AI Summary & Key Takeaways
AI InsightResults show that Türkiye does not exhibit a single thunderstorm regime.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
his study examines the climatology, trends, and atmospheric environmental controls of thunderstorm days (TSDs) in Türkiye during 2005–2025 using 23 METAR stations with continuous 24-hour observations. TSD series derived from hourly reports were analysed at monthly, seasonal, annual, and diurnal scales. Trends were assessed with the Hamed-Rao modified Mann-Kendall test and Sen’s slope, with false discovery rate correction and homogeneity tests used to evaluate robustness. Relationships between TSD and environmental variables from ERA5 and ERA5-Land were examined using Spearman correlation and multiple regression. Results show that Türkiye does not exhibit a single thunderstorm regime. Inland and high-elevation stations are characterized by a late- spring to early-summer maximum, whereas parts of the southern and southwestern coasts experience a longer convective season extending into the cold half of the year. Thunderstorm observations are predominantly daytime events nationally, but nighttime activity is relatively more important at coastal stations. Trend results are spatially heterogeneous; after multiple-testing correction, only the annual increase at Ankara remains statistically robust. Environmental analyses indicate that the K-index and convective precipitation explain interannual TSD variability more consistently than CAPE, while surface warming alone does not account for observed changes. Overall, the study provides a statistically cautious framework for understanding thunderstorm climatology in Türkiye.
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de 24 saatlik sürekli rasat yapan 23 METAR istasyonuna dayanarak 2005–2025 dönemindeki oraj günü (TSD) klimatolojisini, eğilimlerini ve atmosferik çevresel denetleyicilerini incelemektedir. Saatlik raporlardan türetilen TSD serileri aylık, mevsimlik, yıllık ve gün içi ölçeklerde analiz edilmiştir. Eğilimler Hamed–Rao modifiye Mann–Kendall testi ve Sen eğimi ile değerlendirilmiş; sonuçların sağlamlığı yanlış keşif oranı düzeltmesi ve homojenlik testleriyle sınanmıştır. TSD ile ERA5 ve ERA5-Land’dan türetilen çevresel değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman korelasyonu ve çoklu regresyon ile incelenmiştir. Bulgular, Türkiye’de tek tip bir oraj rejimi bulunmadığını göstermektedir. İç ve yüksek sahalarda oraj aktivitesi ilkbahar sonu-yaz başında yoğunlaşırken, güney ve güneybatı kıyılarının bazı kesimlerinde konvektif sezon soğuk yarıyıla uzamaktadır. Oraj gözlemleri ülke genelinde çoğunlukla gündüz gerçekleşmekte, ancak kıyı istasyonlarında gece etkinliği görece daha fazla önem kazanmaktadır. Eğilimler mekânsal olarak heterojendir; çoklu test düzeltmesi sonrasında yıllık ölçekte yalnızca Ankara’daki artış istatistiksel olarak dayanıklı kalmıştır. Çevresel analizler, yıllar arası TSD değişkenliğini açıklamada K-indeksi ile konvektif yağışın CAPE’den daha tutarlı olduğunu, buna karşılık yüzey ısınmasının tek başına gözlenen değişimleri açıklamadığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’de oraj klimatolojisini yorumlamak için istatistiksel açıdan temkinli ve veri temelli bir çerçeve sunmaktadır.