SavedAdd your journal

Journals / Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Volume: 27 Issue: 3

AN EVALUATION OF THE ROLE OF THE “LEADER” APPROACH IN TÜRKİYE’S RURAL DEVELOPMENT STRATEGIES AND EMPLOYMENT DIVERSIFICATION

Merve Bozdemir Akçil(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ)0000-0002-5323-2265
Kaan Akçil(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3036-6789
Pages
—
Publication Date
2026-09-22
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Overall, “LEADER” is both an economic and social transformation tool.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The “LEADER” approach, developed within the European Union’s rural development framework, promotes sustainable development in rural areas through local participation in decision-making.
📊
Key Findings & Data:Local Action Groups (LAGs) were established, preparing Local Development Strategies (LDS) that encouraged micro initiatives in non-agricultural sectors.
💡
Conclusion & Impact:Overall, “LEADER” is both an economic and social transformation tool.
🔬Design:Review Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:LEADER · Rural Development · Labor

Abstract

The “LEADER” approach, developed within the European Union’s rural development framework, promotes sustainable development in rural areas through local participation in decision-making. Türkiye adopted this approach via IPARD programs during the EU accession process, and after the IPARD II period it began to be implemented in pilot regions. Local Action Groups (LAGs) were established, preparing Local Development Strategies (LDS) that encouraged micro initiatives in non-agricultural sectors. This process triggered not only economic but also social and institutional transformations. This study analyzes the coherence between the “LEADER” approach and Türkiye’s rural development strategies through its seven core principles. Findings show that Türkiye has embraced a participatory, resource-based structure in rural planning, but needs improvement in areas such as participation, institutional capacity, public coordination, and networking. At the same time, “LEADER” holds strong potential for integrating idle labor into the economy, empowering women and youth in agricultural production, and diversifying non-agricultural employment. Skills such as digital literacy, environmental awareness, entrepreneurship, and multi-sectoral abilities are essential for its success. Overall, “LEADER” is both an economic and social transformation tool. It aligns with Türkiye’s rural policies and can significantly enhance employment diversity if local actors are further activated, institutional capacities strengthened, and collaborations expanded.

🔖

Cite This Article

Akçil, M. B., Akçil, K. (2026). AN EVALUATION OF THE ROLE OF THE “LEADER” APPROACH IN TÜRKİYE’S RURAL DEVELOPMENT STRATEGIES AND EMPLOYMENT DIVERSIFICATION. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Volume: 27 Issue: 3. https://doi.org/10.53443/anadoluibfd.1767891

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (102)

  1. Ahsan, M. M., & Duman, D. (2022). Kırsal yerleşimlerde gençlerin göç etme eğilimleri ve etkileri: Bitlis ili Adilcevaz ilçesi örneği. Journal of Academic Value Studies, 8(3), 231–243. http://dx.doi.org/10.29228/javs.63782
  2. Akçil, K. (2024). IPARD fonlarının kırsal kalkınmaya olan etkisi: Konya ili örneği [Unpublished doctoral dissertation]. Selçuk Üniversitesi.
  3. Akkuş, S. (2024). Kırsal alandaki kadınların işgücüne katılımı ve sosyo-ekonomik yapısı: Aydın ili örneği [Unpublished master’s thesis]. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi.
  4. Alçiçek, G., & Karlı, B. (2016). Burdur ilinde tarımsal kooperatiflerde kooperatif-ortak ilişkilerinin değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21(1), 83–91.
  5. Angioloni, S., Sherry, E., & Wu, Z. (2019). The LEADER approach and drivers of job creation. Growth and Change, 50(2), 548–568. https://doi.org/10.1111/grow.12295
  6. Apak, E., Apak, H., & Doğan, B. (2021). Kırsal alanda yaşayan yaşlılarda sosyal dışlanma: Sosyodemografik değişkenlerle ilişkiler. Akademik Matbuat, 5(2), 143–164.
  7. Arroyo, F. M., López, H. S., Castillo-Valero, J. S., & García-Cortijo, M. C. (2022). Rural development programmes: Lessons learnt, and knowledge advancement. A case study in Castilla-La Mancha (Spain). Agricultural Economics–Czech, 68(10), 393–402. https://doi.org/10.17221/207/2022-AGRICECON
  8. Arslan, R. K. (2025). Yerel eylem grupları: Salıpazarı Yerel Eylem Grubu Derneği örneği. New Era International Journal of Interdisciplinary Social Researches, 10(28), 75–92. https://orcid.org/0000-0003-3431-5951
  9. Başaran, H., & Irmak, E. (2018). Edirne’de tarımsal amaçlı kooperatiflerde ortaklık yapısı ve kooperatif faaliyetlerinin değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21(Özel Sayı), 116–122. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472753
  10. Bayramoğlu, Z., & Bozdemir, M. (2020). Tarım sektöründe işgücü terminolojisinin tanımlanması. Turkish Journal of Agriculture–Food Science and Technology, 8(3), 773–783. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i3.773-783.3357
  11. Berdegué, J. A., Trivelli, C., & Vos, R. (2025). Employment impacts of agrifood system innovations and policies: A review of the evidence. Global Food Security, 44, Article 100832. https://doi.org/10.1016/j.gfs.2025.100832
  12. Berk, A., & Armağan, S. (2019). Kırsal alanda genç çiftçilerin sorunları ve beklentileri: Niğde ili örneği. Alata, 18(1), 57–64.
  13. Bosworth, G., Annibal, I., Carroll, T., Price, L., Sellick, J., & Shepherd, J. (2015). Empowering local action through neo-endogenous development: The case of LEADER in England. Sociologia Ruralis, 56(3), 427–449. https://doi.org/10.1111/soru.12089
  14. Boz Yılmazer, E., & Tunalıoğlu, R. (2024). Çiftçiler ve tarımı destekleyen kurum teknik elemanlarının bakış açısıyla akıllı tarım uygulamalarının değerlendirilmesi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 10(1), 70–89. https://doi.org/10.61513/tead.1456818
  15. Bozdemir Akçil, M. (2024). Kırsal alanda sosyal ve beşerî sermaye oluşumunun tarımsal istihdamın sürdürülebilirliğine etkisi: Konya örneği [Unpublished doctoral dissertation]. Selçuk Üniversitesi.
  16. Bozdemir, M., & Bayramoğlu, Z. (2020). Kırsal alanda sosyal sermaye oluşumunun sürdürülebilir kalkınmaya etkisi. Türk Ziraat Mühendisliği Araştırmaları Dergisi, 1(1), 177–189.
  17. Bozdemir, M., Gülçubuk, B., & Bayramoğlu, Z. (2021). Kırsal alandaki kadınların girişimci niteliklerinin ve girişimcilik becerilerinin belirlenmesi: Konya ili araştırması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(Özel Sayı: IERFM), 87–106. https://doi.org/10.26468/trakyasobed.871643
  18. Bulut, O. D. (2025). Ortakların kooperatifçilik bilgi düzeyi ve kooperatif-ortak ilişkilerinin incelenmesi: Edirne ili tarımsal kalkınma kooperatifi ve sulama kooperatifi örneği. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 9(1), 252–267. https://doi.org/10.5281/zenodo.14788927
  19. Camacho, J. A., Rodríguez, M., & Sánchez, L. M. (2020). Employment and job creation in the LEADER approach. In E. Cejudo & F. Navarro (Eds.), Neoendogenous development in European rural areas (pp. 73–92). Springer.
  20. Cañete, J. A., Navarro, F., & Cejudo, E. (2018). Territorially unequal rural development: The cases of the LEADER initiative and the PRODER programme in Andalusia (Spain). European Planning Studies, 26(4), 726–744. https://doi.org/10.1080/09654313.2018.1424118
  21. Cejudo-García, E., Navarro-Valverde, F., & Cañete-Pérez, J. A. (2022). Who decides and who invests? The role of the public, private and third sectors in rural development according to geographical contexts: The LEADER approach in Andalusia, 2007–2015. Sustainability, 14(7), Article 3853. https://doi.org/10.3390/su14073853
  22. Coburn, A. F., MacKinney, A. C., McBride, T. D., Mueller, K. J., Slifkin, R. T., & Wakefield, M. K. (2007). Choosing rural definitions: Implications for health policy. Rural Policy Research Institute Health Panel.
  23. Corong, E., Gautam, M., Martin, W., & Vos, R. (2025). Measuring employment and job quality in agrifood systems: A comprehensive approach. CGIAR Initiative on Rethinking Food Markets. International Food Policy Research Institute.
  24. Csurgó, B., & Kovách, I. (2016). The LEADER programme in Hungary: Bottom-up development with top-down control?. In L. Granberg, K. Andersson, & I. Kovách (Eds.), Evaluating the European approach to rural development: Grass-roots experiences of the LEADER programme (pp. 53–78). Routledge.
  25. Çabuk, Ç. (2024). Sebze üretiminde kadınların iş gücüne ve kararlara katılımını etkileyen faktörlerin analizi: Ankara ili Ayaş ilçesi örneği [Unpublished master’s thesis]. Selçuk Üniversitesi.
  26. Dargan, L., & Shucksmith, M. (2008). LEADER and innovation. Sociologia Ruralis, 48(3), 274–291. https://doi.org/10.1111/j.1467-9523.2008.00463.x
  27. Dax, T., & Oedl-Wieser, T. (2016). Rural innovation activities as a means for changing development perspectives: An assessment of more than two decades of promoting LEADER initiatives across the European Union. Studies in Agricultural Economics, 118(1), 30–37. https://doi.org/10.7896/j.1535
  28. Dax, T., Strahl, W., Kirwan, J., & Maye, D. (2016). The LEADER programme 2007–2013: Enabling or disabling social innovation and neo-endogenous development? Insights from Austria and Ireland. European Urban and Regional Studies, 23(1), 56–68. https://doi.org/10.1177/0969776413490425
  29. Demircan Yıldırım, P. (2020). Kırsal kalkınmada kadın kooperatiflerinin rolü: Ahatlı Kadın Kooperatifi örneği. ETÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, 159–170.
  30. Devlet Planlama Teşkilatı. (2006). National rural development strategy. Republic of Turkey Prime Ministry.
  31. Eren Yalçın, G., & Öcal Kara, F. (2016). Kırsal göç ve tarımsal üretime etkileri. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 20(2), 154–158. https://doi.org/10.29050/harranziraat.259106
  32. Eren Yalçın, G., Munis, T., İpekçioğlu, Ş., & Birol, D. (2020). A tendency to maintain agriculture of farmers benefiting from the grant support of a young farmer in Gaziantep and Şanlıurfa. Turkish Journal of Agriculture–Food Science and Technology, 8(3), 526–530. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i3.526-530.2606
  33. European Commission. (2013). Innovation in the LEADER delivery chain: A summary based on the LEADER innovation PWG discussions and meetings [Working document]. Innovation in the LEADER Delivery Chain Practitioner Led Working Group.
  34. European Commission. (2019). Study supporting the interim evaluation of the innovation principle: Final report.
  35. European Commission. (2021a). European Network for Rural Development: LEADER/CLLD. https://ec.europa.eu/enrd/leader-clld_en.html
  36. European Commission. (2021b). The seven features of LEADER. https://ec.europa.eu/enrd/leader-clld/leader-toolkit/leaderclld-explained_en.html
  37. European Commission. (2025). The LEADER approach. https://ec.europa.eu/enrd/enrd-static/leader/leader/leader-tool-kit/the-leader-approach/why-is-leader-specific/en/multi-sectoral-integration_en.html
  38. European Court of Auditors. (2022). LEADER and community-led local development facilitates local engagement but additional benefits still not sufficiently demonstrated (Special Report No. 10/2022). Publications Office of the European Union. [ECA flagship report]. https://doi.org/10.2865/393250
  39. European Leader Association for Rural Development. (2021). LEADER/CLLD explained. https://ec.europa.eu/enrd/leader-clld/leader-toolkit/leaderclld-explained_en.html
  40. European Leader Association for Rural Development. (2025). About LEADER and CLLD. https://elard.eu/leader-clld/
  41. Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2021). The state of food and agriculture 2021: Making agrifood systems more resilient to shocks and stresses. https://www.fao.org/publications/fao-flagship-publications/the-state-of-food-and-agriculture/2021/en
  42. Furmankiewicz, M., Thompson, N., & Zielińska, M. (2010). Area-based partnerships in rural Poland: The post-accession experience. Journal of Rural Studies, 26(1), 52–62. http://dx.doi.org/10.1016/j.jrurstud.2009.05.001
  43. Genç, Y., & Kara, H. Z. (2016). İç göç sürecinde birey rollerinin toplumsal cinsiyet açısından değerlendirilmesi. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(3), 31–40.
  44. Gezginç, Ö., & Günlü, A. (2025). Van ili IPARD desteklerinin hayvancılık sektörü açısından değerlendirilmesi. Van Veterinary Journal, 36(1), 23–29. https://doi.org/10.36483/vanvetj.1586061
  45. Gov.ie. (2025). LEADER programme for rural development. Department of Rural and Community Development and the Gaeltacht. https://www.gov.ie/en/department-of-rural-and-community-development-and-the-gaeltacht/services/leader-programme-for-rural-development/
  46. Government of Malta. (2023). Guidance notes: How to design and develop a local development strategy (L.E.A.D.E.R. Local Development Strategy Intervention 77.3, Common Agricultural Policy Strategic Plan [Malta] 2023–2027).
  47. Gözüm, P. (2024). Türkiye’de kadın istihdamı: Sorunlar ve fırsatlar. Bitlis Eren Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 109–125.
  48. Güney Ege Kalkınma Ajansı. (2025). Tarım ve kırsal kalkınma. https://ka.gov.tr/sayfalar/guney-ege-kalkinma-ajansi-tarim-ve-kirsal-kalkinma--29-464
  49. Güney Marmara Kalkınma Ajansı. (2025). Tarım ve kırsal kalkınma. https://ka.gov.tr/sayfalar/guney-marmara-kalkinma-ajansi-tarim-ve-kirsal-kalkinma--29-466
  50. Gürbüz, M., & Karabulut, M. (2008). Kırsal göçler ile sosyo-ekonomik özellikler arasındaki ilişkilerin analizi. Türk Coğrafya Dergisi, 50, 37–60. https://doi.org/10.17211/tcd.40740
  51. Gürün Karatepe, S., & Arman Türkmen, M. (2025). İstatistiklerle kadın işgücü görünümü. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 12(115), 183–192. https://doi.org/10.5281/zenodo.14787708
  52. Hall, P. A., & Taylor, R. C. R. (1996). Political science and the three new institutionalisms. Political Studies, 44(5), 936–957. https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.1996.tb00343.x
  53. Hayran, S., & Gül, A. (2018). Mersin ilinde çiftçilerin tarımsal kredi kullanım kararlarını etkileyen faktörler. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(1), 271–277. https://doi.org/10.21597/jist.407885
  54. Howlett, M., & Ramesh, M. (2003). Studying public policy: Policy cycles and policy subsystems (2nd ed.). Oxford University Press.
  55. International Labour Organization. (2021). World employment and social outlook: Trends 2021 [ILO flagship report].
  56. International Labour Organization. (2022). Rural employment and decent work [ILO flagship report].
  57. İnan, İ. H., Gülçubuk, B., Ertuğrul, C., Kantürer, E., Baran, E. A., Dilmen, Ö., (2000). Türkiye’de Tarımda kırsal kesim örgütlenmesi. Türkiye Ziraat Mühendisliği V.Teknik Kongresi (pp. 145–176). Ankara.
  58. Jalalian, H., Naimabadi, N., & Brunori, G. (2021). An overview on success of the LEADER approach in European countries. Journal of Research and Rural Planning, 10(1), 63–79. https://doi.org/10.22067/JRRP.V10I1.88362
  59. Johansson, J., & Holmquist, M. (2024). LEADER and rural development policy: What’s the problem represented to be? Journal of Rural Studies, 108, Article 103287, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2024.103287
  60. Kara, O., & Bayramoğlu, Z. (2025). Comparative investment analysis of greenhouses with different types and technological levels. Turkish Journal of Agriculture–Food Science and Technology, 13(5), 1099–1108. https://doi.org/10.24925/turjaf.v13i5.1099-1108.7486
  61. Karaosmanoğlu, A. (2022). Türkiye’de kırsal kalkınmaya Avrupa Birliği’nin etkisi [Unpublished master’s thesis]. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi.
  62. Kaya, E. (2021). Tarım işletmelerinin inovasyon algısı ve sürdürülebilirlik için inovasyon düzeyinin belirlenmesi [Unpublished doctoral dissertation]. Selçuk Üniversitesi.
  63. Kaya, M., & Özgülnar, N. (2015). Mevsimlik (gezici/geçici) tarım işçilerinin iki yerleşim birimindeki yaşam koşulları ve sağlık durumlarına niteliksel bakış. Türk Halk Sağlığı Dergisi, 13(2), 115–126. https://doi.org/10.20518/thsd.87652
  64. Kayhan, İ. E., Aydın, B., & Baran, M. F. (2017). Kırklareli ili tarım işletmelerinin tarımsal yapısı ve mekanizasyon düzeyi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 4(3), 263–270.
  65. Keleş, İ. (2015). Çumra ilçesi tarım işletmelerinin tarımsal yapısı ve mekanizasyon özelliklerinin belirlenmesi [Unpublished master’s thesis]. Selçuk Üniversitesi.
  66. Kobaş, A. G. (2024). Çanakkale ilinde arı yetiştiriciliğinde temel petek kullanan ve kullanmayan işletmeler arasındaki teknik ve ekonomik farklılıkların belirlenmesi [Unpublished master’s thesis]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
  67. Kovács Katona, J., Fieldsend, A. F., Alderson, M., & Szabo, G. (2006). Human and social factors as endogenous factors stimulating the LEADER programme in Hungary. Rural Areas and Development, 4, 45–60. https://doi.org/10.22004/ag.econ.162935
  68. Kovancı, E., & Karakoç, Y. D. (2024). Tarım sektöründe çalışan kadınların sosyo-ekonomik durumu ve mülkiyet sorununa ilişkin bir alan araştırması: Adıyaman ili örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 19(1), 1–25. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1294549
  69. Marquardt, D., Möllers, J., & Buchenrieder, G. (2012). Social networks and rural development: LEADER in Romania. Sociologia Ruralis, 52(4), 398–431. https://doi.org/10.1111/j.1467-9523.2012.00571.x
  70. Mayring, P. (2015). Qualitative Content Analysis: Theoretical Background and Procedures. In: Bikner-Ahsbahs, A., Knipping, C., Presmeg, N. (Eds.), Approaches to Qualitative Research in Mathematics Education. Advances in Mathematics Education (pp. 365–380). Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-017-9181-6_13
  71. Meral, H. (2025). Çeltik üretiminin sürdürülebilirliği ve arz zincirinin etkinliğinin analizi: Samsun ili örneği [Unpublished doctoral dissertation]. Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
  72. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications.
  73. Navarro, F. A., Woods, M., & Cejudo, E. (2016). The LEADER initiative has been a victim of its own success: The decline of the bottom-up approach in rural development programmes, the cases of Wales and Andalusia. Sociologia Ruralis, 56(2), 270–288. https://doi.org/10.1111/soru.12079
  74. Navarro-Valverde, F., Labianca, M., Cejudo-García, E., & De Rubertis, S. (2022). Social innovation in rural areas of the European Union: Learnings from neo-endogenous development projects in Italy and Spain. Sustainability, 14(11), Article 6439. https://doi.org/10.3390/su14116439
  75. Neumeier, S. (2017). Social innovation in rural development: Identifying the key factors of success. The Geographical Journal, 183(1), 34–46. https://doi.org/10.1111/geoj.12180
  76. North, D. C. (1990). Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge University Press.
  77. Olhan, E. (2011). Türkiye'de kırsal istihdamın yapısı. Birleşmiş Milletler ortak programı "herkes için insana yakışır iş: ulusal gençlik istihdam programı ve antalya pilot bölge uygulaması". FAO Türkiye Temsilciliği. http://www.mdgf-tr.org/genclik
  78. Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Rural well-being: Geography of opportunities [OECD flagship report].
  79. Özdemir, H. Ö., & Kan, M. (2020). Tarım işletmelerinin yönetiminde kullanılan tarımsal bilgi kaynakları: Kırşehir ili örneği. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(2), 500–509. https://doi.org/10.30910/turkjans.725990
  80. Parlakay, O., Gül, A., Bostan Budak, D., Dağıstan, E., Demirtaş, B., Duran Çelik, A., Kızıltuğ, T., Hayran, S., & Ibrahim, A. (2025). Suriyeli sığınmacıların tarım sektörüne etkileri: Hatay ili örneği. Eurasian Journal of Agricultural Economics, 5(1), 10–23. https://doi.org//ejae.1658129
  81. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Sage Publications.
  82. Pollermann, K., Raue, P., & Schnaut, G. (2013). Rural development experiences in Germany: Opportunities and obstacles in fostering smart places through LEADER. Studies in Agricultural Economics, 115(2), 111–117. https://doi.org/10.7896/j.1228
  83. Rakan, Y., & Birinci, A. (2025). Gümüşhane ili Torul ilçesindeki çiftçilerin tarım sigortasına olan yaklaşımlarının belirlenmesi. Journal of Animal Science and Economics, 4(1), 12–19. https://doi.org/10.5281/zenodo.13120257
  84. Ray, C. (2000). The EU LEADER programme: Rural development laboratory. Sociologia Ruralis, 40(2), 163–171. https://doi.org/10.1111/1467-9523.00138
  85. Rodriguez, M., Sanchez, L. M., Cejudo, E., & Camacho, J. A. (2019). Variety in local development strategies and employment: LEADER programme in Andalusia. Agricultural Economics–Czech, 65(1), 43–50. https://doi.org/10.17221/106/2018-AGRICECON
  86. Sav, O., & Sayın, C. (2018). Tarımda kalma eğilimini etkileyen başlıca faktörlerin genel bir değerlendirmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 21(Özel Sayı), 190–197. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.472890
  87. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. Sage Publications.
  88. Servillo, L., & De Bruijn, M. (2018). From LEADER to CLLD: The adoption of the new fund opportunities and of their local development options. European Structural and Investment Funds Journal, 6(3), 223–233.
  89. Şahin, N. (2022). Kırsal alanda beşeri sermayenin güçlendirilmesinde tarımsal kalkınma kooperatiflerinin rolü: Ankara ili Ayaş ilçesi araştırması [Unpublished master’s thesis]. Ankara Üniversitesi.
  90. Şengün, H. (2019). Kırsal kalkınma ve kadın kooperatiflerinin önemi: Artvin Kadın Girişimciler Turizm Geliştirme Kooperatifi. In A. Mengi & D. İşçioğlu (Eds.), Kırsal kalkınma ve kooperatifçilik (pp. 573–588). Ankara Üniversitesi Yayınları.
  91. Tamtürk, E. (2020). Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu Muş İl Koordinatörlüğü’nün yöre ekonomisine katkısı. In II. Uluslararası Muş Sempozyumu: Tarih–siyaset–ekonomi–kültür–edebiyat (pp. 280–288). Muş Alparslan Üniversitesi.
  92. Tan, S., & Karaönder, İ. (2013). Türkiye’de tarımsal örgütlenme politikalarının ve mevzuatının irdelenmesi: Tarımsal amaçlı kooperatifler örneği. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 1(1), 87–94.
  93. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2025). Yerel kalkınma stratejilerinin hazırlanması–LEADER yaklaşımı tedbiri. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü. https://ipard.tarimorman.gov.tr/leadertr
  94. The Support to Agriculture and Rural Development. (2018). LEADER/CLLD principles. https://www.leadermoldova.eu/leaderclld-principles.html
  95. Tóth, T., & Máté, P. (2023). The challenges of the LEADER programme. In P. Grata & J. Kinal (Eds.), Selected aspects of modernization processes in "Younger Europe": Past and present (pp. 95–114). Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego.
  96. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028).
  97. Türkiye İstatistik Kurumu. (2023). Hanehalkı işgücü istatistikleri 2022.
  98. Volk, A., & Bojnec, Š. (2014). Local action groups and the LEADER co-financing of rural development projects in Slovenia. Agricultural Economics/Zemědělská Ekonomika, 60(8), 364–375. https://doi.org/10.17221/180/2013-AGRICECON
  99. World Bank. (2023). Rural population (% of total population) [2023]. https://data.worldbank.org/indicator/SP.RUR.TOTL.ZS
  100. Yakar, M., & Yazıcı, H. (2009). Emirdağ ilçesinde göçlerin tarım alanlarına etkileri. Coğrafi Bilimler Dergisi, 7(2), 163–176. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000100
  101. Yıldız, F. (2022). Mevsimlik işçi göçünden kalıcı göçe geçiş: Van Çaldıran örneği [Unpublished master’s thesis]. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  102. Yi, J., Jiang, S., Tran, D., Gómez, M. I., Canning, P., Bloem, J. R., & Barrett, C. B. (2024). How agri-food value chain employment and compensation evolve with structural transformation (IFPRI Discussion Paper No. 2311). International Food Policy Research Institute.