AI Summary & Key Takeaways
AI InsightResults: The findings revealed that families have the most significant influence on children's participation in BILSEM, followed by factors related to the child, school, and teacher roles, as well as the structural attributes of BILSEM.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
Introduction: This study examines the barriers faced by gifted children from socioeconomically disadvantaged families in Türkiye in gaining access to specialized talent development programs, specifically Science and Art Centers (BILSEM). Bronfenbrenner’s ecological systems theory provides the theoretical framework for understanding the multilayered challenges within children's environments. Method: In this study, we used a qualitative research design and conducted a reflexive thematic analysis. We collected data through semi-structured interviews with seven BILSEM teachers, seven classroom teachers, ten school counselors, and eight school principals working in schools serving low socio-economic communities. Results: The findings revealed that families have the most significant influence on children's participation in BILSEM, followed by factors related to the child, school, and teacher roles, as well as the structural attributes of BILSEM. Four overarching themes emerged: (1) The typical Family Profile (financial constraints, parental education, support, priorities, and awareness); (2) The child’s Perspective (academic readiness, environmental limitations, aspirations, and needs); (3) The school and Teacher Impact (engagement, school quality, teacher advocacy, and resources); and (4) The position of BILSEM (program image, costs, accessibility, intended audience, and selection procedures). Discussion: The interaction between systemic disadvantages and limited access to information or support significantly hinders the identification and development of gifted children in disadvantaged settings. Schools and institutions often unintentionally reinforce these inequalities. Conclusion: Socioeconomic disadvantage forms complex and layered barriers that restrict gifted children's identification and participation in BILSEM programs. Addressing these barriers requires systemic interventions involving families, schools, and policy structures.
Özet
Giriş: Bu çalışma, Türkiye’de sosyoekonomik açıdan dezavantajlı ailelerden gelen özel yetenekli çocukların, özellikle Bilim ve Sanat Merkezleri (BİLSEM) gibi özel yetenek geliştirme programlarına erişimde karşılaştıkları engelleri incelemektedir. Bronfenbrenner’in ekolojik sistemler kuramı, çocukların çevrelerinde yer alan çok katmanlı zorlukların anlaşılması için kuramsal bir çerçeve sağlamaktadır. Yöntem: Araştırmada refleksif tematik analiz kullanılarak nitel bir araştırma deseni kullanılmıştır. Veriler, düşük sosyoekonomik düzeydeki bölgelerde görev yapan yedi BİLSEM öğretmeni, yedi sınıf öğretmeni, on psikolojik danışman ve sekiz okul müdürü ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Bulgular, çocukların BİLSEM’e katılımında en belirleyici etkenin aile olduğunu; bunu çocuğa, okula ve öğretmene ilişkin faktörlerin yanı sıra BİLSEM’in yapısal özelliklerinin izlediğini göstermiştir. Dört ana tema ortaya çıkmıştır: (1) Tipik aile profili (maddi kısıtlılıklar, ebeveyn eğitimi, destek, öncelikler ve farkındalık); (2) Çocuğun perspektifi (akademik hazırbulunuşluk, çevresel sınırlılıklar, beklentiler ve gereksinimler); (3) Okul ve öğretmen etkisi (katılım, okul kalitesi, öğretmen savunuculuğu ve kaynaklar); ve (4) BİLSEM’in konumu (programın imajı, maliyetler, erişilebilirlik, hedef kitle ve seçme süreci). Tartışma: Sistemsel dezavantajlarla bilgi ve destek kaynaklarına sınırlı erişim arasındaki etkileşim, dezavantajlı ortamlarda yaşayan özel yetenekli çocukların tanılanması ve gelişimini önemli ölçüde engellemektedir. Okullar ve kurumlar çoğu zaman farkında olmadan bu eşitsizliklerin sürmesine katkıda bulunmaktadır. Sonuç: Sosyoekonomik dezavantaj, özel yetenekli çocukların BİLSEM programlarında tanılanmasını ve katılımını sınırlayan karmaşık ve çok katmanlı engeller oluşturmaktadır. Bu engellerin giderilmesi, aileleri, okulları ve politika yapıcıları kapsayan sistemsel müdahaleleri gerektirmektedir.