki etkisini ortaya koymaktadır. Çalışmada, makul sürede yargılanma hakkı içtihatlar çerçevesinde genel hatları ile ortaya konulduktan sonra mevzuat değişikliklerinde etkisi olan kararlar farklı yönleriyle irdelenmiş ve Tazminat Komisyonun hukukî niteliği ortaya konulmaya çalışılmıştır.