İbn Mâce’nin Otorite Kazanma Süreci: Kütüb-i sitte’nin Teşekkül Sürecinde Güvenilirlik ya da Kullanışlılık (Jonathan AC BROWN)

Özet

Sünnî İslam’da, altı temel hadis kitabının [Kütüb-i sitte]*** sahip olduğu otorite, Peygamber Sünnetinin temsilcileri olarak güvenilirlikleri üzerindeki ilmî ittifaktan kaynaklanır. Kütüb-i sitte’den biri olan İbn Mâce’nin Sünen’i ise ilginç bir istisna arz eder. On birinci asrın sonları itibariyle Kütüb-i sitte’nin bir parçası kabul edilmesine rağmen, ihtiva ettiği çok sayıda güvenilmez hadis nedeniyle Sünnî ilim adamları tarafından devamlı ve şiddetli bir şekilde tenkit edilmiştir. Süneni İbn Mâce’nin bu tenkitlere karşın sahip olduğu yerleşik statüsü hususundaki izah, temel hadis kaynaklarının yalnızca sıhhati değil kullanışlılığı da esas aldığını tasdik etmeyi gerektirir. Bu kitaplar, tedavüldeki sayısız hadisi kullanışlı bir şekle [girecek biçimde] tahdit etme imkanı sağlar. Nitekim Süneni İbn Mâce de bu temel hadis kitapları bünyesine diğer altı kitapta bulunmayan çok sayıda hadis ilave etmiştir. Bizzat Sünnî ilim adamları Kütüb-i sitte’de, İbn Mâce’nin Sünen’i örneğinde, kullanışlılığın sıhhatten baskın geldiğini kabul eder.