Siyasî, Etnik ve İdeolojik Kıskaçta Özgün Kalabilen Bir Dilci: Ebû Ubeyde Ma’mer b. Müsennâ

Özet

Bu çalışmada Ebû Ubeyde’nin etnik kökeni, kişiliği, yetişmesi, dinî, ahlakî ve ideolojik eğilimleri hakkında eski ve yeni kaynaklarda yazılanlar, onun günümüze ulaşma şansını yakalayan eserlerinin en önemlisi sayılan Mecâzü’l-Kur’ân'ı çerçevesinde değerlendirilecektir. Dikkatli bir okumayla, temelde Kur’ân-ı Kerim'de geçen garip kelimelerinin açıklandığı filolojik bir çalışma olan Mecâzü’l-Kur’ân’ın satır aralarından, Ebû Ubeyde’nin dinî, siyasi ve ideolojik yaklaşımları hakkında da ipuçları bulmak mümkün gözükmektedir. Makale iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Ebû Ubeyde’nin hayatı; ailesi, yetişmesi, eğitim durumu, sosyal statüsü, kültür çevresi ve yaşadığı devrin ilmî ve kültürel özellikleri hakkında bilgi verilecektir. İkinci bölümde ise Ebû Ubeyde’nin dinî, fikrî ve siyâsî eğilimleri hakkında ileri sürülen iddia ve görüşler ele alınıp değerlendirilecektir. Ebû Ubeyde; Hayatı ve Kişiliği1A. Doğumu, Nesebi, Kişiliği ve Vefatı