Bu çalışmada, Kâdî ‘Abdülcebbâr özelinde “te’vîl” konusunun temel argumanları ve dayanakları tanıtılacaktır
📌 3 Key Takeaways
🎯
Objective & Hypothesis:İslâm düşüncesinde ve Kelâm tarihinde çok önemli bir öneme sahip olan “te’vîl” problemi, Mu‘tezîlî Kâdî ‘Abdülcebbâr’ın da kafa yormuş olduğu temel sorunların başında gelmektedir. “Te’vîl”i, bir metodoloji olarak kabul eden Kâdî ‘Abdülcebbâr, kendi düşünce sisteminde daha çok söz-anlam veya muhkem-müteşâbih ikilemi doğrultusunda görüş ve düşünce ileri sürmüştür.
📊
Key Findings & Data:Öyle ki, Kâdî ‘Abdülcebbâr, bu metedolojiyi benimserken ya da daha özelde dinsel nasslara uygularken, tesâdüflere dayalı ya da gelişi güzel olarak hareket etmemiş; bu doğrultuda, dinsel ve felsefî birtakım temeller çerçevesinde te’vîli besleyen tüm insanî ve ahlâkî değerlerden önemli derecede yararlanmaya çalışmıştır.
💡
Conclusion & Impact:Bu çalışmada, Kâdî ‘Abdülcebbâr özelinde “te’vîl” konusunun temel argumanları ve dayanakları tanıtılacaktır
🔬Design:Research Article
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:İslam Kelâmı · muhkem · müteşâbih
Özet
İslâm düşüncesinde ve Kelâm tarihinde çok önemli bir öneme sahip olan “te’vîl” problemi, Mu‘tezîlî Kâdî ‘Abdülcebbâr’ın da kafa yormuş olduğu temel sorunların başında gelmektedir. “Te’vîl”i, bir metodoloji olarak kabul eden Kâdî ‘Abdülcebbâr, kendi düşünce sisteminde daha çok söz-anlam veya muhkem-müteşâbih ikilemi doğrultusunda görüş ve düşünce ileri sürmüştür. Öyle ki, Kâdî ‘Abdülcebbâr, bu metedolojiyi benimserken ya da daha özelde dinsel nasslara uygularken, tesâdüflere dayalı ya da gelişi güzel olarak hareket etmemiş; bu doğrultuda, dinsel ve felsefî birtakım temeller çerçevesinde te’vîli besleyen tüm insanî ve ahlâkî değerlerden önemli derecede yararlanmaya çalışmıştır. Bu çalışmada, Kâdî ‘Abdülcebbâr özelinde “te’vîl” konusunun temel argumanları ve dayanakları tanıtılacaktır
Doğan, Her Yönüyle Dil –Ana Çizgileriyle Dilbilim-, Türk Dil Kurumu Yay., Ankara. a.mlf. (1998); Anlambilim –Anlambilim Konuları ve Türkçe’nin Anlambilimi-, Engin Yay., Ankara. el-Cürcânî (1416/1995), es-Seyyîd eş-Şerîf ‘Ali b. Muhammed (ö. 816/1413), et-Ta‘rifât, Dâru’l-Kütübi’l-‘İlmiyye, Beyrut. Doğan (2011),
Hüseyin, İlk Dönem İslâm Kelâmcılarında Dinsel Metinleri Anlama ve Te’vîl Problemi, Kardeşler Ofset-Matbaacılık, Samsun. a.mlf. (2011); “Kur’ân’ın Kendine Özgü Yorumbilim Metodolojisi: Te’vîl”, Sakarya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, c. XIII, sayı: 23 (2011/I), Sakarya. Ebû Zeyd (1993), Nasr Hâmid, el-İtticâhu’l-‘Aklî fi’t-Tefsîr –Dirâse fî Kadiyyeti’l-Mecâz fi’l-Kur’ân ‘inde’l-Mu‘tezîle, Beyrut. el-Firûzâbâdî (1982), Muhammed b. Ya’kûb (ö. 817/1414), el-Kâmûsu’l-Muhît, Müesse- setü’r-Risâle, Beyrut. el-Gazzâlî (1359/1940), Ebû Hâmid Muhammed (ö. 505/1111), Kânûnu’t-Te’vîl, thk. Muhammed Zâhid el-Kevserî, Kahire. a.mlf. (1985); el-İlcâmu’l-‘Avâm ‘an ‘İlmi’l-Kelâm, (Mecmu’a Resâ’il el-İmâm el-Gazzâlî İçinde), nşr. Mu‘tasım Billâh el-Bağdâdî, Beyrut. a.mlf. (1322); el-Mustasfâ min ‘İlm el-Usûl, Dâru’l-Ma‘rife, Mısır. Güven (2005),