SavedAdd your journal

Journals / Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 21 Sayı: 1

İşletmelerin Pazaryeri Seçimini Etkileyen Faktörlerin Önem Derecelerinin AHS Yöntemi ile Belirlenmesi

Melek Bingöl(KARABÜK ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ)0000-0002-2582-2057
Mustafa Halid Karaarslan(KARABÜK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2130-5076
Pages
70–90
Publication Date
2024-06-30
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Ayrıca 4 ana faktöre göre satıcılar tarafından en çok tercih edilen e-pazaryerinin Trendyol olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:E-pazaryeri seçimi tüketiciler açısından önemli olduğu kadar satıcılar için de fazlasıyla önemlidir.
📊
Key Findings & Data:Satıcıların satış yapacağı platformu doğru seçmeleri sonucunda satışlarının ve kârlarının artış göstermesi olasıdır.
💡
Conclusion & Impact:Ayrıca 4 ana faktöre göre satıcılar tarafından en çok tercih edilen e-pazaryerinin Trendyol olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Analitik Hiyerarşi Süreci · Çok Kriterli Karar Verme · Elektronik Pazaryeri

Özet

E-pazaryeri seçimi tüketiciler açısından önemli olduğu kadar satıcılar için de fazlasıyla önemlidir. Satıcıların satış yapacağı platformu doğru seçmeleri sonucunda satışlarının ve kârlarının artış göstermesi olasıdır. Bu çalışmada literatürden farklı olarak tüketiciler yerine satıcıların e-pazaryeri tercihlerine odaklanılmaktadır. Bu amaç doğrultusunda, işletmelerin e-pazaryeri tercihlerini etkileyen faktörlerin araştırılması için e-pazaryerlerinin web siteleri ve ilgili literatür incelenmiştir. İncelemeler sonucunda 4 ana faktör ve 15 alt kriter ortaya çıkarılmıştır. Bu kriterler 4 e-ticaret uzmanı ve 1 e-pazaryeri satıcısı tarafından önem derecesine göre sıralanmış ve 1 kriterin önemsiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kriterlere ek olarak satıcılara 3 e-pazaryeri seçeneği sunulmuştur. Kriterlerin ve seçeneklerin karşılaştırmasını yapmak üzere Türkiye’nin en çok ziyaret edilen 3 e-pazaryerinin (Trendyol, Hepsiburada, Amazon) en az birinde satış yapan 20 e-pazaryeri satıcısı ile görüşülmüştür. Elde edilen yanıtlar Expert Choice 11 programı aracılığıyla Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi ile analiz edilmiştir. Sonuç olarak, 4 ana faktör arasından en önemlisinin finansal faktörler olduğu belirlenmiştir. Alt kriterlerin karşılaştırılması sonucunda en önemli finansal faktörün komisyon oranları, stratejik faktörün e-pazaryerinin bilinirliği, organizasyonel faktörün e-pazaryerlerinin satıcılara sunduğu destekler, teknolojik faktörün e-pazaryerinin satıcılara dijital veri hizmetleri sunması olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca 4 ana faktöre göre satıcılar tarafından en çok tercih edilen e-pazaryerinin Trendyol olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

🔖

Cite This Article

Bingöl, M., Karaarslan, M. H. (2024). İşletmelerin Pazaryeri Seçimini Etkileyen Faktörlerin Önem Derecelerinin AHS Yöntemi ile Belirlenmesi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 21 Sayı: 1, 70–90. https://ajindex.com/articles/1116742

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (74)

  1. Ağırgün, B. (2012). Ranking B2C Web Sites with AHP and TOPSIS Under Fuzzy Environment. Nevşehir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(2).
  2. Ağyıldız, T.S. (2023a). Trendyol Kredi Kartı Ödeme Yöntemi Nasıldır? https://www.ticimax.com/blog/trendyolodemeyontemleri#:~:text=Trendyol%20%C3%B6deme%20kredi%20kart%C4%B1%2C%20banka,havale%20yoluyla%20%C3%B6deme%20se%C3%A7enekleri%20bulunmamaktad%C4%B1r Erişim Tarihi: 10.08.2023
  3. Ağyıldız, T.S. (2023b). E-ticarette İptal ve İade Koşulları Hakkında Bilmeniz Gerekenler. https://www.ticimax.com/blog/e-ticarette-iptal-ve-iade-kosullari Erişim Tarihi: 10.08.2023
  4. Ağyıldız, T.S. (2023c). Trendyol’un Girişimcilere Sağladığı Destekler. https://www.ticimax.com/blog/trendyolun-girisimcilere-sagladigi-destekler Erişim Tarihi: 10.08.2023
  5. Alan, H. (2023). Trendyol’da Kampanyalara Katılarak Satışları Artırmanın Yolları. https://www.sopyo.com/blog/pazaryerleri/trendyolda-kampanyalara-katilarak-satislari-artirmaninyollari.html Erişim Tarihi: 13.08.2023
  6. Amazon (2023a). Kabul Edilen Ödeme Seçenekleri. https://www.amazon.com.tr/gp/help/customer/display.html?nodeId=GFBWMNXEPYVJAY9A Erişim Tarihi: 10.08.2023
  7. Amazon (2023b). İade Politikalarımız Hakkında. https://www.amazon.com.tr/gp/help/customer/display.html?nodeId=GKM69DUUYKQWKWX7 Erişim Tarihi: 10.08.2023
  8. Amazon (2023c). https://www.amazon.com.tr/ Erişim Tarihi: 13.08.2023 Amazon Gelir ortaklığı (2023). Raporları Kullanma. https://gelirortakligi.amazon.com.tr/help/node/topic/GMWAK55DQX8JEK7C Erişim Tarihi: 13.08.2023
  9. Amazon Satış (2023a). Kategori Bazında Satış Komisyonları. https://satis.amazon.com.tr/ucretlendirme#referralfees Erişim Tarihi: 29.09.2023 Amazon Satış (2023b). Ödemelerinizi nasıl alırsınız? https://satis.amazon.com.tr/ucretlendirme#:~:text=Bir%20sat%C4%B1c%C4%B1%20hesab%C4%B1 %20olu%C5%9Fturdu%C4%9Funuzda%20bir,g%C3%BCnl%C3%BCk%20aral%C4%B1klarla%20ba nka%20hesab%C4%B1n%C4%B1za%20yat%C4%B1r%C4%B1r Erişim Tarihi: 29.09.2023
  10. Amazon Satış (2023c). Lojistik Ücretleri. https://satis.amazon.com.tr/ucretlendirme#fulfillment-fees Erişim Tarihi: 09.08.2023
  11. Amazon Satış (2023d). Yeni Başlayanlar için Amazon Türkiye'de Satış Kılavuzu. https://satis.amazon.com.tr/satis/baslangic-kilavuzu?ref_=sdtr_soa_tbg_n Erişim Tarihi: 13.08.2023
  12. Amazon Satış (2023e). Satışlarınızı Destekleyecek Amazon Reklam Modelleri. https://satis.amazon.com.tr/satici-blogu/amazon-reklam-modelleri Erişim Tarihi: 13.08.2023
  13. Amazon Satış (2023f). Amazon Global Satış ile Nasıl Uluslararası Satış Yapılır? https://satis.amazon.com.tr/isinizi-buyutun/amazon-global-satis/rehber Erişim Tarihi: 13.08.2023
  14. Aydin, S., & Kahraman, C. (2012). Evaluation of E-Commerce Website Quality Using Fuzzy Multi-Criteria Decision Making Approach. IAENG International Journal of Computer Science, 39(1).
  15. Bailey, J. P., & Bakos, Y. (1997). An Exploratory Study of the Emerging Role of Electronic Intermediaries. International Journal of Electronic Commerce, 1(3), 7–20.
  16. Bakos, Y. (1998). The Emerging Role of Electronic Marketplaces on the Internet. Communications of ACM, 41, 35–42. https://doi.org/10.1145/280324.280330
  17. Bayır, T. (2020). B2C Online Alışveriş Sitelerinin Seçim Kriterlerinin AHP Yöntemi ile Belirlenmesi. Kesit Akademi Dergisi, 6(25), 641-653.
  18. Bulak, M. E., Kozanoğlu, O., Aydoğduoğlu, Ş. N., Göçer, F., & Algül, R. (2021). E-Ticaret Sitelerinin Kullanılabilirliğinin AHP ve TOPSİS Yöntemleriyle Karşılaştırılması. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (26), 493-509. https://doi.org/10.31590/ejosat.963658
  19. Büyüközkan, G. (2004). Multi‐Criteria Decision Making for E‐Marketplace Selection. Internet Research, 14(2), 139–154. https://doi.org/10.1108/10662240410530853
  20. Çağlar, S. (2022). Markaların Sanal Pazaryeri Seçiminde Etkili Olan Faktörlerin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Bahçeşehir Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
  21. Dağdeviren, M., Akay D., & Kurt M. (2004). İş Değerlendirme Sürecinde Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Uygulaması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 19(2).
  22. Davis, F. D. (1989). Perceived Usefulness, Perceived Ease of Use, and User Acceptance of Information Technology. MIS Quarterly, 13(3), 319. https://doi.org/10.2307/249008
  23. Demirbağ, S. S. (2023). E-Ticaret Alanında Elektronik Pazaryeri Seçimine Yönelik Bir Uzman Sistem Tasarımı. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
  24. Dew, M. A. A., Hidayanto, A. N., Shihab, M. R., & Zhu, Y. Q. (2017). Trust Transfer and Its Effects on the Continuance Usage of Mobile Service in B2C E-Marketplaces.
  25. Doong, H. S., Wang, H. C., & Shih, H. C. (2008). Exploring Loyalty Intention in the Electronic Marketplace. Electronic Markets, 18(2), 142–149. https://doi.org/10.1080/10196780802044792
  26. Dopigo (2023). Hepsiburada’da Komisyon Kesintileri Nasıl Tahsil Edilir? https://www.dopigo.com/hepsiburadakomisyon-oranlari-nekadar/#:~:text=Bu%20s%C3%BCre%20di%C4%9Fer%20pazaryerlerine%20k%C4%B1yasla,ilgili%20 ma%C4%9Fazan%C4%B1n%20banka%20hesab%C4%B1na%20yat%C4%B1r%C4%B1l%C4%B1r Erişim Tarihi: 29.09.2023
  27. Erdaş, Y., & Ecer, F. (2022). Covid-19 Salgınında Sanal Alışveriş Platformlarının Performanslarının Ölçülmesi: AHP-MAIRCA Modeli. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(34), 619–641. https://doi.org/10.21076/vizyoner.949281
  28. Ghobakhloo, M., & Tang, S. H. (2013). The Role of Owner/Manager in Adoption of Electronic Commerce in Small Businesses. Journal of Small Business and Enterprise Development, 20(4), 754–787. https://doi.org/10.1108/JSBED-12-2011-0037
  29. Han, Ö. Ü. V. (2022). Türkiye’de E-Ticaretin Gelişimi: Uluslararası Trendler ve Beklentiler. Dış Ticarette Güncel Tartışmalar, 73.
  30. Hasiloglu, M., & Kaya, O. (2021). An Analysis of Price, Service and Commission Rate Decisions in Online Sales Made Through E-Commerce Platforms. Computers & Industrial Engineering, 162, 107688. https://doi.org/10.1016/j.cie.2021.107688
  31. Hepsiburada (2023a). Hepsiburada İş Ortağım. https://www.hepsiburada.com/nasil-online-satis-yapilir Erişim Tarihi: 29.09.2023
  32. Hepsiburada (2023b). HepsiLojistik Nedir? https://www.hepsiburada.com/hepsilojistik Erişim Tarihi: 09.08.2023
  33. Hepsiburada (2023c). Ödeme Seçenekleri. https://www.hepsiburada.com/odeme-secenekleri Erişim Tarihi: 10.08.2023 Hepsiburada (2023d). Girişimci Kadınlar, Finansal Engelleri Aşıyor. https://www.hepsiburada.com/staticpage/1056188799215397 Erişim Tarihi: 13.08.2023 Hepsiburada (2023e). Milyonlarca Müşteriye Hepsiburada Reklamlarıyla Ulaşın. https://www.hepsiburada.com/reklam Erişim Tarihi: 13.08.2023 Hepsiburada (2023f). https://www.hepsiburada.com/ Erişim Tarihi: 13.08.2023 Hepsiburada (2023g). Hepsiglobal. https://www.hepsiburada.com/staticpage/786700737428161 Erişim Tarihi: 13.08.2023 Hepsiburada Akademi (2023a). Eğitimler. https://akademi.hepsiburada.com/portal/catalog?categoryId=20705 Erişim Tarihi: 10.08.2023 Hepsiburada Akademi (2023b). Eğitimler. https://akademi.hepsiburada.com/portal/catalog?categoryId=22602Erişim Tarihi: 13.08.2023
  34. HepsiJet (2023). HepsiJET Hakkında. https://www.hepsijet.com/hepsijet-hakkinda Erişim Tarihi: 09.08.2023
  35. Hossain, M. I., Azam, M. S., & Quaddus, M. (2021). Small Firm Entry to E-Marketplace for Market Expansion and Internationalization: A Theoretical Perspective. Journal of International Entrepreneurship, 19(4), 560–590. https://doi.org/10.1007/s10843-021-00297-5
  36. Kahraman, C., Onar, S. Ç., & Öztayşi, B. (2018). B2C Marketplace Prioritization Using Hesitant Fuzzy Linguistic AHP. International Journal of Fuzzy Systems, 20(7), 2202–2215. https://doi.org/10.1007/s40815-017-0429-4
  37. Kemp, S. (2023). Digital 2023: Global Overview Report. https://datareportal.com/reports/digital-2023-globaloverview-report Erişim Tarihi: 11.10.2023
  38. Khan, A. (2023). Kampanya Planlama. https://advertising.amazon.com/tr-tr/library/guides/campaign-planningErişim Tarihi: 13.08.2023
  39. Kim, M. S., & Ahn, J. H. (2005). A Model for Buyer’s Trust in the E-Marketplace. Proceedings of the 7th International Conference on Electronic Commerce- ICEC ’05, 195. https://doi.org/10.1145/1089551.1089590
  40. Kim, M. S., & Ahn, J. H. (2007). Management of Trust in the E-Marketplace: The Role of the Buyer’s Experience in Building Trust. Journal of Information Technology, 22(2), 119–132. https://doi.org/10.1057/palgrave.jit.2000095
  41. Malak, F., Ferreira, J. B., Pessoa de Queiroz Falcão, R., & Giovannini, C. J. (2021). Seller Reputation Within the B2C E-Marketplace and Impacts on Purchase Intention. Latin American Business Review, 22(3), 287– 307. https://doi.org/10.1080/10978526.2021.1893182
  42. Pavlou, P. A. (2003). Consumer Acceptance of Electronic Commerce: Integrating Trust and Risk with the Technology Acceptance Model. International Journal of Electronic Commerce, 7(3), 101–134. https://doi.org/10.1080/10864415.2003.11044275
  43. Purwandari, B., Otmen, B., & Kumaralalita, L. (2019). Adoption Factors of E-Marketplace and Instagram for Micro, Small, and Medium Enterprises (MSMEs) in Indonesia. Proceedings of the 2019 2nd International Conference on Data Science and Information Technology, 111–116. https://doi.org/10.1145/3352411.3352453
  44. Rao, S. S., Truong, D., Senecal, S., & Le, T. T. (2007). How Buyers' Expected Benefits, Perceived Risks, and EBusiness Readiness Influence their E-Marketplace Usage. Ind
  45. Rask, M., & Kragh, H. (2004). Motives for E-Marketplace Participation: Differences and Similarities Between Buyers and Suppliers. Electronic Markets, 14(4), 270–283. https://doi.org/10.1080/10196780412331311720
  46. Resmî Gazete, “Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun”, 29166, 23.10.2014, 2/1. (Çevrimiçi), 1.5.6563.pdf (mevzuat.gov.tr). Erişim Tarihi: 10.11.2023
  47. Resmî Gazete, “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun”, 28835, 07.11.2013, (Çevrimiçi), 1.5.6502.pdf (mevzuat.gov.tr). Erişim Tarihi: 19.10.2023
  48. Roketfy (2023). 2023 Güncel Hepsiburada Kargo Ücretleri. https://roketfy.com/tr/blog/2023-guncelhepsiburada-kargo-ucretleri/#uc Erişim Tarihi: 09.08.2023
  49. Saaty, T. L. (1977). A Scaling Method for Priorities in Hierarchical Structures. Journal of Mathematical Psychology, 15(3), 234–281. https://doi.org/10.1016/0022-2496(77)90033-5
  50. Saaty, T. L. (1994). How to Make a Decision: The Analytic Hierarchy Process. Interfaces, 24(6), 19–43. https://doi.org/10.1287/inte.24.6.19
  51. Saaty, T. L. (2008). Decision Making with the Analytic Hierarchy Process. International Journal of Services Sciences, 1(1), 83. https://doi.org/10.1504/IJSSCI.2008.017590
  52. Sfenrianto, S., Wijaya, T., & Wang, G. (2018). Assessing the Buyer Trust and Satisfaction Factors in the EMarketplace. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 13(2), 43–57. https://doi.org/10.4067/S0718-18762018000200105
  53. Similarweb (2023a). Trafik ve Etkileşim Analizi. https://www.similarweb.com/tr/website/trendyol.com/#traffic Erişim Tarihi: 29.09.2023
  54. Similarweb (2023b). En Popüler Web Siteleri Sıralaması. https://www.similarweb.com/tr/top-websites/turkey/ecommerce-and-shopping/marketplace/ Erişim Tarihi: 02.07.2023
  55. Simjanović, D. J., Zdravković, N., & Vesić, N. O. (2022). On the Factors of Successful e-Commerce Platform Design during and after COVID-19 Pandemic Using Extended Fuzzy AHP Method. Axioms, 11(3), 105. https://doi.org/10.3390/axioms11030105
  56. Son, J. Y., Tu, L., & Benbasat, I. (2006). A Descriptive Content Analysis of Trust-Building Measures in B2B Electronic Marketplaces. Communications of the Association for Information Systems, 18. https://doi.org/10.17705/1CAIS.01806
  57. Stockdale, R., & Standing, C. (2002), "A framework for the selection of electronic marketplaces: a content analysis approach", Internet Research, Vol. 12 No. 3, pp. 221-234. https://doi.org/10.1108/10662240210430900
  58. Stockdale, R., & Standing, C. (2004). Benefits and Barriers of Electronic Marketplace Participation: An SME Perspective. Journal of Enterprise Information Management, 17(4), 301–311. https://doi.org/10.1108/17410390410548715
  59. Strader, T. J., & Shaw, M. J. (1997). Characteristics of Electronic Markets. Decision Support Systems, 21(3), 185–198. https://doi.org/10.1016/S0167-9236(97)00028-6
  60. T.C. Ticaret Bakanlığı (2023). Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) 2023 Yılı İlk 6 Ay Verileri. https://www.eticaret.gov.tr/dnnqthgzvawtdxraybsaacxtymawm/content/FileManager/Dosyalar/2023%20 OCAK-HAZ%C4%B0RAN%20E-T%C4%B0CARET%20B%C3%9CLTEN%C4%B0.pdf Erişim Tarihi: 12.10.2023
  61. Thitimajshima, W., Esichaikul, V., & Krairit, D. (2018). A Framework to Identify Factors Affecting the Performance of Third-Party B2B E-Marketplaces: A Seller’s Perspective. Electronic Markets, 28(2), 129–147. https://doi.org/10.1007/s12525-017-0256-03
  62. Trendyol Akademi (2023a). Trendyol Komisyonları. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgi-merkezi/detay/4 Erişim Tarihi: 29.09.2023
  63. Trendyol Akademi (2023b). https://akademi.trendyol.com/satici-bilgi-merkezi/detay/132 Erişim Tarihi: 29.09.2023
  64. Trendyol Akademi (2023c). https://akademi.trendyol.com/satici-bilgi-merkezi/detay/101 Erişim Tarihi: 08.08.2023
  65. Trendyol Akademi (2023d). İade Süreçleri. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgimerkezi/detay/85?highlight=iade Erişim Tarihi: 10.08.2023
  66. Trendyol Akademi (2023e). Kampanyalar. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgi-merkezi/detay/187 Erişim Tarihi: 13.08.2023
  67. Trendyol Akademi (2023f). Trendyol'da Etiket ve Rozetler. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgimerkezi/satis-artirma-pazarlama/trendyolda-etiket-ve-rozetler Erişim Tarihi: 13.08.2023
  68. Trendyol Akademi (2023g). Reklam Yönetimi. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgi-merkezi/satici-paneliuygulamalari/reklam-yonetimi Erişim Tarihi: 13.08.2023
  69. Trendyol Akademi (2023h). Raporlar. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgi-merkezi/satici-paneliuygulamalari/raporlar Erişim Tarihi: 13.08.2023
  70. Trendyol Akademi (2023i). İletişim Kanalları. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgi-merkezi/iletisimkanallari Erişim Tarihi: 13.08.2023
  71. Trendyol Akademi (2023j). Trendyol’da Mikro İhracat Süreci. https://akademi.trendyol.com/satici-bilgimerkezi/detay/373 Erişim Tarihi: 13.08.2023
  72. Trendyol Express (2023). https://trendyolexpress.com/ Erişim Tarihi: 08.08.2023
  73. WTO (1998). Comprendre Le Jargon Du Commerce Électronique. https://www.wto.org/e_com_e_lib/fr/JargonBuster Erişim Tarihi: 10.10.2023
  74. Zakarian, A., & Kusiak, A. (1999). Forming Teams: An Analytical Approach. IIE Transactions, 31(1), 85–97. https://doi.org/10.1023/A:100758082300