Journals / BELLETEN / 1987 / Cilt: 51 Sayı: 199

Altan Topçi III.

Journal
BELLETEN
Pages
19–66
Publication Date
1987-04-20
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Eser bu bölümle tamamlanmış olmaktadır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:"Moğolların Gizli Tarihi" adlı eserden sonra en önemli Moğol tarihi olan Altan Topçi, XIII. yüzyıl Moğol tarihini ve Moğollar hakkında efsanevî şecereden başlayarak Ögedei zamanına kadarki en eski bilgileri içine almaktadır.
📊
Key Findings & Data:Eserin 1-21. paragrafları, "BELLETEN"in 152. sayısında; 22-96. paragrafları da yine "BELLETEN"in 196. sayısında yayınlanmıştır. 152. sayıda Altan Topçi ve nüshaları hakkında geniş bilgi verilmiş; ayrıca, eserin Moğol yazısıyla yazılmış ilk 8 sayfası ile metnin transkripsiyonu yapılmış ilk 5 paragrafı örnek olarak gösterilmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Eser bu bölümle tamamlanmış olmaktadır.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Altan Topçi · Moğollar · Ögeday

Özet

"Moğolların Gizli Tarihi" adlı eserden sonra en önemli Moğol tarihi olan Altan Topçi, XIII. yüzyıl Moğol tarihini ve Moğollar hakkında efsanevî şecereden başlayarak Ögedei zamanına kadarki en eski bilgileri içine almaktadır. Altan Topçi, Türkiye'de ilk defa tarafımızdan ele alınmış, Moğolca aslı ve R.C. Bowden'in İngilizce tercümesi karşılaştırılarak Türkçeye tercüme edilmiştir. Eserin 1-21. paragrafları, "BELLETEN"in 152. sayısında; 22-96. paragrafları da yine "BELLETEN"in 196. sayısında yayınlanmıştır. 152. sayıda Altan Topçi ve nüshaları hakkında geniş bilgi verilmiş; ayrıca, eserin Moğol yazısıyla yazılmış ilk 8 sayfası ile metnin transkripsiyonu yapılmış ilk 5 paragrafı örnek olarak gösterilmiştir. Bu bölümde ele alınan 97-126 paragraflar, Moğolların biribirleriyle yaptıkları mücâdeleleri kronolojik olarak nakletmektedir. Bu bölümün sonunda, ayrıca, eserin tamamında (1-126. paragraflarda) geçen şahıs, kavim, kabile, boy, soy, oymak, yer ve madde adları, paragraflara göre verilmiş ve gerektiğinde açıklamalar yapılmıştır. Eser bu bölümle tamamlanmış olmaktadır.

🔖

Cite This Article

Gülensoy, T. (1987). Altan Topçi III.. BELLETEN, Cilt: 51 Sayı: 199, 19–66. https://doi.org/10.37879/belleten.1987.19

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (246)

  1. Abuşka: Abuşka Lûgatı ve Çağatay Sözlüğü. (Hazırlayan: Besim Atalay), Ankara 1970.
  2. AH: Abû-Hayyan, Kitâb al-İdrak li-lisân al-Atrâk. (Yayına hazırlayan: Ahmet Caferoğlu), İstanbul 1931.
  3. Alt. Gr.: A. von Gabain, Alttürkische Grammatik, Leipzig 1950.
  4. Arap: Arapça
  5. Aşm.: N. İ. Aşmarin, Theaurus linguae tschuvaschorm, I-XVII, Kasan-Tscheboksary 1928-50.
  6. AT: Altan Topçi
  7. ay.: aynı
  8. Az.: Azerî Türkçesi
  9. Bar.: Baraba Türkçesi
  10. bkz.: bakınız
  11. Blk.: Balkar Türkçesi
  12. Bşk.: Başkır Türkçesi
  13. BTLU: Z. Gombocz, Die builgarish-türkischen Lehnwörter in der ungarischen Sprache, Helsinki 1912. MSFOu XXX.
  14. Buryat.: Buryat Moğolcası
  15. Büg.: Bügdüz Türkçesi
  16. CC: K. Gronbech, Komanisches Wörterbuch, Kopenhagen 1942.
  17. CHUAS.: Huastuanift, Ankara 1941. (TDK yayını)
  18. Çağ.: Çağatay Türkçesi
  19. Çer.: Çeremişçe
  20. Çin.: Çince
  21. ÇLP: Y. Wichmann, Die tschuwassischen Lehnwörter in den permischen Sprachen. Helsinki 1903. MSFOu XXXI: vgl. dazu A. Raun, The Chuvash Borrovings in Zyrian, JAOS 77 (1957), 40-45.
  22. Çuv.: Çavuşça veya Çuvaş Türkçesi
  23. Çuv. Sözl.: H. Paasonen, Çuvaş Sözlüğü, İstanbul 1950. (TDK yayını)
  24. DLT: Divânü Lügâti't-Türk-Dizin. Ankara 1970. (TDK yayını)
  25. Doerfer I-IV: G. Doerfer, Türkische und mongolische elemente im Neuepersische, I-IV.
  26. Doğu-Tü.: Doğu Türkçesi
  27. Dörbet.: Dörbet Moğolcası
  28. Eskiosm.: Eski Osmanlı Türkçesi
  29. ET: Eski Türkçe (Orhun ve Uygur Türkçesi)
  30. ETY: H.N. Orkun, Eski Türk Yazıtları I-IV, Ankara 1945-48. (TDK yayını)
  31. EUTS: Ahmet Caferoğlu, Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, İstanbul 1968 (TDK yayını)
  32. EWT: M. Rasanen, Versuch eines Etimologischen Wörterbuchs der Türksprachen, Helsinki, 1969.
  33. Fars.: Farsça
  34. Fin. Fince
  35. FUF: Finnisch-ugrische Forschungen. Helsinki
  36. Gab.: A. von Gabain
  37. Gold.: Goldca
  38. gös. yer.: gösterilen yer
  39. Hak.: Hakas Türkçesi
  40. Hts.: M. Th. Houtsma, Ein türkisch-arabisches Glossar, Leiden 1894.
  41. İM: A. Battal (Taymas), İbnü-Mühenna Lûgati, İstanbul 1934.
  42. İnt.: Moğolların Gizli Tarihi'nin Moğolca metninin kelime kelime satır arası tercümesi
  43. JA: Journal Asiatique. Paris
  44. JAOS: Journal of the American Oriental Society.
  45. Joki: A. J. Joki, Die Lehnwörter des Sajansamojedischen, Helsinki 1952. MSFOu 103.
  46. JSFOu: Journal de la Societe Finno-ougrienne. Helsinki
  47. Kalm.: Kalmuk Moğolcası
  48. Kam.: Kamasince (Samoyetçe)
  49. Kar.: Karaim Türkçesi
  50. Kar. L.: Luzk Karaimcesi
  51. Kar. T.: Troki Karaimcesi
  52. Kaz.: Kazan Türkçesi
  53. KB: Kutadgu Bilig
  54. Kç.: Kaç Türkçesi
  55. Kh.: Khalkha Moğolcası
  56. Kırg.: Kırgız Türkçesi
  57. Kırg. Sözl.: K. K. Yudahin, Kırgız Sözlüğü I-II, Ankara 1945, 1948.
  58. Kkır.: Karakırgız Türkçesi
  59. Kklp.: Karakalpak Türkçesi
  60. Kmd.: Kumandı Türkçesi
  61. Kmk.: Kumuk Türkçesi
  62. Koyb.: Koybal Türkçesi
  63. Kom.: Koman Türkçesi
  64. Kore.: Korece
  65. Kow. J. E. Kowalewski, Dictionnaire mongol-russe-français. I-Ill. Kazan 1944-49.
  66. Krç.: Karaçay Türkçesi
  67. Krm.: Kırım Türkçesi
  68. krş.: karşılaştır
  69. KSz.: Keleti Szemle. Budapeşte
  70. Küer.: Küerik Türkçesi
  71. Kürdak.: Kürdak Türkçesi
  72. KWb.: G. J. Ramstedt, Kalmukisches Wörterbuch, Helsinki, 1925.
  73. Kzk.: Kazak Türkçesi
  74. Lam.: Lamutça veya Evenkice
  75. Leb.: Lebet Türkçesi
  76. Ma.: Mançuça
  77. MA: A. Zajaczkowski, Vokabulaire arabe-kiptchak de la l'epoque de l'Etat Mamelouk, Warschau 1954-1958.
  78. Mac.: Macarca
  79. MGT: Moğolların Gizli Tarihi
  80. Miş.: Mişer Türkçesi
  81. Moğ.: Moğolca
  82. Mordvin.: Mordvince
  83. MSFOu: Memoires de Societe Finno-ougrienne. Helsinki
  84. MTS: M. Rasanen, Materialen zur Morphologie der Türkischen Sprachen, Helsinki 1957.Sto XXI.
  85. Ork.: Orkun Türkçesi
  86. Osm.: Osmanlı Türkçesi
  87. Osty.: Ostyakça
  88. OT: Orta Türkçe
  89. Oyr.: Oyrot Türkçesi
  90. Pekarsky: E. Pekarsky, Yakut Sözlüğü, İstanbul 1943. (TDK yayını)
  91. Poppe: N. Poppe, Vergleichende Grammatik deraltaischen Sprachen, Teil 1. Wiesbaden 1960.
  92. Radl.: W. Radloff
  93. Radl. Wb.: W. Radloff, Versuch eines Wörterbuches der Türk-Dialecte I-IV, Sanktpeterburg, 1893-1911.
  94. Rus.: Rusça
  95. Sag.: Sagay Türkçesi
  96. Sarı-Uyg.: Sarı Uygur Türkçesi
  97. Sırp.: Sırpça
  98. SKE: G. J. Ramstedt, Studies in Korean Etymology, Helsinki 1949-53. MSFOu XCV.
  99. Skrt.: Sanskritçe
  100. Soy.: Soyon (Soyot) Türkçesi
  101. Şor.: Şor Türkçesi
  102. Tar.: Tarançi Türkçesi
  103. Tara.: Tara Türkçesi
  104. TE: F. Miklosich, Die türkische Elemente in den südost-und osteuropaischen Sprachen, Wien 1884-85.
  105. Tekin OT: Talat Tekin, A Grammar of Orkhun Turkic, Indiana 1968.
  106. Tel.: Teleüt Türkçesi
  107. Temir MGT: Ahmet Temir, Moğolların Gizli Tarihi I, Tercüme, Ankara 1948.
  108. Tib: Tibetçe
  109. TLÇ: M. Rasanen, Die tatarischen Lehnwörter im Kscheremissischen, JSFOu XV,
  110. TLO: H. Paasonen, Über die türkischen Lehnwörter im Ostjakischen, FUF 2: 81-137.
  111. TLW: A. Kannisto, Die tatarischen Lehnwörter im Wogulischen, FUF XVII, 1-264.
  112. Toiv.: Y. H. Toivonen, Türkische Lehnwörter im Ostjakischen, JSFOu 52.
  113. TP: Taung Paou
  114. Trkm.: Türkmence
  115. Tu.: Tunguzca
  116. Tub.: Tuba Türkçesi
  117. Tü.: Türkçe
  118. UJ: Ungarische Jahrbücher, Berlin.
  119. Ury.: Uryanhay Türkçesi
  120. USp.: W. Radloff, Uigurische Sprachdenkmaler (S. Malov yayını), Leningard 1928.
  121. Uyg.: Uygur Türkçesi
  122. Vasm.: M. Vasmer, Russisches etymologisches Wörterbuch, 1-3. Heidelberg 1953-58.
  123. Woty.: Wotyakça
  124. Yak.: Yakutça veya Yakut Türkçesi.
  125. Abuşka: Abuşka Lûgatı ve Çağatay Sözlüğü. (Hazırlayan: Besim Atalay), Ankara 1970.
  126. AH: Abû-Hayyan, Kitâb al-İdrak li-lisân al-Atrâk. (Yayına hazırlayan: Ahmet Caferoğlu), İstanbul 1931.
  127. Alt. Gr.: A. von Gabain, Alttürkische Grammatik, Leipzig 1950.
  128. Arap: Arapça
  129. Aşm.: N. İ. Aşmarin, Theaurus linguae tschuvaschorm, I-XVII, Kasan-Tscheboksary 1928-50.
  130. AT: Altan Topçi
  131. ay.: aynı
  132. Az.: Azerî Türkçesi
  133. Bar.: Baraba Türkçesi
  134. bkz.: bakınız
  135. Blk.: Balkar Türkçesi
  136. Bşk.: Başkır Türkçesi
  137. BTLU: Z. Gombocz, Die builgarish-türkischen Lehnwörter in der ungarischen Sprache, Helsinki 1912. MSFOu XXX.
  138. Buryat.: Buryat Moğolcası
  139. Büg.: Bügdüz Türkçesi
  140. CC: K. Gronbech, Komanisches Wörterbuch, Kopenhagen 1942.
  141. CHUAS.: Huastuanift, Ankara 1941. (TDK yayını)
  142. Çağ.: Çağatay Türkçesi
  143. Çer.: Çeremişçe
  144. Çin.: Çince
  145. ÇLP: Y. Wichmann, Die tschuwassischen Lehnwörter in den permischen Sprachen. Helsinki 1903. MSFOu XXXI: vgl. dazu A. Raun, The Chuvash Borrovings in Zyrian, JAOS 77 (1957), 40-45.
  146. Çuv.: Çavuşça veya Çuvaş Türkçesi
  147. Çuv. Sözl.: H. Paasonen, Çuvaş Sözlüğü, İstanbul 1950. (TDK yayını)
  148. DLT: Divânü Lügâti't-Türk-Dizin. Ankara 1970. (TDK yayını)
  149. Doerfer I-IV: G. Doerfer, Türkische und mongolische elemente im Neuepersische, I-IV.
  150. Doğu-Tü.: Doğu Türkçesi
  151. Dörbet.: Dörbet Moğolcası
  152. Eskiosm.: Eski Osmanlı Türkçesi
  153. ET: Eski Türkçe (Orhun ve Uygur Türkçesi)
  154. ETY: H.N. Orkun, Eski Türk Yazıtları I-IV, Ankara 1945-48. (TDK yayını)
  155. EUTS: Ahmet Caferoğlu, Eski Uygur Türkçesi Sözlüğü, İstanbul 1968 (TDK yayını)
  156. EWT: M. Rasanen, Versuch eines Etimologischen Wörterbuchs der Türksprachen, Helsinki, 1969.
  157. Fars.: Farsça
  158. FUF: Finnisch-ugrische Forschungen. Helsinki
  159. Gab.: A. von Gabain
  160. Gold.: Goldca
  161. gös. yer.: gösterilen yer
  162. Hak.: Hakas Türkçesi
  163. Hts.: M. Th. Houtsma, Ein türkisch-arabisches Glossar, Leiden 1894.
  164. İM: A. Battal (Taymas), İbnü-Mühenna Lûgati, İstanbul 1934.
  165. İnt.: Moğolların Gizli Tarihi'nin Moğolca metninin kelime kelime satır arası tercümesi
  166. JA: Journal Asiatique. Paris
  167. JAOS: Journal of the American Oriental Society.
  168. Joki: A. J. Joki, Die Lehnwörter des Sajansamojedischen, Helsinki 1952. MSFOu 103.
  169. JSFOu: Journal de la Societe Finno-ougrienne. Helsinki
  170. Kalm.: Kalmuk Moğolcası
  171. Kam.: Kamasince (Samoyetçe)
  172. Kar.: Karaim Türkçesi
  173. Kar. L.: Luzk Karaimcesi
  174. Kar. T.: Troki Karaimcesi
  175. Kaz.: Kazan Türkçesi
  176. KB: Kutadgu Bilig
  177. Kç.: Kaç Türkçesi
  178. Kh.: Khalkha Moğolcası
  179. Kırg.: Kırgız Türkçesi
  180. Kırg. Sözl.: K. K. Yudahin, Kırgız Sözlüğü I-II, Ankara 1945, 1948.
  181. Kkır.: Karakırgız Türkçesi
  182. Kklp.: Karakalpak Türkçesi
  183. Kmd.: Kumandı Türkçesi
  184. Kmk.: Kumuk Türkçesi
  185. Koyb.: Koybal Türkçesi
  186. Kom.: Koman Türkçesi
  187. Kore.: Korece
  188. Krç.: Karaçay Türkçesi
  189. Krm.: Kırım Türkçesi
  190. krş.: karşılaştır
  191. KSz.: Keleti Szemle. Budapeşte
  192. Küer.: Küerik Türkçesi
  193. Kürdak.: Kürdak Türkçesi
  194. KWb.: G. J. Ramstedt, Kalmukisches Wörterbuch, Helsinki, 1925.
  195. Kzk.: Kazak Türkçesi
  196. Lam.: Lamutça veya Evenkice
  197. Leb.: Lebet Türkçesi
  198. Ma.: Mançuça
  199. MA: A. Zajaczkowski, Vokabulaire arabe-kiptchak de la l'epoque de l'Etat Mamelouk, Warschau 1954-1958.
  200. Mac.: Macarca
  201. MGT: Moğolların Gizli Tarihi
  202. Miş.: Mişer Türkçesi
  203. Moğ.: Moğolca
  204. Mordvin.: Mordvince
  205. MSFOu: Memoires de Societe Finno-ougrienne. Helsinki
  206. MTS: M. Rasanen, Materialen zur Morphologie der Türkischen Sprachen, Helsinki 1957.Sto XXI.
  207. Ork.: Orkun Türkçesi
  208. Osm.: Osmanlı Türkçesi
  209. Osty.: Ostyakça
  210. OT: Orta Türkçe
  211. Oyr.: Oyrot Türkçesi
  212. Pekarsky: E. Pekarsky, Yakut Sözlüğü, İstanbul 1943. (TDK yayını)
  213. Poppe: N. Poppe, Vergleichende Grammatik deraltaischen Sprachen, Teil 1. Wiesbaden 1960.
  214. Radl.: W. Radloff
  215. Radl. Wb.: W. Radloff, Versuch eines Wörterbuches der Türk-Dialecte I-IV, Sanktpeterburg, 1893-1911.
  216. Rus.: Rusça
  217. Sag.: Sagay Türkçesi
  218. Sarı-Uyg.: Sarı Uygur Türkçesi
  219. Sırp.: Sırpça
  220. SKE: G. J. Ramstedt, Studies in Korean Etymology, Helsinki 1949-53. MSFOu XCV.
  221. Skrt.: Sanskritçe
  222. Soy.: Soyon (Soyot) Türkçesi
  223. Şor.: Şor Türkçesi
  224. Tar.: Tarançi Türkçesi
  225. Tara.: Tara Türkçesi
  226. TE: F. Miklosich, Die türkische Elemente in den südost-und osteuropaischen Sprachen, Wien 1884-85.
  227. Tekin OT: Talat Tekin, A Grammar of Orkhun Turkic, Indiana 1968.
  228. Tel.: Teleüt Türkçesi
  229. Temir MGT: Ahmet Temir, Moğolların Gizli Tarihi I, Tercüme, Ankara 1948.
  230. Tib: Tibetçe
  231. TLÇ: M. Rasanen, Die tatarischen Lehnwörter im Kscheremissischen, JSFOu XV,
  232. TLO: H. Paasonen, Über die türkischen Lehnwörter im Ostjakischen, FUF 2: 81-137.
  233. TLW: A. Kannisto, Die tatarischen Lehnwörter im Wogulischen, FUF XVII, 1-264.
  234. Toiv.: Y. H. Toivonen, Türkische Lehnwörter im Ostjakischen, JSFOu 52.
  235. TP: Taung Paou
  236. Trkm.: Türkmence
  237. Tu.: Tunguzca
  238. Tub.: Tuba Türkçesi
  239. Tü.: Türkçe
  240. UJ: Ungarische Jahrbücher, Berlin.
  241. Ury.: Uryanhay Türkçesi
  242. USp.: W. Radloff, Uigurische Sprachdenkmaler (S. Malov yayını), Leningard 1928.
  243. Uyg.: Uygur Türkçesi
  244. Vasm.: M. Vasmer, Russisches etymologisches Wörterbuch, 1-3. Heidelberg 1953-58.
  245. Woty.: Wotyakça
  246. Yak.: Yakutça veya Yakut Türkçesi.