AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThis article aims to raise awareness of the issue through selected examples and draw attention to the need for multifaceted protection of cultural assets.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
During the Middle Ages, the northeastern part of Erzurum, known as “Tao-Klarceti”, became one of the important centers of Christian art from the 5th century onwards. This region forms the northeastern part of present-day Turkiye, along with the northern regions of the Artvin, Ardahan, and Kars provinces. Due to the close political and cultural ties between the Georgian Bagrationi dynasty, which ruled the region from the 9th to 12th centuries, and the Byzantine Empire, many religious and military architectural structures were constructed in the surrounding provinces, especially in Artvin. Despite the challenging topography, this architectural development was also reflected in the arts and crafts. Taking advantage of the power vacuum in the 19th century, some foreign travelers removed movable cultural assets, such as architectural pieces, liturgical objects, and sacred works, from abandoned Christian structures and transported them to their own countries. This study does not provide a complete inventory of all works taken from the region abroad but rather an assessment based on a sample group to reveal the extent and diversity of our cultural loss. This article aims to raise awareness of the issue through selected examples and draw attention to the need for multifaceted protection of cultural assets.
Özet
Orta Çağ’da, günümüz Türkiye’sinin kuzeydoğusunu oluşturan ve “Tao-Klarceti” olarak bilinen Erzurum’un kuzeydoğu kesimi, Artvin, Ardahan ve Kars illerinin kuzey bölgeleri V. yüzyıldan itibaren Hristiyan sanatının önemli merkezlerinden biri olmuştur. Bu bölgede, IX–XII. yüzyıllar arasında hüküm süren Gürcü Bagrationilerin Bizans ile kurduğu yakın siyasi ve kültürel ilişkiler sonucunda başta Artvin olmak üzere çevre illerde çok sayıda dinî ve askerî nitelikli mimari yapı inşa edilmiştir. Zorlu topoğrafyasına rağmen mimaride gözlenen bu gelişme, el sanatlarına da yansımıştır. XIX. yüzyıldaki otorite boşluğundan yararlanan bazı yabancı gezginler, sahipsiz durumda bulunan Hristiyan yapılarına ait taşınır kültür varlıklarını-mimari parçaları, litürjik objeler veya kutsal nitelikli eserleri bulundukları mekânlardan/kişilerden alarak kendi ülkelerine taşımışlardır. Çalışmada bölgeden yurt dışına götürülen eserlerin tümünün bir envanteri çıkarılmamış, ancak söz konusu kültürel kaybın boyutlarını ve çeşitliliğini görünür kılmak amacıyla örneklem eser grubu üzerinden bir değerlendirme yapılmıştır. Bu makalenin amacı, seçilmiş örnekler üzerinden konuyu yeniden gündeme getirerek kültür varlıklarının korunması gerekliliğine çok yönlü bir biçimde dikkat çekmektir.