Journals / BELLETEN / 1985 / Cilt: 49 Sayı: 193

Ašḫella Rituali (CTH 394) ve Hititlerde Salgın Hastalıklara Karşı Yapılan Majik İşlemlere Toplu Bir Bakış

Journal
BELLETEN
Pages
1–40
Publication Date
1985-04-20
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Hititlerde tıp anlayışı ve uygulamaları üzerinde yapılan son incelemede (Ünal 1980) de yazar, Hititlerin hastalık nedenleri ve hijyen konularında "kayıtsız ve bilgisiz" oldukları ve sağlıklı olabilmek için aldıkları önlemlerin hemen hepsinin sihirle ya da "uzun tecrübelere dayanan kocakarı ilaçları ile ilgili" olduğu sonucuna varmaktadır. "Tıp" terimine layık görülmese bile, hastalıkların tedavisi değilse de, defedilmesi için yapılan, sihre dayalı işlemlerin araştırılması, başedemediği güçler karşısında âciz kalan insanoğlunun fikrî gelişiminin izlenmesi açısından olduğu kadar, Hitit toplumundaki tanrı-insan ilişkilerine ışık tutması yönünden de ilginçtir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Hitit tıbbının, çağdaşları olan Mısır ve Mezopotamya tıbbına göre daha çok ilkel olduğu, hattâ elimize geçen yazılı belgeler incelendiğinde, hastalık ve tedavi konusunda Hititlerce bilinenler ve yapılanların "tıp" adına bile lâyık olmadığı görüşünün (Güterbock 1962) ortaya atılmasının üzerinden on iki yıl geçtikten sonra, bu konudaki belgelerin yeniden incelenmesi ile meydana getirilen bir araştırma (Burde 1974), daha iyimser bir tablo çizmeye çalıştıysa da, eldeki toplam yirmi iki tabletten oluşan metin malzemesinin sadece on yedisini işleyen bu eserin, Hitit tıbbı hakkındaki eski kanıyı pek fazla değiştirmediği, aldığı eleştirilerden (Hoffner 1977) belli olmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Hitit tıbbının, çağdaşları olan Mısır ve Mezopotamya tıbbına göre daha çok ilkel olduğu, hattâ elimize geçen yazılı belgeler incelendiğinde, hastalık ve tedavi konusunda Hititlerce bilinenler ve yapılanların "tıp" adına bile lâyık olmadığı görüşünün (Güterbock 1962) ortaya atılmasının üzerinden on iki yıl geçtikten sonra, bu konudaki belgelerin yeniden incelenmesi ile meydana getirilen bir araştırma (Burde 1974), daha iyimser bir tablo çizmeye çalıştıysa da, eldeki toplam yirmi iki tabletten oluşan metin malzemesinin sadece on yedisini işleyen bu eserin, Hitit tıbbı hakkındaki eski kanıyı pek fazla değiştirmediği, aldığı eleştirilerden (Hoffner 1977) belli olmaktadır.
💡
Conclusion & Impact:Hititlerde tıp anlayışı ve uygulamaları üzerinde yapılan son incelemede (Ünal 1980) de yazar, Hititlerin hastalık nedenleri ve hijyen konularında "kayıtsız ve bilgisiz" oldukları ve sağlıklı olabilmek için aldıkları önlemlerin hemen hepsinin sihirle ya da "uzun tecrübelere dayanan kocakarı ilaçları ile ilgili" olduğu sonucuna varmaktadır. "Tıp" terimine layık görülmese bile, hastalıkların tedavisi değilse de, defedilmesi için yapılan, sihre dayalı işlemlerin araştırılması, başedemediği güçler karşısında âciz kalan insanoğlunun fikrî gelişiminin izlenmesi açısından olduğu kadar, Hitit toplumundaki tanrı-insan ilişkilerine ışık tutması yönünden de ilginçtir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ašḫella Rituali · Hititler · Salgın Hastalıklar

Özet

Hitit tıbbının, çağdaşları olan Mısır ve Mezopotamya tıbbına göre daha çok ilkel olduğu, hattâ elimize geçen yazılı belgeler incelendiğinde, hastalık ve tedavi konusunda Hititlerce bilinenler ve yapılanların "tıp" adına bile lâyık olmadığı görüşünün (Güterbock 1962) ortaya atılmasının üzerinden on iki yıl geçtikten sonra, bu konudaki belgelerin yeniden incelenmesi ile meydana getirilen bir araştırma (Burde 1974), daha iyimser bir tablo çizmeye çalıştıysa da, eldeki toplam yirmi iki tabletten oluşan metin malzemesinin sadece on yedisini işleyen bu eserin, Hitit tıbbı hakkındaki eski kanıyı pek fazla değiştirmediği, aldığı eleştirilerden (Hoffner 1977) belli olmaktadır. Hititlerde tıp anlayışı ve uygulamaları üzerinde yapılan son incelemede (Ünal 1980) de yazar, Hititlerin hastalık nedenleri ve hijyen konularında "kayıtsız ve bilgisiz" oldukları ve sağlıklı olabilmek için aldıkları önlemlerin hemen hepsinin sihirle ya da "uzun tecrübelere dayanan kocakarı ilaçları ile ilgili" olduğu sonucuna varmaktadır. "Tıp" terimine layık görülmese bile, hastalıkların tedavisi değilse de, defedilmesi için yapılan, sihre dayalı işlemlerin araştırılması, başedemediği güçler karşısında âciz kalan insanoğlunun fikrî gelişiminin izlenmesi açısından olduğu kadar, Hitit toplumundaki tanrı-insan ilişkilerine ışık tutması yönünden de ilginçtir.

🔖

Cite This Article

Dinçol, A. M. (1985). Ašḫella Rituali (CTH 394) ve Hititlerde Salgın Hastalıklara Karşı Yapılan Majik İşlemlere Toplu Bir Bakış. BELLETEN, Cilt: 49 Sayı: 193, 1–40. https://doi.org/10.37879/belleten.1985.1

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (52)

  1. ALKIM, U.B. 1968 Anatolia I, Geneva BOSSERT, H.Th. 1946 Asia, İstanbul
  2. BURDE, C. 1974 Hethitische medizinische Texte (Studien zu den Boğazköy-Texten 19), Wiesbaden
  3. CAD The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago, Chicago ve Glückstadt 1956 v.d.
  4. CHD (der: H.G. Güterbock ve H.A. Hoffner) The Hittite Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago, Chicago 1980 v.d.
  5. CTH E. Laroche, Catalogue des textes hittites, Paris 1971
  6. EDEL, E. 1976 Aegyptische Aerzte und aegyptische Medizin am hethitischen Hof, Köln
  7. ERTEM, H. 1965 Boğazköy metinlerine göre Hititler devri Anadolu'sunun Faunası, Ankara
  8. 1973 Boğazköy metinlerinde geçen coğrafya adları dizini, Ankara
  9. FRIEDRICH, J. 1925 "Aus dem hethitischen Schrifttum", Der Alte Orient 25/2: 3 v.d.
  10. 1932 Kleinasiatische Sprachdenkmaeler, Berlin
  11. 1946 Hethitisches Elementarbuch, Teil II, Heidelberg
  12. GÖTZE (GOETZE), A. 1927-30 Die Pestgebete des Mursilis (Kleinasiatische Forschungen I), Weimar
  13. 1950(1955) Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament, Princeton
  14. GRANA, F. et al. 1954 Las Trepanaciones Craneanas en el Peru en la Epoca pre-Hispanica, Lima
  15. GURNEY, O.R. 1977 Some Aspects of Hittite Religion, Oxford
  16. GÜTERBOCK, H.G. 1962 "Hittite Medicine", Bulletin of the History of Medicine 36: 109 v.d.
  17. 1973 "Einige seltene oder schwierige Ideogramme in der Keilschrift von Boğazköy", Festschrift H. Otten, Wiesbaden
  18. HAAS, V. 1977 Magie und Mythen im Reich der Hethiter, Hamburg
  19. von HAGEN, V. 1957 Realm of the Incas, New York
  20. HOFFNER, H.A. 1 974 Alimenta Hethaeorum (American Oriental Series 55), New Haven
  21. 1977 "Rewiew of C. Burde, Hethitische medizinische Texte", Bulletin of the American Schools of Oriental Research 226: 78 v.d.
  22. HWb1 J. Friedrich, Hethitisches Wörterbuch, Heidelberg 1952
  23. Erg. 1, 2, 3 Ergaenzungshefte zum HWb, Heidelberg 1957, 1961, 1966.
  24. HWb2 J. Friedrich-A. Kammenhuber, Hethitisches Wörterbuch (zweite, völiig neubearbeitete Auflage), Heidelberg 1975 v.d.
  25. KBo Keilschrifttexte aus Boghazköi, Leipzig/Berlin 1916 v.d
  26. KUB Keilschrifturkunden aus Boghazköi, Berlin 1921 v.d.
  27. KÜMMEL, H.M. 1967 Ersatzrituale für den hethitischen König (Studien zu den Boğazköy-Texten 3), Wiesbaden
  28. LABAT, R. 1932 L'Akkadien de Boghaz-Köi, Paris
  29. (yay. F. Malbran-Labat) Manuel d'Epigraphie Akkadienne, Paris
  30. Mat.heth.Thes. A. Kammenhuber, Materialien zu einem hethitischen Thesaurus, Heidelberg 1973 v.d.
  31. LAROCHE, E. 1966 Les Noms des Hittites, Paris
  32. MOODIE, R.L. 1927 "Injuries to the head among the pre-Columbian Peruvians", Annals of Medical History 9: 227 v.d.
  33. del MONTE, G. F. ve J. TISCHLER 1978 Die Orts-und Gewaessernamen der hethitischen Texte (Repertoire geographique des textes cuneiformes, Bd. 6), Wiesbaden
  34. MASON, J.A. 1957 The ancient civilizations of Peru, Harmondsworth
  35. MASSON, O. 1950 "A propos d'un rituel hittite pour la lustration d'un armee", Revue de l'Histoire des Religions, 137: 5 v.d.
  36. NEU, E. 1980 Studien zum endungslosen "Lokativ" des Hethitischen (Innsbrucker Beitraege zur Sprachwissenschaft, Vortraege und Kleinere Schriften, 23), Innsbruck
  37. OTTEN, H. 1953 Luvische Texte in Umschrift, Berlin
  38. 1953a Zur grammatikalischen und lexikalischen Bestimmung des Luvischen, Berlin
  39. 1975 "Textanschlüsse und Duplikate von Boğazköy-Tafeln (31-40)", Zeitschrift für Assyriologie 64: 241 v.d.
  40. 1978 "Textanschlüsse und Duplikate von Boğazköy Tafeln (61-70)", Zeitschrift für Assyriologie 68: 270 v.d.
  41. POPKO, M. 1980 ‘‘GIS ZA.LAM.GAR in den hethitischen religiösen Texten", Rocznik Orientalistyczny XLI-2(Festschrift Ranoszek): 101 v.d.
  42. PUHVEL, J. 1975 "Lexical and etymological observations on hittite ark-", Journal of the American Oriental Society 95. 2: 262 v.d.
  43. 1979 "Hittite words with initial pit/pat sign", Hethitisch und lndogermanisch (yay. W. Meid) (Innsbrucker Beitraege zur Sprachwissenschaft 25), Innsbruck
  44. SCHWARTZ, B. 1938 "The hittite and luwian ritual of Zarpiya of Kezzuwatna, "Journal of the American Oriental Society 58 (In Memoriam Jackson): 334 v.d.
  45. von SODEN, GAG Grundriss der akkadischen Grammatik (AnalectaOrientalia 33), Roma 1952
  46. SOUCEK, V. 1963 "Ein neues hethitishes Ritual gegen die Pest", Mitteilungen des Instituts für Orientforschung IX: 164 v.d.
  47. STUBBS, S.G.B. 1952 From Magic to Modern Medicine, London
  48. TISCHLER, J. 1977 Hethitisches Etymologisches Glossar (Innsbrucker Beitraege zur Sprachwissenschaft, 30), Innsbruck
  49. ÜNAL, A. 1980 "Hitit tıbbının ana hatları", Belleten 175: 475 v.d.
  50. WILSON, J.A 1951 The Culture of Ancient Egypt, Chicago
  51. ZINSSER, H. 1960 Rats, lice and history, New York
  52. ERTEM, H. 1965 Boğazköy metinlerine göre Hititler devri Anadolu'sunun Faunası, Ankara