Journals / Yükseköğretim Dergisi / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Higher Education Institutions in Türkiye: An Analysis in the Light of Numerical Data

Türkiye’de Yükseköğretim Kurumlarında Cinsiyetin Genel Görünümü: Sayısal Veriler Işığında Bir Analiz

Melike Tekindal(İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3453-3273
Yaşar Aldırmaz(İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9138-0536
Berhan Çoban(İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-0080-2025
Mustafa Agah Tekindal(İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4060-7048
Pages
151–164
Publication Date
2024-04-30
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

All these data show that the low rate of women in the Turkish higher education system not only affects women's participation in public life, but also affects the academic success of universities.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Although it has been observed that the ratio of male and female academicians in higher education institutions in Turkey has approached numerical equality in recent years, it is known that there is no hierarchical equality.
📊
Key Findings & Data:In the study, secondary data analysis method was used within the scope of cross-sectional research, Higher Education Information Management System 2022 data and University Ranking by Academic Performance scores were used as data sources.
💡
Conclusion & Impact:All these data show that the low rate of women in the Turkish higher education system not only affects women's participation in public life, but also affects the academic success of universities.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:2022 Verileri
⚙️Variables:Yükseköğretim · Akademide Kadın · Kadın Çalışmaları

Abstract

Although it has been observed that the ratio of male and female academicians in higher education institutions in Turkey has approached numerical equality in recent years, it is known that there is no hierarchical equality. At this point, the aim of the research is to analyze the appearance of gender in higher education institutions in Turkey in the light of numerical data. In the study, secondary data analysis method was used within the scope of cross-sectional research, Higher Education Information Management System 2022 data and University Ranking by Academic Performance scores were used as data sources. Log-linear modeling was used together with descriptive analyzes for the analysis of the data. Although the findings show that there is a relative balance between the number of male and female academicians in total, in the final analysis, it has revealed that there is a difference between the number of male academicians and the number of female academicians, especially in associate professor and professor positions. In addition, according to the K-Nearest Neighbors method, it was observed that the increase in the number of female academicians in state universities had a positive effect on academic achievement. All these data show that the low rate of women in the Turkish higher education system not only affects women's participation in public life, but also affects the academic success of universities.

Özet

Son yıllarda Türkiye’de yükseköğretim kurumlarında erkek ve kadın akademisyen oranının sayısal olarak eşitliğe yaklaştığı gözlemlense de hiyerarşik olarak eşitliğin olmadığı bilinmektedir. Bu noktada araştırmanın amacı, Türkiye’de yükseköğretim kurumlarında cinsiyetin görünümünü sayısal veriler ışığında analiz etmektir. Çalışmada kesitsel araştırma kapsamında ikincil veri analizi yöntemi kullanılmış, veri kaynağı olarak Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi 2022 yılı verileri ve University Ranking by Academic Performance puanları üzerinden değerlendirilmiştir. Verilerin analizi için tanımlayıcı analizlerle birlikte Log-lineer modelleme kullanılmıştır. Elde edilen bulgular toplamda her ne kadar kadın ve erkek akademisyen sayıları arasında denge olduğunu gösterse de doçent ve profesör kadrolarında erkek akademisyen sayısı ile kadın akademisyen sayısı arasında orantısız bir fark olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanında K-Nearest Neighbors yöntemine göre devlet üniversitelerinde kadın akademisyen sayısındaki artışın akademik başarıya olumlu etki ettiği gözlemlenmiştir. Tüm bu veriler, Türk Yükseköğretim Sistemi içerisinde kadın oranının düşük olmasının, kadınların kamusal hayata katılımını etkilediği gibi üniversitelerin akademik başarısını da etkilediğini göstermektedir.

🔖

Cite This Article

Tekindal, M., Aldırmaz, Y., Çoban, B., Tekindal, M. A. (2024). Higher Education Institutions in Türkiye: An Analysis in the Light of Numerical Data. Yükseköğretim Dergisi, Cilt: 14 Sayı: 1, 151–164. https://doi.org/10.53478/yuksekogretim.1336187

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (26)

  1. Aktaş, Z. (2020), Yükseköğretimde Kadın Akademik Yöneticilerin Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Çalışma ve Toplum, 1, 269,300.
  2. Ayyıldız Ünnü, N.A., Baybars, M., Kesken, J. (2014), Türkiye’de Kadınların Üniversiteler Bağlamında Yetki ve Karar Verme Mekanizmalarına Katılımı, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 121- 134.
  3. Bildirici, M., Anafarta, N., Ve Aykaç, E. (2003), Türkiye Üniversitelerinde Kadın Emek Gücü, İktisat İşletme ve Finans Dergisi, 18(206), 92-108.
  4. Bukstein, D., Gandelman, N. (2019). Glass ceilings in research: Evidence from a national program in Uruguay, Research Policy, 48(6), 1550-1563. https://doi.org/10.1016/j.respol.2019.03.007
  5. Dedeoğlu, S. (2009), Eşitlik mi Ayrıcalık mı? Türkiye’de Sosyal Devlet, Cinsiyet Eşitliği Politikaları ve Kadın İstihdamı, Çalışma ve Toplum, 2009(2), 41-54.
  6. Demir, S. (2018), Akademide Kadın: Farklı Disiplinlerden Kadınların Akademideki Yeri ve Aile Yaşamlarıyla Etkileşimi, Siyasal Bilimler Dergisi, 6(1), 187-210. https://doi.org/10.14782 /marusbd.412643
  7. Ehtiyar, R., Solmaz, C. (2019), “Kadın Akademisyen” Olmak: Turizm Alanındaki Kadın Akademisyenlere Yönelik Bir Metafor Çalışması, Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 16 (2), 296-318. https://doi.org/10.24010/soid.600250
  8. Er, D. (2008), Modern Türkiye’de kadın öğretim üyelerinin konumuna ve sorunlarına sosyolojik bir yaklaşım. [Yayınlanmış Doktora Tezi, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü], DSpace
  9. Fırat Üniversitesi. http://hdl.handle.net/11508/14593
  10. Halifeoğlu, M. (2020), AKADEMİNİN HABİTUSU VE TOPLUMSAL CİNSİYETİ: KADIN AKADEMİSYENLER, Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 5(2), 167-181.
  11. Hancıoğlu, Y. ve Çıtır, I.Ö. (2018), Akademik Hayatta Kadınların Karşılaştıkları Kariyer Engelleri: Karadeniz Bölgesi Üzerine Bir Değerlendirme, A. Wolff içinde, Kadın Çalışmalarında Güncel Konular (s. 12-25), Konya: Eğitim Yayınevi.
  12. Karakuş, H. (2016), Delik boru: Türkiye’deki akademisyen kadınlar üzerine bir analiz. International Journal of Social Science, 53(2), 533-556. http://dx.doi.org/10.9761/JASSS3635
  13. Karatepe, S., & Arıbaş, N. N. (2017). İş hayatında kadın yöneticilere ilişkin cinsiyet ayrımcılığı: Türkiye için bir değerlendirme. Yasama Dergisi, (31), 7-23.
  14. Kergoat, D. (2009), “Cinsiyete dayalı işbölümü ve cinsiyetin toplumsal ilişkileri”, Praksis, 20:9-16.
  15. Larese, F. F., Paniz, E., Prodi, A. (2019), The gender gap in Italian academic medicine from 2005 to 2015: still a glass ceiling, La Medicina del lavoro, 110(1), 29-36. https://doi.org /10.23749%2Fmdl.v110i1.7617
  16. Özkanlı, Ö. ve Korkmaz, A. (2000), Kadın Akademisyenler. A. Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayını.
  17. Özkanlı, Ö. (2010), Türkiye'de Üniversitelerde Üst Düzey Kadın Yöneticilerin Karşılaştıkları Kültürel ve Yapısal Engeller, Mülkiye Dergisi, 34(268), 265-279.
  18. Öztan, E., Doğan, S, N. (2015), Akademinin Cinsiyeti: Yıldız Teknik Üniversitesi ve Toplumsal Cinsiyet. Çalışma ve Toplum, 2015(3), 191-221.
  19. Öztürk, U. C. (2017), Akademideki Topuk Sesleri: Cam Tavan Perspektifinde Göller Bölgesi Üniversitelerinin Betimsel Analizi, PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(4), 202-213.
  20. Şentürk, B. (2015), Çokuz Ama Yokuz: Türkiye’deki Akademisyen Kadınlar Üzerine Bir Analiz, ViraVerita E-Dergi, 2, 1-22.
  21. Toksöz, G. (2011), Kalkınmada Kadın Emeği. Varlık Yayınları.
  22. Trevino, L. J., Gomez-Mejia, L. R., Balkin, D. B., & Mixon F. G. (2018), Meritocracies or masculinities? The differential allocation of named professorships by gender in the Academy, Journal of Management, 44(3), 972-1000. https://doi.org/10.1177/0149206315599216
  23. URAP. (2023). Tüm Üniversitelerin Genel Sıralaması (2022-2023) https://newtr.urapcenter.org /Rankings/2022-2023/GENEL-SIRALAMASI-2022
  24. Urfa, A.M. ve Can, E. (2020), Kadın Akademisyenliğin Karanlık Yönü: Y Kuşağında Cam Tavan, Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 158-170.
  25. Williams, J. C. (2005), The glass ceiling and the maternal wall in academia. New Directions for Higher Education, 2005(130), 91-105.
  26. Xu, H., Wang, K., ve Ye, T. (2017), Women’s Awareness of Gender Issues in Chinese Tourism Academia, Anatolia, 28(4), 553-566. https://doi.org/10.1080/13032917.2017.1370780