SavedAdd your journal

Journals / Usul İslam Araştırmaları / 2014 / Sayı: 21

Sa‘düddîn Teftâzânî’de Bilgi Teorisi

Süleyman Akkuş / Ziya ERDİNÇ
Pages
7–38
Publication Date
2014-06-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu makalede Teftâzânî’nin, bilgi problemine yaklaşımı ve felsefî kelâmın bu yaklaşıma tesiri ele alınmaya çalışılmıştır

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Erken dönemden itibaren kelâm kaynaklarının giriş kısımlarında kelâmın ana konularından önce bilgi probleminin ele alınması, dönemin şartlarına göre bazı değişikliklerle birlikte süregelmiştir.
📊
Key Findings & Data:Felsefe-kelâm etkileşiminin iyice belirginleştiği memzûc dönemde, felsefenin de etkisiyle bilgi konusu yeniden şekillenmiştir.
💡
Conclusion & Impact:Bu makalede Teftâzânî’nin, bilgi problemine yaklaşımı ve felsefî kelâmın bu yaklaşıma tesiri ele alınmaya çalışılmıştır
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Teftâzânî · bilgi teorisi · felsefî kelâm

Özet

Erken dönemden itibaren kelâm kaynaklarının giriş kısımlarında kelâmın ana konularından önce bilgi probleminin ele alınması, dönemin şartlarına göre bazı değişikliklerle birlikte süregelmiştir. Felsefe-kelâm etkileşiminin iyice belirginleştiği memzûc dönemde, felsefenin de etkisiyle bilgi konusu yeniden şekillenmiştir. Bu dönemin yetişmiş kelâm bilginlerinden Sa‘düddîn Teftâzânî’nin (ö. 793/1390) bilgi problemine yaklaşımı ve konuyu ele alışında da bu etki açıkça görülmektedir. Ancak onun bu konuda tümüyle felsefenin tesirinde kaldığını söylemek de mümkün değildir. Aksine o meseleleri iyice tahkik ederek genel itibariyle kelâmî geleneğe bağlı kalmakla birlikte bazen Eş’arî bilginleri eleştirip Mâtürîdî’lerin görüşünü isabetli görmekte bazen de filozofları haklı bulmakta ve onların görüşünü ön plana çıkarmaktadır. Böylece o sadece Eş’arîler’e veyahut kelâmcılara tabi olmak yerine güçlü kanıtlara dayandığını düşündüğü görüşü benimsemektedir. Bu makalede Teftâzânî’nin, bilgi problemine yaklaşımı ve felsefî kelâmın bu yaklaşıma tesiri ele alınmaya çalışılmıştır

🔖

Cite This Article

ERDİNÇ, S. A. /. Z. (2014). Sa‘düddîn Teftâzânî’de Bilgi Teorisi. Usul İslam Araştırmaları, Sayı: 21, 7–38. https://ajindex.com/articles/117490

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (9)

  1. Abdurrahmanov, Azer, Şerhu’l-Makâsıd Adlı Eserine Göre Teftâzânî’de Bilgi Teorisi, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 2006.
  2. Abrahamov, Binyamin “Necessary Knowledge of İslamic Theology”, British Journal of Middle Eastern Studies, Vol. 20, No.1, 1993, s. 20-32.
  3. Altaş, Eşref, Fahreddin er-Râzî’nin İbn Sînâ Yorumu ve Eleştirisi, İz Yayıncılık, İstanbul Âmidî, Seyfüddîn, Ebkâru’l-efkâr fî usûli’d-dîn, thk. Ahmed Muhammed el-Mehdî, Kahire: Dâru’l-Kütüb, 2004, (I-V). Arıcı, Müstakim, “İslam Düşüncesinde Fahreddin er-Râzî Ekolü”, (İslam Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Râzî içinde, ed. Ömer Türker, Osman Demir ), İSAM Yayınları, İstanbul 2013.
  4. Arslan, Ahmet, Felsefeye Giriş, Vadi Yayınları, Ankara 2001.
  5. Aslan, Abdülgaffar, “Kelâm’da İlhamın Bilgi Değeri”, SDÜ. İlahiyat Fakültesi Dergisi, /1, sayı: 20, s. 25-45. Bağdâdî, Abdulkâhir, Usûlu’d-din, düzenleyen İstanbul Dâru'l-Fünûn İlâhiyât, Matbaatu'd-Devle, İstanbul 1928. Bâkillânî, Ebu Bekr, el-İnsaf, thk. Muhammed Zâhid Kevserî, Kahire: el-Mektebetu’l- Ezheriyye li’t-Turâsi, 2000. ---------, Kitâbu’t-Temhid, thk. İmaduddin Ahmed Haydar, Beyrut: Müessesetu Kütübi’s-Sekâfiyye, 1987.
  6. Bozkurt, Mustafa, “Kelâmcılarda Bilginin Tanımı Problemi”, Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2008, XII/1, s. 253-274.
  7. Cevizci, Ahmet, Felsefeye Giriş, Sentez Yayıncılık, İstanbul 2007. Cürcânî, Seyyid Şerif, Şerhu’l-Mevâkıf, tashih: Mahmud Ömer Dimyatî, Dâru’l-Kütübi’l- İlmiyye, Beyrut 1998. ---------, Ta’rifât, Mektebetu Lübnân, Beyrut 1985. Cüveynî, İmâmü’l-Haremeyn, el-Burhan fî usûli’l-fıkh, nşr. Abdulazim ed-Dîb, Devha: yy., h. 1399. Çüçen, A.Kadir, Bilgi Felsefesi, ASA Kitabevi, Bursa 2001.
  8. Dağ, Mehmet, “Eş’arî Kelâmında Bilgi Problemi”, Ankara Üniversitesi İslamî Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 4, 1980, s. 97-114. Fârâbî, Uyûnu’l-mesâil, (Mecmu’ içinde), thk. Ahmed Naci Cemali ve Muhammed Emin Hancî, es-Saâde Matbaası, Mısır 1907. Gazzâlî, Ebu Hamid, el-Mustasfâ min ilmi’l-usûl, dirase ve tahkik Hamza b. Züheyr Hafız, Câmiatu’l-İslâmiyye Külliyetu’ş-Şerîa, Medine ty. Hâkim en-Nîsâbûrî, Muhammed b. Abdullah, Müstedrek, thk. Mustafa Abdulkadir Ata, Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 1990.
  9. Haklı, Şaban, “Fahreddin er-Râzî’nin Bilgi Teorisi”, (İslam Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Râzî içinde, ed. Ömer Türker, Osman Demir), İstanbul: İSAM Yayınları, 2013, s. 423-452. İbn Fûrek, Ebû Bekir b. Muhammed, Mücerredü Makalâti’l-Eş‘arî, edit. Daniel Gim