AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThe findings revealed that although scepticism and resistance were widespread, they were accompanied by a smaller yet significant strand of cautious engagement and forward-looking interest in AI’s potential for literary translation.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
The past decade has witnessed a growing and often controversial debate over the feasibility of artificial intelligence in literary translation, particularly among translation studies scholars and professional literary translators. Within this evolving landscape, this study critically examines how AI-assisted literary translation (AIALT) is perceived and evaluated by literary stakeholders in Turkiye. Focusing on the high-profile case of Dedalus Kitap, the first Turkish publisher to publicly disclose its use of AI in translating literary texts, this study aims to explore how various literary stakeholders in Turkiye, including translators, publishers, critics, and readers, perceive AIALT and what concerns emerge, ranging from doubts about translation quality and ethical transparency to anxieties over professional displacement and the future of human translators. Reflexive thematic analysis was applied to data collected through a structured web search encompassing public online discourse across social media, news articles, blogs, and forums. The findings revealed that although scepticism and resistance were widespread, they were accompanied by a smaller yet significant strand of cautious engagement and forward-looking interest in AI’s potential for literary translation.
Özet
Yapay zekâ teknolojilerinin edebî çeviri alanında kullanılabilirliğine yönelik tartışmalar, son on yılda çeviribilimciler ve profesyonel edebî çevirmenler arasında belirgin bir ivme kazanmıştır. Bu çalışma, dönüşen çeviri ve yayıncılık ekosistemi içinde yapay zekâ destekli edebî çevirinin Türkiye’deki edebiyat alanı paydaşları tarafından nasıl algılandığını ve değerlendirildiğini eleştirel bir yaklaşımla incelemektedir. Türkiye’de yapay zekâ destekli edebî çeviri yaptığını kamuoyuna açık biçimde duyuran ilk yayınevi olan Dedalus Kitap örneğine odaklanan bu çalışmanın amacı, yapay zekâ destekli edebî çevirinin Türkiye’de çevirmenler, yayınevleri, eleştirmenler ve okurlar tarafından nasıl algılandığını; bu bağlamda, çeviri kalitesi, etik şeffaflık, çevirmenlik mesleği ve insan çevirmenlerin geleceğine ilişkin hangi şüphe ve kaygıların ön plana çıktığını araştırmaktır. Sosyal medya paylaşımları, haber metinleri, söyleşiler, blog yazıları ve çevrimiçi forumlardaki yorumlardan oluşan veri seti, yapılandırılmış bir internet taramasıyla derlenmiş ve düşünümsel tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, baskın kuşku ve direnç eğilimlerinin yanı sıra, yapay zekânın edebî çevirideki potansiyeline yönelik temkinli bir ilginin ve geleceğe dönük merakın da kayda değer ölçüde varlık gösterdiğini ortaya koymuştur.