Journals / Osmanlı Bilimi Araştırmaları / 2024 / Cilt: 25 Sayı: 2

Forestry Academy from the Ottoman to the Republic (1909-1934)

Osmanlıdan Cumhuriyete Orman Mekteb-i Âlisi (1909-1934)

Ahmet Nizamoğlu(Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü)0000-0002-2792-3230
Pages
521–571
Publication Date
2024-08-02
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ottoman and Republican archival documents, regulations, minutes, periodicals, copyrighted and research works were utilized in this study.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:The Forestry School was established in 1858 under the leadership of French experts in order to administer forestry with scientific and technical methods in the Ottoman Empire.
📊
Key Findings & Data:The school, losing its independent structure in 1880, was restructured as the Forest and Mining School.
💡
Conclusion & Impact:Ottoman and Republican archival documents, regulations, minutes, periodicals, copyrighted and research works were utilized in this study.
🔬Design:Araştırma Makalesi
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Ali Rıza Efendi · Dr. Bauer · Kazım Karabekir Paşa

Abstract

The Forestry School was established in 1858 under the leadership of French experts in order to administer forestry with scientific and technical methods in the Ottoman Empire. The school, losing its independent structure in 1880, was restructured as the Forest and Mining School. In 1893, following the closure of the school, forestry education was integrated into the Halkalı Agricultural and Veterinary School with a few courses. With the advent of the Second Constitutional Era, forestry education was restructured under the leadership of Ali Rıza Efendi, leading to the establishment of the Forestry Academy in 1909. Despite the harsh conditions of World War I, reforms were implemented in the school, with Bauer being employed for this purpose. During the Armistice Period, the school faced challenging times but continued to graduate students. Following the declaration of the Republic, significant efforts were made to improve the educational, operational, and physical conditions of the school. Reports from Saby and Bernhard played a pioneering role in introducing innovations. This study examines the period from the establishment of the Forestry Academy, which was founded with the aim of training forest science officers (forest engineers), to its transformation into a faculty affiliated with the Ankara Higher Agricultural Institute in 1934. Ottoman and Republican archival documents, regulations, minutes, periodicals, copyrighted and research works were utilized in this study.

Özet

Osmanlı Devleti’nde ormancılığın bilimsel ve teknik yöntemlerle idare edilmesi amacıyla Fransız uzmanların öncülüğünde 1858’de Orman Mektebi kurulmuştur. Mektep 1880 yılında müstakil yapısını kaybederek Orman ve Ma’âdin Mektebi olarak yapılandırılmıştır. 1893 yılına gelindiğinde ise bu mektep kapatılarak ormancılık eğitimi Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi’nin içerisinde birkaç ders ile geçiştirilmiştir. II. Meşrutiyet ile ormancılık eğitimi Ali Rıza Efendi öncülüğünde yeniden yapılandırılarak 1909’da Orman Mekteb-i Âlisi kurulmuştur. I. Dünya Savaşı’nın ağır şartlarına rağmen mektepte reformlar yapılması için Bauer istihdam edilmiştir. Mütareke Dönemi’nde mektep zor günler yaşamasına rağmen mezun vermeye devam etmiştir. Cumhuriyet’in ilanının ardından mektebin eğitim-öğretim ve fiziki şartlarının düzeltilmesi için yoğun çaba harcanmıştır. Özellikle Saby ve Bernhard’ın raporları yeniliklerin öncüsü olmuştur. Bu çalışmada orman fen memuru (orman mühendisi) yetiştirmek amacıyla kurulan Orman Mekteb-i Âlisi’nin 1934’te Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü’ne bağlı bir fakülteye dönüştürülmesine kadar olan süreç incelenmiştir. Çalışmada Osmanlı ve Cumhuriyet arşiv belgeleri, düstur, zabıt cerideleri, süreli yayınlar ve telif-tetkik eserlerden yararlanılmıştır.

🔖

Cite This Article

Nizamoğlu, A. (2024). Forestry Academy from the Ottoman to the Republic (1909-1934). Osmanlı Bilimi Araştırmaları, Cilt: 25 Sayı: 2, 521–571. https://doi.org/10.26650/oba.1418710

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (123)

  1. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), İstanbul. google scholar
  2. Bab-ı Ali Evrak Odası (BEO.) 310/23176, 3482/261113, 3565/2748504, 3601/2700296, 3648/273526, 3760/281996, 3859/289352, 3862/289606, 3913/293454, 4562/342118, 4723/354175. google scholar
  3. Dahiliye Asayiş Kalemi (DH.EUM.AYŞ) 15/40. google scholar
  4. Hariciye İstanbul Murahhaslığı (HR.İM.) 21/149. google scholar
  5. İrade Dahiliye (İ.DH.) 417/27611, 470/31473. google scholar
  6. İrade Meclisi Mahsus (İ.MMS.) 67/314. google scholar
  7. İrade Meclis-i Vala (İ.MVL.) 372/16327, 398/17314. google scholar
  8. İrade Orman ve Maadin (İ.OM.) 14/10, 1/11. google scholar
  9. İrade Ticaret ve Ziraat (İ.TZT.) 1/34. google scholar
  10. Meclis-i Vükela Mazbataları (MV.) 129/56, 154/45, 224/137, 226/134. google scholar
  11. Sadaret Mukavelenameler (A.}DVN.MKL.) 19/23, 9/9. google scholar
  12. Şura-yı Devlet (ŞD.) 2779/30, 279/42, 515/20, 543/39, 547/11. google scholar
  13. Teftişat-ı Rumeli Evraklı (Rumeli Müfettişliği) Makamat Evrakı (TFR.I.MKM.) 32/3141. google scholar
  14. Ticaret, Nafia, Ziraat, Orman, Maadin Nezaretleri (T.) 1709/104, 1718/120. google scholar
  15. Yıldız Askeri Maruzat (Y.PRK.ASK.) 74/12. google scholar
  16. Yıldız Resmi Maruzat (Y.A.RES.) 5/80. google scholar
  17. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA), Ankara google scholar
  18. Millî Eğitim Bakanlığı Genel (180-9-0-0) 77-379-10, 77-379-12. google scholar
  19. Toprak İskân Genel Müdürlüğü (Muhacirin Fonu) İskân (272-0-0-11) 14-52-7, 15-56-11, 16-62-10. google scholar
  20. Başbakanlık Muamelat Genel Müdürlüğü (30-10-0-0) 183-261-1. google scholar
  21. Başbakanlık Kararlar Daire Başkanlığı 1920-1928 (30-18-1-1) 2-40-13, 9-26-19, 11-56-3. google scholar
  22. İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Arşivi (İÜ-C/OFA), İstanbul. google scholar
  23. Memurlar Cetveli. google scholar
  24. “Halkalı Ziraat ve Ormancılık Mekteb-i Âlisi Nizamnamesi”, Düstur, Tertip I, Cilt VII, (Ankara: Başvekalet Devlet Matbaası, 1941). google scholar
  25. “Orman Mektebi Nizamnamesi”, Düstur, Tertip I, C. II, (İstanbul: Matbaa-i Amire, 1289). google scholar
  26. “Orman ve Ma’âdin Mektebi Nizamnamesi”, Düstur, Tertip I, Zeyl I, (İstanbul: Matbaa-i Amire, 1298). google scholar
  27. Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi (MMZC), Devre I, Cilt I, İçtima Senesi: I, On Birinci İnikad, 31 Kanunuevvel 1324 (13 Ocak 1909). google scholar
  28. MMZC (İçtima-i Fevkâlade), Devre 3, Cilt 2, İçtima Senesi: I, Otuz Beşinci İnikad, 3 Temmuz 1330 (16 Temmuz 1914). google scholar
  29. MMZC, Devre I, Cilt 2, İçtima Senesi: I, Otuz Dördüncü İnikad, 11 Şubat 1324 (24 Şubat 1909). google scholar
  30. MMZC, Devre I, Cilt 3, İçtima Senesi: I, Yetmiş Dördüncü İnikad, 5 Mayıs 1325 (18 Mayıs 1909). google scholar
  31. MMZC, Devre I, Cilt 5, İçtima Senesi: 2, Doksan Üçüncü İnikad, 6 Mayıs 1326 (19 Mayıs 1910). google scholar
  32. MMZC, Devre I, Cilt 6, İçtima Senesi: 2, Yüz Altıncı İnikad, 24 Mayıs 1326 (6 Haziran 1910). google scholar
  33. MMZC, Devre I, Cilt 6, İçtima Senesi: 3, Seksen Sekizinci İnikad, 18 Nisan 1327 (1 Mayıs 1911). google scholar
  34. MMZC, Devre I, Cilt 6, İçtima Senesi: I, Yüz Yirmi Yedinci İnikad, 26 Temmuz 1325 (8 Ağustos 1909). google scholar
  35. Resmî Gazete, 30 Haziran 1929. google scholar
  36. Resmî Gazete, 6 Haziran 1933. google scholar
  37. Resmî Gazete, 25 Haziran 1934. google scholar
  38. “Cumhuriyetin Onbirinci Yılındaki Ormancılık İcraatı Hulasası”, Hakimiyet-i Milliye, 29 Birinciteşrin 1934 (29 Ekim 1934), No: 4765. google scholar
  39. “Kazım Karabekir Paşa Orman Mekteb-i Âlisi’nde”, Tevhid-i Efkâr, 16 Teşrinisani 1339 (16 Kasım 1923), No: 860-3888. google scholar
  40. “Orman Mektebi Müdavimleri ve Orman Fen Memurları”, Tercüman-ı Hakikat, 9 Temmuz 1326 (22 Temmuz 1910), No: 1328. google scholar
  41. “Orman Mektebi Rektörü Cevap Veriyor”, Cumhuriyet, 3 Teşrinisani 1931, No: 2691. google scholar
  42. “Orman Mektebi Talebesi”, Sabah, 20 Mayıs 1331 (2 Haziran 1915), No: 9536. google scholar
  43. “Orman Mektebi Yerine Fakülte”, Milliyet, 10 Teşrinisani 1934 (10 Kasım 1934), No: 3145. google scholar
  44. “Orman Mektebi”, Tanin, 27 Mayıs 1326 (9 Haziran 1910), No: 636. google scholar
  45. “Orman ve Ma’âdin ve Zirâat Nezâreti’nde Islahat”, Tanin, 25 Teşrinievvel 1324 (7 Kasım 1908), No: 97. google scholar
  46. “Ormancılar Cemiyeti Kongresi”, Cumhuriyet, 13 Mayıs 1930, No: 2159. google scholar
  47. Akşam, 7 Teşrinisani 1934, No 5767. google scholar
  48. “Cumhuriyet’in İlk Orman Mühendisleri”, Cumhuriyet, 20 Temmuz 1340 (20 Temmuz 1924), No: 72. google scholar
  49. “Orman Mektebi Talebesi”, Tanin, 1 Teşrinievvel 1325 (14 Ekim 1909), No: 402. google scholar
  50. Dağavaryan, Nazaret. “Orman Mektebi”, Tanin, 10 Mart 1327 (23 Mart 1911), No: 917. google scholar
  51. “Orman Mektebi Ders Nazırı”, Tasvir-i Efkâr, 31 Ağustos 1332 (13 Eylül 1916), No: 1862. google scholar
  52. “Orman Mektebi”, Tanin, 8 Eylül 1324 (21 Eylül 1908), No: 52. google scholar
  53. “Orman Mektebi”, Tanin, 24 Eylül 1325 (7 Ekim 1909), No: 395. google scholar
  54. “Orman Mektebi Binası”, Tanin, 28 Eylül 1325 (11 Ekim 1909), No: 399. google scholar
  55. “Numune Ormanı”, Sabah 19 Teşrinievvel 1325 (1 Kasım 1909), No: 7222. google scholar
  56. Şehbal Mecmuası, 1 Teşrinisani 1325 (14 Kasım 1909), No: 15. google scholar
  57. “Orman Mektebi”, Tanin, 30 Teşrinievvel 1325 (16 Kasım 1909), No: 429. google scholar
  58. Sabah, 21 Teşrinisani 1325 (4 Aralık 1909), Sayı: 7255. google scholar
  59. “Orman Mektebi”, Sabah, 1 Kanunuevvel 1325 (14 Aralık 1909), No: 7265. google scholar
  60. “Orman Mektebinde”, Tanin, 13 Temmuz 1326 (26 Temmuz 1910), No: 682. google scholar
  61. “Orman Fen Memurları”, Sabah, 26 Temmuz 1326 (8 Ağustos 1910), No: 7501. google scholar
  62. “Orman Mektebi”, Tanin, 19 Şubat 1326 (4 Mart 1911), No: 898. google scholar
  63. “Orman Mektebi”, Tanin, 30 Haziran 1327 (13 Temmuz 1911), No: 1029-14. google scholar
  64. “Orman Mektebi Mezuniyeti”, Tanin, 14 Temmuz 1327 (27 Temmuz 1911), No: 1042-27. google scholar
  65. “Orman Mektebi Mezuniyeti”, Tanin, 22 Temmuz 1327 (4 Ağustos 1911), No: 1050. google scholar
  66. “Ormancılar Kongresi Dün Toplandı”, Cumhuriyet, 16 Mart 1929, No: 1743. google scholar
  67. “Ormancılarımızın Senelik Kongresi”, Vakit, 16 Mart 1929, No: 4019. google scholar
  68. “Orman Mühendisleri”, Milliyet, 12 Ağustos 1929, No: 1256. google scholar Milliyet, 13 Temmuz 1930, No: 1587. google scholar
  69. Cumhuriyet, 17 Temmuz 1930, No: 2224. google scholar
  70. Milliyet, 20 Temmuz 1930, No: 1594. google scholar
  71. Akşam, 24 Temmuz 1930. google scholar
  72. Milliyet, 8 Eylül 1930, No: 1644. google scholar
  73. Vakit, 8 Eylül 1930, No: 4550. google scholar
  74. “400 Ormancı Lazım”, Cumhuriyet, 29 Ağustos 1931, No: 2626. google scholar
  75. “Yüksek Orman Mektebi”, Milliyet, 17 Eylül 1931, No: 2012. google scholar
  76. Milliyet, 4 Temmuz 1933, No 2656. google scholar
  77. Cumhuriyet, 5 Temmuz 1933, No 3290. google scholar
  78. Vakit, 8 Temmuz 1933, No 5565. google scholar
  79. “Orman Fakültesi”, Vakit, 10 İkinciteşrin 1934 (10 Kasım 1934), No: 6051. google scholar
  80. “Cumhuriyet Fen Ordusunun Yeni Zabitleri”, Cumhuriyet, 9 Temmuz 1926, No: 777. google scholar
  81. “Orman Teşkilatı”, Tercüman-ı Hakikat,13 Temmuz 1326 (26 Temmuz 1910), No: 10530. google scholar
  82. Tangır, Antuan. “Orman İdaresinin Islah ve Tensiki”, Tanin, 2 Şubat 1324 (15 Şubat 1909), No: 195. google scholar
  83. “Türkiye Ormancılar Cemiyeti Kongresi Toplandı”, Milliyet, 13 Mayıs 1930. google scholar
  84. “Orman Mektebi Müsabakası”, Tanin, 27 Teşrinievvel 1325 (9 Kasım 1909), No: 426. google scholar
  85. “Yüksek Orman Mektebi,” Cumhuriyet, 11 Teşrinisani 1934 (11 Kasım 1934), No: 3769. google scholar
  86. “Orman Mektebi Nizamnamesi”, Orman ve Ma’âdin ve Zirâat ve Baytar Mecmuası, Sene: 1, No: 1, 31 Mayıs 1326 (13 Haziran 1910): 3-10. google scholar
  87. “Orman Mektebi Programı”, Orman ve Ma’âdin ve Zirâat Nezâreti. İstanbul: Sırat-ı Müstakim Matbaası: 1-66. google scholar
  88. “Uzman Raporlarında Belgrad Ormanı”, Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 2 (2022): 133-152. google scholar
  89. Akagündüz, Ümüt. Nizamoğlu, Ahmet. “Osmanlı Devleti’nde Ormancılık Eğitiminin Değişen Boyutları ve Orman Ameliyat Mektepleri”, Atatürk Yolu Dergisi 69 (2021): 1-24. google scholar
  90. Alabaş, Ramazan, Yinilmez Akagündüz, Seval. “The Ethical Value of Human and Environmental Relations: The Place of Environmental Ethics in Geography Curriculum and Textbooks in Turkey”, International Journal of Education Technology and Scientific Researches 16 (2021): 1851-1906. google scholar
  91. Bernhard, Robert. “Büyükdere Orman Mektebi”, Ziraat Vekaleti Mütehassıs Raporları, Orman Kısmı, İstanbul: Millî Matbaa, 1927. google scholar
  92. Çeşme, Volkan. “Halkalı Ziraat Mektebi”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2011. google scholar
  93. Çeşme, Volkan. “Osmanlı’da Ziraati Modernleştirme Sürecinde Halkalı Ziraat Mektebi (1892-1928): Kuruluşu ve İdari Yapısı”, Osmanlı Bilimi Araştırmaları 2 (2014): 39-80. google scholar
  94. Çolak, Alper H. Asan, Ünal. Orman Amenajmanı ve Silvikültür Terimleri Sözlüğü. Bolu: IUFRO, 2010. google scholar
  95. Devlet-i Osmaniye’nin 1325 Senesine Mahsus Bütçesidir. İstanbul: Matbaa-i Amire, 1325. google scholar
  96. Eraslan, İsmail. “Türkiye’de Ormancılık Yüksek Öğretim ve Eğitiminin Gösterdiği Tarihsel Gelişim (18571948)”, Türkiye’de Ormancılık Eğitimi Semineri (22-23 Aralık 1987) Tebliğler. İstanbul: Orman Genel Müdürlüğü Eğitim Dairesi Başkanlığı, 1988. google scholar
  97. Eraslan, İsmail. Türkiye’de Ormancılık Öğretim ve Eğitim Kurumlarının Tarihsel Gelişimi. İstanbul: Ormancılık Eğitim ve Kültür Vakfı, 1989. google scholar
  98. Karabekir, Kazım. Günlükler. 2. Cilt, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2009. google scholar
  99. Keskin, Özkan. “Osmanlı Ormancılığı’nın Gelişiminde Fransız Uzmanların Rolü”, Tarih Dergisi 44 (2006): 123-142. google scholar
  100. Kılıç, Erhan. “Uzman Raporlarında Belgrad Ormanı”, Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 2 (2022): 133-152. google scholar
  101. Kılıç, Erhan. Ok, Kenan. “Kazım Karabekir Paşa: Kurtuluş Savaşı’nı ormanlar sayesinde kazandık”, Ormancılık Araştırma Dergisi 2 (2018): 123-134. google scholar
  102. Kılıç, Erhan. Osmanlı Ormancılığının Zor Yılları (1914-1919). Ankara: OGEM-VAK, 2019. google scholar
  103. Kırkpınar, Nurullah. “Türkiye’de Zirai Eğitim (1923-1963)”, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, 2022. google scholar
  104. Kutluk, Halil. “Dağvaryan Efendi, Uyan ve Başını Kaldır”, Orman ve Av Dergisi 7 (1965): 17-22. google scholar
  105. Kutluk, Halil. “Ders Nazırı Dr. Bauer ve Orman Mektebi Alisi İçin 54 Yıl Önce Vermiş Olduğu Rapor”, Teknik Haberler Bülteni 35 (1970): 191-203. google scholar
  106. Kutluk, Halil. “Ormancı Yetiştiren Mekteplerin Müdür ve Rektörleri”, Türk Ormancılığı Yüzüncü Tedris Yılına Girerken (1857-1957). Ankara: Türkiye Ormancılar Cemiyeti, 1957: 225-234. google scholar
  107. Kutluk, Halil. “Ormancı Yetiştiren Okulların Müdür ve Rektörleri (2)”, Teknik Haberler Bülteni 43 (1972): 250-254. google scholar
  108. Kutluk, Halil. Türkiye Ormancılığı ile İlgili Tarihi Vesikalar 1202-1341 (1787-1925). Ankara: Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, 1967. google scholar
  109. Kutluk, Halil. Türkiye Ormancılığı ile İlgili Tarihi Vesikalar 893-1330 (1487-1923). İstanbul: Orman Genel Müdürlüğü Yayınları, 1948. google scholar
  110. Kutluk, Halil. Yund, Kerim. Hoca Ali Rıza: Orman Umum Müdürlerinden Hayatı ve Eserleri 1843-1925. Ankara: Akın Matbaası, 1949. google scholar
  111. Namal, Yücel. Karakök, Tunay. “Atatürk ve Üniversite Reformu (1933)”, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi 1 (2011): 27-35. google scholar
  112. Orman ve Ma’âdin ve Zirâat Nezâreti 1326 Senesi Bütçesi. İstanbul: Matbaa-i Amire, 1328. google scholar
  113. Özdenmez, Metin. Ekizoğlu, Abdi. “Cumhuriyet Dönemi Ormancılığında Katkısı Olan Yabancı Uzmanlar”, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 1-2 (1944): 13-28. google scholar
  114. Özdenmez, Metin. Ekizoğlu, Abdi. “Türkiye’de Ormancılık Yüksek Öğretiminin Başlangıcından Bu Yana Mezunlara Verilen Unvanlar ve Diplomalar”, İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 1-2-3-4 (1996): 45-63. google scholar
  115. Özek, Süreyya. “Orman Mektebi Alisine ve Bazı Hususlara Dair Hatıralarım”, Türk Ormancılığı Yüzüncü Tedris Yılına Girerken (1857-1957), Ankara: Türkiye Ormancılar Cemiyeti, 1957: 342-345. google scholar
  116. Saby, Paul Joseph. “Mütehassıs Mösyö Saby’nin Raporları”, Ziraat Vekaleti Mütehassıs Raporları, Orman Kısmı, İstanbul: Millî Matbaa, 1927. google scholar
  117. Sarıbaş, Metin. Ormancılık Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2016. google scholar
  118. Süleyman İhsan, “Ormanlarımızın Tarihçesi”, Orman Mekteb-i Âlisi Mecmuası 2 (1333/1917): 59-64. google scholar
  119. Şemseddin Sami, Kâmûs-ı Türkî. İstanbul: Çağrı Yayınları, 2010. google scholar
  120. Şendil, Abdurrahman Fatih. “Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Orman Fakültesi”, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, 2014. google scholar
  121. Şişman, Ayşin. “Osmanlı Devleti’nde Batılı Anlamda Mesleki ve Teknik Eğitimin Doğuşu”, Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 1 (2008): 27-43. google scholar
  122. Yıldırım, Mehmet Ali. “Osmanlı’da İlk Çağdaş Zirai Eğitim Kurumu: Ziraat Mektebi (1874-1851)”, OTAM 24 (2008): 223-240. google scholar
  123. Sadaret Mukavelenameler (A.}DVN.MKL.) 19/23, 9/9. google scholar