Arşiv ve Hatırat Kayıtlarına Göre Muallim Necati Bey’in Savaş Fotoğrafçısı Olarak Görevlendirilmesi ve Diğer Fotoğrafçılık Faaliyetleri

Özet

Bu çalışmanın ana gündemini Osmanlı Devleti’nin Maarif-i Umumiye Nezareti’nde “fotoğraf muallimi” olan Necati Bey’in, Çanakkale Kara Muharebelerini fotoğraf/sinema şeklinde filme alma; muharebe alanlarının ve vazife başındaki askerlerin fotoğraflarını çekme amacıyla “savaş fotoğrafçısı” olarak cepheye gönderilmesi oluşturmaktadır. Öncelikle, fotoğrafın tarihçesi ekseninde ele alınan konuda, fotoğrafın Osmanlı Devleti’ndeki “hüsn-i kabûl”üne değinilmiştir. Daha sonra, Çanakkale Muharebelerinin nesiller için bir terbiye kaynağı olduğu hemen anlaşılmış; Çanakkale Zaferi’nin bir “mefkûre bayramı” olarak idrak edilmesi düşüncesi öne çıkmıştır. Çanakkale’deki kahramanların ve cephe manzaralarının kaydedilerek gelecek nesillere ulaştırılması gibi ulvî bir vazife üstlenen Necati Bey’in faaliyetleri Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde mahfuz belgeler esas alınarak işlenmiştir. Fotoğrafçılık ve sinemaya ilişkin yapılan çalışmalar ile savaşın tanıklarının hatıraları arşiv belgeleriyle karşılaştırılarak kullanılmıştır. Necati Bey’in Çanakkale’den sonraki fotoğrafçılık faaliyetleri Osmanlı arşiv belgeleri ışığında işlenmiştir.