SavedAdd your journal

Journals / Ana Dili Eğitimi Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 2

Scale for Children's Perceptions of the Right to Read (ÇOH): Validity and Reliability

Çocukların Okuma Hakkına İlişkin Algıları Ölçeği (ÇOH): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Fatma Kırmızı(PAMUKKALE UNIVERSITY)0000-0002-0426-1908
Firdevs Güneş(ANKARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9449-8617
İbrahim Halil Yurdakal(PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-6333-5911
Nevin Akkaya(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-7222-4562
Bilge Bağcı Ayrancı(ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9889-2777
Ruhan Karadağ Yılmaz(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3254-8890
Sabri Sidekli(MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-3202-6451
Yasemin Kuşdemir(KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8687-3229
Duygu Çağ(PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3360-6776
Nurgül Ünlücömert(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0009-0007-3432-8177
Ezgi İnal(İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1573-9401
Pages
296–314
Publication Date
2025-04-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Cronbach's alpha value for the entire scale was 0.85.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The aim of this research is to develop a measurement tool to evaluate children's perceptions of their rights to read.
📊
Key Findings & Data:The research was conducted with primary and middle school students in the 2023-2024 academic year.
💡
Conclusion & Impact:Cronbach's alpha value for the entire scale was 0.85.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2023-2024 · 814 samples
⚙️Variables:Okuma hakkı · ilkokul · ortaokul

Abstract

The aim of this research is to develop a measurement tool to evaluate children's perceptions of their rights to read. The research was conducted with primary and middle school students in the 2023-2024 academic year. Quantitative research method and accordingly scanning model were used in the study. "Easily accessible sampling", one of the non-probability sampling methods, was preferred in determining the sample. In this context, 814 samples were reached. According to the analysis, the KMO value was .948; Bartlett's test result was determined to be significant. According to EFA, the scale consisted of four sub-dimensions. In its final version, the scale included 32 items. The factor loading values of the items in the scale varied between 0.38 and 0.75. Among the fit values frequently used in CFA studies, RMSEA = .08, CFI= 0.901, GFI=0.929, NFI was determined as = 0.834. Cronbach's alpha value for the entire scale was 0.85.

Özet

Bu araştırmanın amacı çocukların okuma hakkına ilişkin algılarını değerlendirmeye yönelik bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma ilkokul ve ortaokul öğrencileri ile 2023-2024 eğitim öğretim yılı içerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi ve tarama araştırma kullanılmıştır. Öncelikle 55 yargı ifadesi ile madde havuzu oluşturulmuştur. Maddelerin kapsam geçerliliğini sağlamak için alanında uzman sekiz öğretim elemanına, 2 sınıf öğretmenine ve 2 Türkçe öğretmenine ulaşılmıştır. Yapılan değerlendirmeler doğrultusunda bazı maddeler elenmiş kalan 39 maddeye 5’li Likert eklenmiş ve aday ölçek ortaya çıkarılmıştır. Örneklemin belirlenmesinde olasılığa dayalı olmayan örneklem yöntemlerinden “kolay ulaşılabilir örnekleme” tercih edilmiştir. Bu kapsamda 814 örnekleme ulaşılmıştır. Yapılan analizlere göre KMO değerinin .948; Bartlett’s testi sonucunun ise anlamlı olduğu belirlenmiştir. AFA’ya göre ölçek dört alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçekte 32 madde yer almaktadır. Ölçekte yer alan maddelerin faktör yük değerleri 0.38 ve 0.75 arasında değişmektedir. DFA çalışmasında sıklıkla kullanılan uyum değerlerinden, RMSEA = .08; CFI= 0.901; GFI=0.929; NFI= 0.834 şeklinde belirlenmiştir. Ölçeğin tümü için Cronbach’s alpha değeri ise 0.85’tir. Bu çalışmada geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmiştir.

🔖

Cite This Article

Kırmızı, F., Güneş, F., Yurdakal, İ. H., Akkaya, N., Ayrancı, B. B., Yılmaz, R. K., Sidekli, S., Kuşdemir, Y., Çağ, D., Ünlücömert, N., İnal, E. (2025). Scale for Children's Perceptions of the Right to Read (ÇOH): Validity and Reliability. Ana Dili Eğitimi Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 2, 296–314. https://doi.org/10.16916/aded.1565882

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (53)

  1. Acar Güvendir, M. ve Özer Özkan, Y. (2015). Türkiye'deki eğitim alanında yayımlanan bilimsel dergilerde ölçek geliştirme ve uyarlama konulu makalelerin incelenmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 14(52), 23-33.
  2. Akyol, H. (1997). Okuma ve prensipleri. Çağdaş Eğitim, (233), 26-28.
  3. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
  4. Bazen, A., Barg, F. K. ve Takeshita, J. (2021). Research techniques made simple: an introduction to qualitative research. Journal of Investigative Dermatology, 141(2), 241-247. https://doi.org/10.1016/j.jid.2020.11.029
  5. Bearne, E. ve Hodges, G. C. (2000). Reading rights and responsibilities. In U J. Davison & J. Moss (Ed.), Issues in English teaching (pp. 8-22). New York: Routledge.
  6. Bertea, E. ve Zait, A. (2013). Scale validity in exploratory stages of research. Management and marketing journal, 11(1), 38-46.
  7. Bloomfield, J. ve Fisher, M. J. (2019). Quantitative research design. Journal of the Australasian Rehabilitation Nurses Association, 22(2), 27-30.
  8. Çağlar, B. (2022). Çocuk edebiyatına sorun odaklı yaklaşım (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
  9. Delgado-Rico, E., Carretero-Dios, H. ve Ruch, W. (2012). Content validity evidences in test development: An applied perspective. International Journal of Clinical and Health Psychology España, 12(3), 449-460. https://doi.org/10.5167/uzh-64551
  10. DeVellis, R. F. ve Thorpe, C. T. (2021). Scale development: Theory and applications. California: Sage Publications.
  11. Eisinga, R., Grotenhuis, M. T. ve Pelzer, B. (2013). The reliability of a two-item scale: Pearson, Cronbach, or Spearman-Brown? International Journal Of Public Health, 58, 637-642.
  12. Epçaçan, C. (2018). Okuma ve anlama becerilerinin öğretim sürecine etkisi üzerine bir değerlendirme. Electronic Turkish Studies, 13(19), 615- 630.
  13. Etikan, I., Musa, S. A. ve Alkassim, R. S. (2016). Comparison of convenience sampling and purposive sampling. American Journal of Theoretical And Applied Statistics, 5(1), 1-4. https://doi.org/10.11648/j.ajtas.20160501.11
  14. Freire, P. (1983). The importance of the act of reading. Journal of Education, 165(1), 5-11. https://doi.org/10.1177/002205748316500103
  15. International Reading Association (IRA) (2000). Making a difference means making it different: Honoring children's rights to excellent reading instruction. Michigan Reading Journal, 32(2), 3.
  16. İnce Samur, A. (2014). Türkiye’deki ve dünyadaki çalışmaların tanıklığında “okuma kültürü”. HAYEF Journal of Education, 11 (2), 157-188.
  17. Jamieson, L Berry, L. ve Lak, L. (2018). South African 2017 ChildGauge. Cape Town: University of Cape Town.
  18. Jebb, A. T., Ng, V. ve Tay, L. (2021). A review of key likert scale development advances: 1995–2019. Frontiers in Psychology, 12, 1-14. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.637547
  19. Joshi, A., Kale, S., Chandel, S. & Pal, D. K. (2015). Likert scale: Explored and explained. British Journal of Applied Science & Technology, 7(4), 396-403. https://doi.org/10.9734/BJAST/2015/14975
  20. Kalkavan-Aydın, Z. ve Rauch, D. (2023). Phonologische Bewusstheit als eine Facette von Sprachbewusstheit und deren Bedeutung für das Lesen. In Sprachbewusstheit: Perspektiven aus Forschung und Didaktik (pp. 115-140). Wiesbaden: Springer Fachmedien Wiesbaden.
  21. Kartal, H. ve Beşer, R. (2023). İlkokul öğrencilerinin sevdikleri/sevmedikleri kitaplar ve bunları sevme/sevmeme nedenleri üzerine boylamsal bir araştırma. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 11(1), 1-24. https://doi.org/10.35233/oyea.1116591
  22. Kline, P. (1994). An easy guide to faktor analysis. London: Routledge.
  23. Kurulgan, M. ve Çekerol, G. S. (2008). Öğrencilerin okuma ve kütüphane kullanma alışkanlıkları üzerine bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 237-258.
  24. Lancaster, H. S., Li, J. ve Gray, S. (2021). Selective visual attention skills differentially predict decoding and reading comprehension performance across reading ability 85 profiles. Journal of Research in Reading, 44(3), 715-734. https://doi.org/10.1111/1467-9817.12368
  25. Mann, S. J. (2000). The students' experience of reading. Higher Education, 39, 297–317 https://doi.org/10.1023/A:1003953002704
  26. Mulalic, A. ve Cemanovic, N. (2014). Article Review: “Reading Rights and Responsibilities” by Eve Bearne and Gabrielle Cliff Hodges in the book Issues in English Teaching, edited by Jon Davison and John Moss (2000). Pinnacle Educational Research & Development, 2(7), 1-3.
  27. Mundfrom, D. J., Shaw, D. G. ve Ke, T. L. (2005) Minimum sample size recommendations for conducting factor analyses, International Journal of Testing, 5(2), 159-168.
  28. Napitupulu, D., Kadar, J. A. ve Jati, R. K. (2017). Validity testing of technology acceptance model based on factor analysis approach. Indonesian Journal of Electrical Engineering and Computer Science, 5(3), 697-704. https://doi.org/10.11591/ijeecs.v5.i3.pp697-704
  29. Niklas, F., Wirth, A., Guffler, S., Drescher, N. ve Ehmig, S. C. (2020). The home literacy environment as a mediator between parental attitudes toward shared reading and children’s linguistic competencies. Frontiers in Psychology, 11, 1628.
  30. Polit, D. F. ve Beck, C. T. (2006). The content validity index: are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Research in Nursing & Health, 29(5), 489-497. https://doi.org/10.1002/nur.20147.
  31. Özbay, M. ve Özdemir, B. (2012). Okuduğunu anlama sürecinde çıkarım yapma becerisinin işlevi/Function of the inference skills during the process of reading comprehension. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 17-28.
  32. Price, J. ve Kalil, A. (2019). The effect of mother–child reading time on children's reading skills: Evidence from natural within‐family variation. Child Development, 90(6), 688-702. https://doi.org/10.1111/cdev.13137
  33. Pennington, M. C. ve Waxler, R. P. (2017). Why reading books still matters: The power of literature in digital times. UK: Routledge.
  34. Ramos, A., Lazar, M., Holanda Filho, R. ve Rodrigues, J. J. (2017). Model-based quantitative network security metrics: A survey. IEEE Communications Surveys & Tutorials, 19(4), 2704-2734. 10.1109/COMST.2017.2745505
  35. Raju, N. S. ve Guttman, I. (1965). A new working formula for the split-half reliability model. Educational and Psychological Measurement, 25(4), 963-967. https://doi.org/10.1177/001316446502500402
  36. Robinson, O. C. (2014). Sampling in interview-based qualitative research: A theoretical and practical guide. Qualitative Research in Psychology, 11(1), 25-41. https://doi.org/10.1080/14780887.2013.801543
  37. Röthlisberger, M., Schneider, H. ve Juska-Bacher, B. (2021). Lesen von Kindern mit Deutsch als Erst-und Zweitsprache–Wortschatz als limitierender Faktor. Zeitschrift für Grundschulforschung, 14(2), 259-374.
  38. Salerno, M. (2006). Reading Is fundamental: Why the no child left behind act necessitates recognition of a fundamental right to education. Cardozo Pub. L. Pol'y & Ethics Journal, 5, 509.
  39. Saracho, O. N. (2017). Parents’ shared storybook reading-learning to read. Early Child Development and Care, 187(3-4), 554-567. https://doi.org/10.1080/03004430.2016.1261514
  40. Särndal, C. E., Swensson, B. ve Wretman, J. (2003). Model assisted survey sampling. New York: Springer Verlag.
  41. Sivil Düşün (2023). Kütüp-Anne ile Çocuk Okurların Hakları. Erişim tarihi: 08 Haziran 2024. Erişim adresi: https://www.sivildusun.net/soz-devri-kutup-anne-cocuk-okurlarin-haklari/
  42. Shrestha, N. (2021). Factor analysis as a tool for survey analysis. American Journal of Applied Mathematics and Statistics, 9(1), 4-11. https://doi.org/10.12691/ajams-9-1-2
  43. Stanfield, G. M. (2008). Incentives: The effect on reading attitude and reading behaviors of third grade students. The Corinthian, 9(1),8.
  44. Sun, H., Ng, S. C. ve Peh, A. (2023). Shared book reading and children’s social-emotional learning in Asian schools. In Positive psychology and positive education in Asia: Understanding and fostering well-being in schools (pp. 293-309). Singapore: Springer Nature Singapore.
  45. Şahin, M. G. ve Öztürk, N. B. (2018). Eğitim alanında ölçek geliştirme süreci: Bir içerik analizi çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 191-199.
  46. Thao, N. T. P., Van Tan, N. ve Tuyet, M. T. A. (2022). KMO and Bartlett's test for components of workers' working motivation and loyalty at enterprises in dong nai province of Vietnam. International Transaction Journal of Engineering, Management, & Applied Sciences & Technologies, 13(10), 1-13.
  47. Trudell, B. (2019). Reading in the classroom and society: An examination of “reading culture” in African contexts. International Review of Education, 65(3), 427-442.
  48. UNICEF (2024, June). Convention on the Rights of the Child text. Erişim tarihi: 3 Haziran 2024. Erişim adresi: https://www.unicef.org/media/52626/file
  49. Vernon, M. D. (2016). Backwardness in reading. Cambridge: Cambridge University Press.
  50. Wang, J. (2022, March). A study on nationwide reading development in learning cities against the background of lifelong education. In 7th International Conference on Economy, Management, Law and Education (EMLE 2021) (pp. 437-442). Netherlands: Atlantis Press.
  51. Warrens, M. J. (2015). Some relationships between Cronbach’s alpha and the Spearman-Brown formula. Journal of Classification, 32, 127-137.
  52. Watson, R. (2015). Quantitative research. Nursing Standard, 29(31), 44-48. https://doi.org/10.7748/ns.29.31.44.e8681
  53. Webber, C., Wilkinson, K., Andries, V. ve McGeown, S. (2022). A reflective account of using child‐led interviews as a means to promote discussions about reading. Literacy, 56(2), 120-129.