SavedAdd your journal

Journals / Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2026 / Sayı: 36

Ein Überblick über die frühe Turkologie in der Türkei unter historisch-politischen Aspekten

Türkiye’deki erken Türkolojik çalışmalar ve tarihi-siyasi tesiri hakkında hülasa

Mehmet Yılmazata0000-0002-4115-5477
Pages
243–258
Publication Date
2019-07-22
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu suretle Türkoloji biliminin sayesinde Türk kimliğinin inkişafı, bunun akademik dünyaya yansıtımı ve siyasi-içtimai konularına da değinilmiştir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Bu çalışma, Türkiye’deki erken Türkologlar ve Türkolojik kurumlar hakkında kısa bir hülasa mahiyeti taşımaktadır.
📊
Key Findings & Data:Binaenaleyh, tanıtılan Türkologların fikriyatı tarihi ve siyasi tesiri bakımından kısa bir değerlendirmeye tabii tutulmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Bu suretle Türkoloji biliminin sayesinde Türk kimliğinin inkişafı, bunun akademik dünyaya yansıtımı ve siyasi-içtimai konularına da değinilmiştir.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Türkoloji · Türk Bilim Tarihi · Siyaset ve Bilim

Özet

Bu çalışma, Türkiye’deki erken Türkologlar ve Türkolojik kurumlar hakkında kısa bir hülasa mahiyeti taşımaktadır. Çalışmamızın Almanca olarak kaleme alması, Türkiye’deki Türkoloji geleneğinde mündemiç çok dilli araştırmalarına atfen ve konu hakkında giriş malumatı etmeyi arzu eden Almanca konuşan kesimlere yönelik yapılmıştır. Bu çalışma daha çok giriş mahiyetinde olduğundan, konu hakkında yalnızca kısa biyografik ile bibliyografik ipuçları ihtiva etmektedir. Binaenaleyh, tanıtılan Türkologların fikriyatı tarihi ve siyasi tesiri bakımından kısa bir değerlendirmeye tabii tutulmuştur. Bu suretle Türkoloji biliminin sayesinde Türk kimliğinin inkişafı, bunun akademik dünyaya yansıtımı ve siyasi-içtimai konularına da değinilmiştir.

🔖

Cite This Article

Yılmazata, M. (2019). Ein Überblick über die frühe Turkologie in der Türkei unter historisch-politischen Aspekten. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 36, 243–258. https://doi.org/10.30794/pausbed.450276

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (75)

  1. Abu-Manneh, B. (1990). The Sultan and the Bureaucracy: The Anti-Tanzimat Concepts of Grand Vizier Mahmud Nedim Pasa. International Journal of Middle East Studies, 22(3), pp. 257-274.
  2. Afetinan, A. (1947) Türk Tarih Kurumunun Kuruluşuna Dair, Belleten, 11: 42, pp. 173-179
  3. Ata, A. (2012) Türkolojide Berlin-Varşova Hatti. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya
  4. Belleten, Yazı Kurulu. (1960). Türkoloji Çalışmalarına Toplu Bir Bakış ve Ödevlerimiz. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 8 (1960), pp.1-21.
  5. Bergdolt, F. (1981). Der geistige Hintergrund des türkischen Historikers Ahmed Zeki Velidi Togan nach seinen Memoiren. Berlin: Klaus Schwarz Verl.
  6. Berkes, N. (1959). Ibrahim Kafesoğlu. Türkler ve medeniyet. Oriens, 12(1/2), 202-202.
  7. Bilgin,A (2007). Şemseddin Sami’nin Edebiyatla İlgiliEserleri ve Görüşleri. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 22 (2007), pp. 39-51
  8. Brands, H. (1966). Neologismen und Terminologie in den heutigen Türksprachen. Zeitschrift Der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft, 116(2), pp.279-290
  9. Brockelmann, C. (1949). Kutadgu Bilig. I. Metin by Reşid Rahmeti Arat. Oriens, 2(1), pp.144-146
  10. Çagatay, S. (1959). Abdülkadir Inan: Fünfzig Jahre Wissenschaftlichen Wirkens. Central Asiatic Journal, 5(2), pp. 151-162.
  11. Çaǧatay, S. (1978). ABDÜLKADIR INAN (29. XI. 1889 - 1. X. 1976). Central Asiatic Journal, 22(1/2), pp. 136-137.
  12. Csáki, É. (2002). R. Toparlı, Lehce-i Osmânı̂ / Ahmet Vefik Paşa, (Türk Dil Kurulu Yayınları 743) Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, 55(4), pp.420-420
  13. Demirtaş, B. (2008). Atatürk döneminde eğitim alanında yaşanan gelişmeler.Gazi Akademik Bakış, 1(2), pp.155-176.
  14. Duda, H. (1953/55) Altaistik und Turkologie, Wiener Zeitschrift für die Kunde des Morgenlandes, Vol. 52 (1953/55), pp. 326-345
  15. Doğramacıoğlu, H. (2010), Şemseddin Sami’nin Kaleminden Dil ve Edebiyat Meseleleri, Uluslar arası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(10),pp. 252-258
  16. Duda, H. (2009). Die Gesundung der türkischen Sprachreform. Der Islam, 26(2), pp. 77-100
  17. Dursunoğlu, H. (2011). Cumhuriyet Döneminde Yapılan Sözlük Çalışmaları Ve Türkçe Sözlükler Üzerine Bir Kaynakça Denemesi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31 (2011) pp.255-272
  18. Duymaz, M. (2013) Şemsettin Sami’nin Türk Folklor Araştırmalarına Katkısı. Akademik Kaynak AKAD, 2 (2013), pp.51-59
  19. Eissenstat, H. (2003). History and Historiography: Politics and Memory in the Turkish Republic. Contemporary European History, 12(1), pp. 93-105.
  20. Ersoy, A. (2007). Architecture and the Search for Ottoman Origins in the Tanzimat Period. Muqarnas,24, pp. 117-139.
  21. Gaynanova,L. -Kaya, L. (2015). Saadet Çağatay. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 28 (2000), pp. 27-32
  22. Güray, S. (1966). Ahmet Vefik Paşa, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara
  23. Hatiboğlu, V. (2006) „Atatürk ve Terim Devrimi“. pp.31.35 In: Ankara Üniversitesi & Atılgan, D. (2006). Ankara Üniversitesi'nin 60. Kuruluş Yılı Armağanı: Atatürk ve Türk dili ve edebiyatı, Türk eğitimi ve Türk kültürü konusunda seçme yazılar. Ankara: Ankara Üniversitesi.
  24. Iggers, Georg G.: (1996). “Historismus im Meinungsstreit” O.G. Oexle, J. Rüsen (Ed.) Historismus in den Kulturwissenschaften. Geschichtskonzepte, historische Einschaetzungen, Grundlagenprobleme. (ss. 7-27). Köln: Böhlau
  25. Jahn, K. (1970). AHMED ZEKI VELIDI TOGAN (1890-1970). Central Asiatic Journal, 14(4), pp.309-310
  26. Karamanlıoǧlu, A. (1968). Reşid Rahmeti Arat (1900-1964).Oriens,21/22, pp.1-6
  27. Karavelioğlu, M. (2011). Editörden:Türkiyat Araştirmalari Enstitüsü Ve Türkiyat Mecmuasi. Türkiyat Mecmuasi, 21 (1) pp 3-3
  28. Korkmaz, Z. (1973). Das Oghusische Im Xii. Und Xiii. Jahrhundert Als Schriftsprache. Central Asiatic Journal, 17(2/4), pp. 294-303
  29. R. F. Kreutel. (1957). Review,Oriens,10(2), pp.324-325
  30. Kulla, F. (2014) Hayatini Türk İle Arnavut Dil Ve Edebiyatina Adamiş Şahsiyet Olarak Şemsettin Sami. Tebliğ: Türk Dünyası Bilgeler Zirvesi: Gönül Sultanları Buluşması. 26-28 Mayıs 2014. 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti Ajansı (TDKB). Eskişehir pp.659-672
  31. Levend, A S. (1969). Şemseddin Sami. Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara
  32. Mansuroǧlu, M. (1964). Turkish Literature Through The Ages (With Bibliography).Central Asiatic Journal, 9(2), pp. 81-112.
  33. Mardin, S. (1961). Some Notes on an Early Phase in the Modernization of Communications in Turkey. Comparative Studies in Society and History, 3(3), pp. 250-271.
  34. Meinecke, Friedrich,: (1965). Die Entstehung des Historismus. (Friedrich Meinecke Werke, Bd.3),München: R. Oldenbourg Verlag
  35. Menemencioglu, N. (1983). The Ottoman Theatre 1839-1923. Bulletin (British Society for Middle Eastern Studies),10(1), pp.48-58.
  36. Myres, J.L. (1937). 225. Second Congress of the Turkish Historical Society. Man, 37, pp.194-195
  37. Menzel, T. (1927). Der 1. Turkologische Kongreß in Baku. Der Islam, 16(1), pp. 1-76, pp. 169-228
  38. Nemeth, J. (1967) Köprülüzade Mehmet Fuat 1890—1966, Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, Vol. 20, No. 3 (1967), pp. 363-366
  39. Ocak, A. (2017). “Post Mortem” Eleştirilerin Odağında “Kült” Bir Tarihçi: Fuat Köprülü. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 2 (4), pp. 1-17
  40. Ohne Autorenangabe, (1957). An Die Schrift Leitung Eingegangene Bücher, Acta Orientalia Academiae Scientiarum Hungaricae, 7 (2/3), 329-338
  41. Öner,M.(2014) Türk Dünyası ve Türkoloji, “Selefler ve Helefler” I. Beynelhalg Simpozuimunun Materialları,Azerbaycan Milli Elmler Akademiyası Bakı, 22-24 Oktyabr 2014, pp. 17-20.
  42. Özkan, M. (2010). Kuruluşunun 70. Yilinda Türkiyat Enstitüsü. Türkiyat Mecmuasi, 20 (0),pp. 1-11
  43. Özdemir, Z. (2017). Mehmet Fuat Köprülü’nün Bugünkü Edebiyat Adlı Eserindeki Eleştiri Yazıları. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 2 (4), pp. 61-85
  44. Özlü, H. (2011). Afetinan’in Cenevre Günleri ve Tarih Çalışmaları. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 10 (22), 165-187
  45. Özsarı, M. (2013) Şemsettin Sami’nin Dilbilim İle İlgili Çalışmaları Üzerinde Bazı Dikkatler.Akademik Kaynak AKAD, 2 (2013), pp.45-50
  46. Röhrborn, K. (1987). Prinzipien und Methoden der Sprachplanung in der kemalistischen Türkei. Zeitschrift Der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft, 137(2), pp.332-356.
  47. Scharlipp, W. (1991). Die alttürkische Religion und ihre Darstellung bei einigen türkischen Historikern. Die Welt Des Islams, 31(2), new series, pp. 168-192
  48. Sertkaya, O.F. (2007) Doğumunun 100. yıl dönümü dolayısıyla Prof. Dr. Saadet ÇAGATAY (28 Temmuz 1907 / Kazan24 Haziran 1989 / Ankara), Türk Dili Araştırmaları Yıllığı, Belleten 2007/2, pp. 131-149.
  49. Şirin, İ. (2015). Osmanli'da Tarihin Anlam Arayişi. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM, 11 (11), pp.555-574.
  50. Spies, Otto. Istanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili Ve Edebiyati Dergisi. Oriens, vol. 2, no. 1, 1949, pp. 152–155
  51. Spuler, B. (1951). Periodocals. Oriens, 4(2), pp.300-301.
  52. Sulzbach, W. (1962). Zur Definition Und Psychologie Von »Nation« Und Nationalbewusstsein. Politische Vierteljahresschrift, 3(2), pp.139-158
  53. Şenol, H. (2011). Saadet Hanım. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 18 (2), pp. 1-22
  54. Tachau, F. (1964). Language and Politics: Turkish Language Reform. The Review of Politics, 26(2), 191-204
  55. TANSEL, F. A. (1968) Memleketimizin Acı Kaybı: Prof. Dr. Fuad Köprülü. Vakıflar Dergisi, 7 (1968): 267-81
  56. Tanyeri-Erdemir, T. (2006). Archaeology as a Source of National Pride in the Early Years of the Turkish Republic. Journal of Field Archaeology, 31(4), pp.381-393Tietze, A. (1948). Periodicals. Oriens, 1(2), pp. 345-347
  57. A. Tietze. (1957). Zeynep Korkmaz, Güney-Batı Anadolu agızlar, Ses bilgisi (fonetik) (die südwestanatolischen Mundarten, (Phonetik). Oriens, 10(2), pp. 308-309.Temir, A. (1955). Reviews, Central Asiatic Journal, 1(4), pp.308-309.
  58. Trix, F. (1999). The Stamboul Alphabet of Shemseddin Sami Bey: Precursor to Turkish Script Reform. International Journal of Middle East Studies, 31(2), pp. 255-272.
  59. Tülücü, S. (2000). Prof. Abdülkadir İnan Üzerine Bazi Notlar,Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 15 (2000), pp. 201-211
  60. Tülücü, S. (2000). Fuat Köprülü’ye dair önemli bir eser, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 15 (2000), pp. 313-323
  61. Vural, H, Böler, T. (2012). Ahmet Vefik Paşa Ve Türk Diline Katkilari. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 31 (2006), pp. 1-23.
  62. Yüce, N. (2013). Ahmed Zeki Velidî Togan'in Yeteneği Ve Bilgi Birikiminden Bazi Ayrintilar. Tarih Dergisi, 53 (2000), pp 253-267.
  63. Zülfikar,H. (2008). Hasan Eren’in Ardından. Dil Araştırmaları Dergisi, 2 (2008), pp. 162-166
  64. Belleten, Yazı Kurulu. (1960). Türkoloji Çalışmalarına Toplu Bir Bakış ve Ödevlerimiz. Türk Dili Araştırmaları Yıllığı - Belleten, 8 (1960), pp.1-21.
  65. Doğramacıoğlu, H. (2010), Şemseddin Sami’nin Kaleminden Dil ve Edebiyat Meseleleri, Uluslar arası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(10),pp. 252-258
  66. Gaynanova,L. -Kaya, L. (2015). Saadet Çağatay. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, 28 (2000), pp. 27-32
  67. Karavelioğlu, M. (2011). Editörden:Türkiyat Araştirmalari Enstitüsü Ve Türkiyat Mecmuasi. Türkiyat Mecmuasi, 21 (1) pp 3-3
  68. Meinecke, Friedrich,: (1965). Die Entstehung des Historismus. (Friedrich Meinecke Werke, Bd.3),München: R. Oldenbourg Verlag
  69. Ocak, A. (2017). “Post Mortem” Eleştirilerin Odağında “Kült” Bir Tarihçi: Fuat Köprülü. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 2 (4), pp. 1-17
  70. Özkan, M. (2010). Kuruluşunun 70. Yilinda Türkiyat Enstitüsü. Türkiyat Mecmuasi, 20 (0),pp. 1-11
  71. Özdemir, Z. (2017). Mehmet Fuat Köprülü’nün Bugünkü Edebiyat Adlı Eserindeki Eleştiri Yazıları. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 2 (4), pp. 61-85
  72. Özlü, H. (2011). Afetinan’in Cenevre Günleri ve Tarih Çalışmaları. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 10 (22), 165-187
  73. Şirin, İ. (2015). Osmanli'da Tarihin Anlam Arayişi. Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM, 11 (11), pp.555-574.
  74. Vural, H, Böler, T. (2012). Ahmet Vefik Paşa Ve Türk Diline Katkilari. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 31 (2006), pp. 1-23.
  75. Yüce, N. (2013). Ahmed Zeki Velidî Togan'in Yeteneği Ve Bilgi Birikiminden Bazi Ayrintilar. Tarih Dergisi, 53 (2000), pp 253-267.