Journals / Anadolu Araştırmaları / 2025 / Issue: 33

Rock-Cut Tombs of Çukurhisar at the Intersection of Cappadocia, Cilicia, and Commagene

Oktay Dumankaya(KAHRAMANMARAS SUTCU IMAM UNIVERSITY)0000-0001-9007-0536
Özden Ürkmez(IZMIR DEMOCRACY UNIVERSITY)0000-0003-4215-3497
Pages
—
Publication Date
2026-03-13
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

This combination offers an important case study for Anatolian-Roman archaeology, shedding light on the time’s rural settlement patterns and burial practices.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Located within the present-day borders of Kahramanmaraş province, the Çukurhisar Valley lies at the intersection of the ancient regions of Cappadocia, Cilicia, and Commagene.
📊
Key Findings & Data:The tombs date from the early 2nd-century AD to the late 3rd-century AD.
💡
Conclusion & Impact:This combination offers an important case study for Anatolian-Roman archaeology, shedding light on the time’s rural settlement patterns and burial practices.
🔬Design:Modeling & Simulation
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Kahramanmaraş · Çukurhisar · Rock-Cut Tombs

Abstract

Located within the present-day borders of Kahramanmaraş province, the Çukurhisar Valley lies at the intersection of the ancient regions of Cappadocia, Cilicia, and Commagene. Surrounded by mountains, this fertile valley hosted a rural settlement during the Roman period. Numerous rock-cut tombs of varying types and complexity offer insights into the settlement’s characteristics. The tombs include both grand, vaulted examples and simpler types. Although they display some influence from rugged Cilician examples, their closest parallels are found in southern Cappadocia. All Çukurhisar tombs are single-chambered, and some contain rock-cut klinai. A small number of honorific reliefs and inscriptions have been identified. The tombs date from the early 2nd-century AD to the late 3rd-century AD. Beyond a few tombs later repurposed as wineries, no evidence of continued use has been found. While some tombs are currently used as livestock enclosures, many have suffered significant damage due to treasure hunters’ destructive activities. The Çukurhisar settlement represents a model of rural habitation in the Roman period, closely associated with its rock-cut tombs. This combination offers an important case study for Anatolian-Roman archaeology, shedding light on the time’s rural settlement patterns and burial practices.

🔖

Cite This Article

Dumankaya, O., Ürkmez, Ö., Akdağ, Ç. (2026). Rock-Cut Tombs of Çukurhisar at the Intersection of Cappadocia, Cilicia, and Commagene. Anadolu Araştırmaları, Issue: 33. https://doi.org/10.26650/anar.33.1805275

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (72)

  1. Alföldi-Rosenbaum, E. (1980). The necropolis of Adrassus (Balabolu) in rough Cilicia (Isauria) (DenkscHriften der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, PHilosophisch-Historische Klasse, 146; Ergânzungsbânde zu den Tituli Asiae Minoris, 10). Österreichische Akademie der Wissenschaften. google scholar
  2. AkçaY, T. (2014). Olba’daki tapınak cepheli kaya mezarı. Seleucia, 4, 69-94.google scholar
  3. Autret, C., & Rauh, N. (2008). Roman ampHora production in western RougH Cilicia. In Ü. Aydınoğlu & A. K. Şenol (Eds.), Olive oil and wine production in Anatolia during antiquity: International symposium, 6-8 November2008, (pp. 109-122). Mersin University. google scholar
  4. AYdınoğlu, Ü. (1999). Doğu Dağlık Kilikia’da villae rusticae. Olba, 1, 155-168.google scholar
  5. AYdınoğlu, Ü. (2010). THe farms in RougH Cilicia in tHe Roman and EarlY BYzantine periods. Adalya, 13, 243-282. google scholar
  6. AYdınoğlu, Ü. (2013). Paslı: Dağlık Kilikia’da bir kırsal Yerleşimin değişim süreci. Olba, 21, 71-100. google scholar
  7. AYdınoğlu, Ü. (2015). KanYtellis mezarları ve nekropolisleri. In Ü. AYdınoğlu (Ed.), Kanytellis - Kanlıdivane: Dağlık Kilikia’da bir kırsal yerleşimin arkeolojisi (pp. 33-78) Ege YaYınları. google scholar
  8. AYdınoğlu, Ü. (2022). Diocaesarea doğu nekropolis mezar mimarlığı. In Ü. AYdınoğlu (Ed.), Diocaesarea araştırmaları I: Diocaesarea doğu nekropolis mezarlar ve buluntular (pp. 17-70). Bilgin Sanat. google scholar
  9. Barış, Ö. (2023). Kurtalan Konakpınar Köyü kaya mezarları [UnpublisHed master’s tHesis]. Batman UniversitY, Batman. google scholar
  10. Berber, S. (2015). Keçiborlu ilçesi’nde bulunan PHrYgia Pisidiası kaYa mezarı örnekleri. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute (MAKU SOBED), 7(12), 297-314. google scholar
  11. Blömer, M., & Winter, E. (2011). Toros ve Fırat arasındaki tanrılar ülkesi Kommagene (N. Nida, Trans.). Homer Kitabevi. (Original work publisHed 2011)
  12. Bulut, S. (2018). LYkia’da ZeYtinYağı ve Şarap Üretimi Üzerine Bir Ön Değerlendirme. Cedrus, 6, 675-700. Https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201832.
  13. Carpenter, T. H. (2002). Antik Yunan’da Sanat ve Mitoloji. (B. Ünlüoğlu, Trans.). Homer. (Original work publisHed 1991) google scholar
  14. Çelikbaş, E., & Eliüşük, M. (2017). PapHlagonia bölgesinden karı-koca büstlü, Eros ve Medusa’lı bir mezar anıtı üzerine Yeni bir değerlendirme. Journal of History Culture and Art Research, 6(6), 593-612. Https://doi.org/10.7596/taksad.v6i6.1234. google scholar
  15. Çekilmez, M., Özdemir, E., Arınç ÖzYılmaz, M., & Toprak, G. T. (2022). Güncel arkeolojik veriler ve değerlendirmelerle Alinda nekropol alanlarında topoğrafYa ve mezar tipleri. Lycus Journal, 6, 175-224. Https://doi.org/10.54577/lYcus.1206572. google scholar
  16. Çevik, N. (2000). Urartu kaya mezarları ve ölü gömme gelenekleri [Urartian rock-cut tombs and burial traditions]. Türk TariH Kurumu YaYınları. google scholar
  17. CeYlan, B. (2009). KilikYa’da geç antik dönem kırsal Yerleşimleri: KanYtellis örneği. Olba, 17, 45-62. google scholar
  18. Columella, L. J. M. (1948). Res rustica: Books I-IV In H. B. AsH (Ed.). Harvard UniversitY Press. google scholar
  19. DoğanaY, O., Karauğuz, G., & Kunt, H. İ. (2005). İsauria bölgesinde bir kale kent: Pharax (Fariske). (Vol. 2). Kervan Kitabevi. google scholar
  20. DoğanaY, O., Köker, E., Yılmazer, A., & Altun, S. (2016). Zengibar Kalesi (Isaura) 2014 Yılı YüzeY araştırmaları. In 33. Araştırma Sonuçları Toplantısı (Vol.2, pp. 207-216). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı YaYınları. google scholar
  21. DoğanaY, O., Altun, S., & Altun, Ö. (2017). Zengibar Kalesi (KonYa/Bozkır) 2015 Yılı YüzeY araştırmaları. In 34. Araştırma Sonuçları Toplantısı (Vol. 2, pp. 443-458). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı YaYınları. google scholar
  22. DumankaYa, O. (2017). Germanicia 2016 Kazıları. In 39. Kazı Sonuçları Toplantısı (Vol. 2, pp. 515-524). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı YaYınları.google scholar
  23. Dumankaya, O. (2018). Room and corridor mosaics from the ancient city of Germanicia and its iconographic assessment. Journal of Mosaic Research, 11, 9-27. Https://doi.org/l0.26658/Jmr.471758. google scholar
  24. DumankaYa, O. (2019). KaYıp kent Germanicia: LokalizasYon Problemleri Üzerine Yeni Gözlemler. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 66, 409-434. Https://doi.org/10.14222/TurkiYat4245google scholar
  25. DumankaYa, O. (2021). Caesarea Germanicia sikkeleri ışığında neHir tanrısı PYramos. In O. DumankaYa (Ed.), Çağlar boyunca nehirler, denizler ve göller: Prehistorya’dan Bizans Dönemi’ne (pp. 558-572). Doruk YaYınları.google scholar
  26. DumankaYa, O., & Başdemir, A. (2023). Kızlar Hamamı KoYu antik liman araştırmaları. Arkhaia Anatolika, 6, 96-132. Https://doi.org/10.32949/ArkHaia. 2023.60. google scholar
  27. Durugönül, S. (1995). Olba: Polis mi, territorium mu? [Olba: Polis or territorium?]. Lykia, 2, 76-82. google scholar
  28. Durugönül, S. (1998). Türme und Siedlungen im Rauhen Kilikien: Eine Untersuchung zu den archaologischen Hinterlassenschaften im Olbischen Territorium (Asia Minor Studien, 28). R. Habelt. google scholar
  29. Durukan, M. (2009). CHronologY of tHe temple tombs in RougH Cilicia. Byzas, 9, 343-370. google scholar
  30. Durukan, M. (2012). Kappadokia'da Argos Dağı çevresinde, Hellenistik-Roma dönemi mezarları ve ölü Kültü. Arkeoloji ve Sanat YaYinları. google scholar
  31. Ergeç, R. (2001). Anazarbus antik kenti ve nekropolü. İn E. Jean, A. M. Dinçol, & S. Durugönül (Eds.), Kilikia: Mekânlar ve yerel güçler (M.Ö. 2. binyıl-M.S. 4. yüzyıl): Uluslararası Yuvarlak Masa Toplantısı Bildirileri, (Varia Anatolica, 13, pp. 389-410). Institut français d’etudes anatoliennes Georges Dumezil; De Boccard google scholar
  32. Erten, E. (2005). Mersin, Silifke, Olba YüzeY araştirmasi-2003. In 22. Araştırma Sonuçları Toplantısı (Vol. 2, pp. 11-22). T.C. Kültür ve Turizm Bakanliği YaYinlari. google scholar
  33. Erdem, B. (2015). Doğu Dağlık Kilikia Mezarları (UnpublisHed master’s tHesis). Ankara Üniversitesi, Ankara, TürkiYe google scholar
  34. Erdinç, Z. (2020). Aizanitis bölgesi mezar taşları (UnpublisHed doctoral dissertation). Pamukkale Üniversitesi, Denizli, TürkiYe google scholar
  35. Erdoğan, S. (2017). Doğu Anadolu Bölgesi tek odalı kaya mezarları: Kökeni, gelişimi ve mimari tipolojisi [UnpublisHed doctoral dissertation]. Van Yüzüncü Yil Üniversitesi, Van, TürkiYe. google scholar
  36. ErsoY, A., Koçer, K., & Serin, M. (2022). Flaviopolis Antik Kenti ve Roma evi mozaikleri. Turkish Journal of Archaeology and Ethnography, 83, 57-75.google scholar
  37. FucHs, M. (2001). Meduse et la mort. İn A. Barbet (Ed.), La Peinture Funeraire Antigue. IVe Siecle Av. J.-C. - IVe Siecle Apr. J.-C.: Actes Du Vlle Collogue De L’Association Internationale Pour La Peinture Murale Antique (AIPMA) (pp. 79-83). Editions Errance. google scholar
  38. Gregori, G. L. (2019). Cippus o terminus? Problemi di terminologia epigrafica nella definitione degli spazi pubblici di Roma. In R. Dubbini (Ed.), I Confini Di Roma: Atti Del Convegno Internazionale (pp. 175-180). Universitâ degli Studi di Ferrara. google scholar
  39. Güzel, E. (2021). Aktaş Nekropolü kaya mezarları ve buluntuları (UnpublisHed master’s tHesis). Atatürk Üniversitesi, Erzurum, TürkiYe.google scholar
  40. Haspels, C. H. E. (1971). The Highlands of Phrygia: Sites and monuments. Princeton University Press. google scholar
  41. HenrY, O. (2010). Labraunda’da nekropol / nekropolis of Labraunda. In M. Ural & F. Kutucu (Eds.), Mylasa/Labraunda, Milas/Çomakdağ: Güney Ege bölgesinde arkeoloji tarihi ve kırsal mimari (pp. 71-128). İstanbul. google scholar
  42. Göksun Kaymakamliği. (2024, January 20). TariHçe. Göksun Kaymakamliği. Http://www.goksun.gov.tr/tariHce google scholar
  43. Kabalci, B. (Ed.). (2011). Andırın tarih ve kültür varlıkları envanteri (1st ed.). Koza Press. google scholar
  44. Kizgut, İ. (2017). AntalYa TaHtali Dağ çevresi Yerleşimlerine ilişkin Yeni bulgular ve öneriler. Cedrus, 5, 199-215. Https://doi.org/10.13113/CEDRUS.201710. google scholar
  45. KoçYiğit, O. (2019). Kubad Abad ve çevresinde Roma dönemi buluntulari. In A. Yavaş & O. KoçYiğit (Ed.), Beyşehir Gölü kıyısında bir Selçuklu sitesi: Kubad Abad (pp. 43-61). KonYa BelediYesi. google scholar
  46. Kolb, F. (2008). Burg-Polis-Bischofssitz: Geschichte der Siedlungskammer von Kyaneai in der Südwesttürkei. PHilipp von Zabern. google scholar
  47. KonecnY, A. (1997). Hellenistische Turmgehöfte in Zentral- und Ostlykien. PHoibos Verlag. google scholar
  48. Körsulu, H. (2016). Kappadokia Komana’si Geç Roma seramikleri. In B. Takmer, E. N. Akdoğu Arca, & N. Gökalp Özdil (Eds.), Vir doctus Anatolicus: Studies in memory of Sencer Şahin / Sencer Şahin anısına yazılar (PHilia, Suppl. 1, pp. 529-551). Kabalci YaYincilik. google scholar
  49. Kortanoğlu, E. (2008). Hellenistik ve Roma dönemlerinde Dağlık Phrygia bölgesi kaya mezarları. Anadolu UniversitY Press. google scholar
  50. MacHatscHek, A. (1967). Die Nekropolen und Grabmaler im Gebiet von Elaiussa Sebaste und Korykos im rauhen Kilikien. H. BöHlau. google scholar
  51. MacMullen, R. (1964). Social mobilitY and tHe THeodosian Code. The Journal of Roman Studies, 54, 49-53. Https://doi.org/10.2307/298650 google scholar
  52. Magie, D. (1950). Roman rule in Asia Minor: To the end of the third century after Christ (Vol. 1). Princeton UniversitY Press. google scholar
  53. Mörel, A. (2017). Dağlik Kilikia bölgesinde bir kirsal Yerleşimin gelişimi, Çatiören örneği. Olba, 25, 381-420. google scholar
  54. Peschlow, A. (1989). Die Nekropolen von Herakleia am Latmos und Herakleia am Latmos. In 7. Araştırma Sonuçları Toplantısı (pp. 153-169). T.C. Kültür ve Turizm Bakanliği Yayinlari. google scholar
  55. PescHlow, A. (1991). Die nekropole von Herakleia am Latmos. In 8. Araştırma Sonuçları Toplantısı (pp. 383-401). T.C. Kültür ve Turizm Bakanliği YaYinlari. google scholar
  56. PescHlow-Bindokat, A. (2005). Latmos’ta bir Karia kenti, Herakleia, şehir ve çevresi. Homer Kitap Evi. google scholar
  57. PfuHl, E., & Möbius, H. (1977). Die ostgriechischen Grabreliefs (2 vols.). PHilipp von Zabern. google scholar
  58. Raynaud, M. (1888). On Local Asphyxia and Symmetrical Gangrene of the Extremities. (T. Barlow, Trans.). Public Wellcome Collection. (Original work publisHed 1862) google scholar
  59. Rice, T. T. (2002). Bizans’ta günlük yaşam (B. Altınok, Trans.). Özne Printing House. (Original work publisHed 1967) google scholar
  60. Rivet, A. L. F. (1970). The Roman villa in Britain. Routledge & Kegan Paul.google scholar
  61. Sarkowicz, H. (2003). Bahçelerin ve parkların tarihi (E. KaYaoğlu, Trans.). Dost Printing House. (Original work publisHed 1998) google scholar
  62. Strabo. Geographika (H. L. Jones, Trans. 1917.). Harvard University Press. (Loeb Classical LibrarY). google scholar
  63. Tekin, 0. (2010). Pers imparatorluğu’ndan Türk-islam egemenliğine Kahramanmaraş’ta tarih, kültür ve para. İn Dağların Gazeli Maraş (pp. 157-183). Yapı Kredi Yayınları. google scholar
  64. Temin, P. (2001). A market economy in tHe early Roman Empire. The Journal of Roman Studies, 91, 169-181. Https://doi.org/10.2307/3184775
  65. Özkaya, V., & San, 0. (2001). Alinda Nekropolü II. In 18. Araştırma Sonuçları Toplantısı (Vol. 1, pp. 181-196). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı YaYınları.
  66. Ürkmez, Ö., & Akın-Ürkmez, S. (2017). Nif Yakınlarındaki Ulucak 476 villa rusticasına ait bir nekropolis. Journal of Archaeology & Art, 155, 107-126.
  67. WHite, K. D. (1970). Roman farming. Cornell UniversitY Press. google scholar
  68. Yağız, K. (2019). Adıyaman ili 2013-2016 Yüzey araştırmalarında tespit edilen Yeni kaya mezarları. In E. Özer (Ed.), Anadolu’da Hellenistik ve Roma Dönemlerinde Ölü Gömme Adetleri Uluslararası Sempozyumu bildiri kitabı (pp. 213-232). Bilgin Kültür Sanat YaYınları. google scholar
  69. Yağız, K., & Doğan, T. (2023). Perre Nekropolisi’nden bir HYpogeum mezar. Arkeoloji Dergisi, 2(31), 49-69. Https://doi.org/10.51493/egearkeoloji.1345298.google scholar
  70. Yıldırım-ilaslan, Z. N. (2019). Urfa İli Roma Dönemi Kaya Mezarları. (UnpublisHed master’s tHesis). Çukurova UniversitY, Adana, TürkiYe.google scholar
  71. Zeyrek, T. H., Ali, N., & Ayşegül. (2006). Besni: Parala-Octacuscum - Bahasna, Anadolu'nun güneydoğusunda antik bir kent ve yakın çevresinin arkeolojik açıdan genel değerlendirmesi. Ege YaYınları/Zero Prod. Ltd; Besni BelediYesi YaYınları. google scholar
  72. Zeyrek, T. H. (2007). Yukarı Söğütlü Nekropollerinden Kaya Mezarları. Gaziantep University journal of Social Science 6(2), 194-221. google scholar