Journals / Turkish Studies (Elektronik) / 2013 / Cilt: 8 - Sayı: 8

SÖZLÜ KÜLTÜRDEN YAZILI KÜLTÜRE BİR METİN AKTARIMI ÖRNEĞİ: MUĞLA’DAN DERLENMİŞ BİR EFSANE İLE KURUMUŞ AĞAÇLAR HİKÂYESİNİN MUKAYESELİ İNCELEMESİ

Pages
1347–1361
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Nitekim, biri sözlü edebiyata diğeri de yazılı edebiyata ait iki metnin söz konusu yöntem dahililinde ele alınması sonucunda kültürel kodlardan biri olan "Her işte bir hayır vardır" atasözünde birleştiği belirlenmiştir

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Tıpkı sanat eserleri gibi, sanatın bir kolu olan edebiyat ve onun eserleri de insandan, toplumdan dolayısıyla içinde beslendiği kültürden ayrı düşünülemez.
📊
Key Findings & Data:Metinlerden biri Ömer Seyfettin'e ait olup 1920'de Ali Canip'in annesinden duyup yazdığını söylediği Kurumuş Ağaçlar adlı hikâyedir.
💡
Conclusion & Impact:Nitekim, biri sözlü edebiyata diğeri de yazılı edebiyata ait iki metnin söz konusu yöntem dahililinde ele alınması sonucunda kültürel kodlardan biri olan "Her işte bir hayır vardır" atasözünde birleştiği belirlenmiştir
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:2007 Verileri
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

Tıpkı sanat eserleri gibi, sanatın bir kolu olan edebiyat ve onun eserleri de insandan, toplumdan dolayısıyla içinde beslendiği kültürden ayrı düşünülemez. Hatta en soyut eserin bile çıkış noktası kültürün bir parçasıdır. Bu bağlamda kültürel unsurları bünyesinde barındıran edebiyatın sözlü ve yazılı olmak üzere birbirinden üslupça uzak, ama içerikçe birbirine yakın iki kolu vardır, nihayetinde beslenilen kaynak ortaktır, bu ortak kaynak insandır. Tüm bunlardan hareketle bu çalışmanın konusu, biri yazıya geçirilen diğeri de hala sözlü gelenekte yaşatılan iki anlatının metinler arası geçiş bağlamında mukayeseli tahlili olarak belirlenmiştir. Metinlerden biri Ömer Seyfettin'e ait olup 1920'de Ali Canip'in annesinden duyup yazdığını söylediği Kurumuş Ağaçlar adlı hikâyedir. Diğeri ise; Ömer Seyfettin'in hikâyesine olay örgüsü bakımından benzerlik taşıyan, Kasım 2007'de tarafımızdan derlenen ve kaynak kişinin babasından dinlediği tespit edilen bir efsanedir. Çalışmada, doğal olan sözlü anlatımın, dilin ferdî tasavvuru ile yapay olan yazılı anlatıma dönüşürken hangi unsurların ön plana alındığı, muhafaza edildiği, yazarın ve anlatıcının metinler bağlamında tavrı, her iki metinde iletilmek istenen ortak mesaj gibi unsurlar metinler arasılık bağlamında karşılaştırmalı tematik yöntemle ele alınmıştır. Nitekim, biri sözlü edebiyata diğeri de yazılı edebiyata ait iki metnin söz konusu yöntem dahililinde ele alınması sonucunda kültürel kodlardan biri olan "Her işte bir hayır vardır" atasözünde birleştiği belirlenmiştir

🔖

Cite This Article

TUNA, S. T. (2013). SÖZLÜ KÜLTÜRDEN YAZILI KÜLTÜRE BİR METİN AKTARIMI ÖRNEĞİ: MUĞLA’DAN DERLENMİŞ BİR EFSANE İLE KURUMUŞ AĞAÇLAR HİKÂYESİNİN MUKAYESELİ İNCELEMESİ. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 8 - Sayı: 8, 1347–1361. https://ajindex.com/articles/107909

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (34)

  1. AÇA, Mehmet (2013), “Kent Kültüründe Deliler ve Delilerle İlgili Anlatılar: Giresun Örneği”, Milli Folklor, S: 97, Y: 25, C: 12, Geleneksel Yay., Ankara.
  2. AKTAŞ, Şerif (2007), Yazılı ve Sözlü Edebiyat, 8. Baskı,
  3. Akçağ yayınları, Ankara. _____(1991), Roman Sanatı ve Roman İncelemesine Giriş, 2.baskı, Akçağ Yayınları,
  4. Ankara.
  5. AKTULUM, Kubilay (2007),
  6. Metinlerarası İlişkiler, Öteki Yayınevi, 3.basım, İstanbul.
  7. ALPARSLAN, Gonca Gökalp (2002), XIX.yy. Yazılı Anlatımlarda Sözlü Kültür Etkileri, Kültür Bakanlığı Yayınları,
  8. Ankara.
  9. BAŞGÖZ, İlhan (1998), “Dede Korkut Destanında Epitetler”. Çev. Nebi Özdemir. Millî Folklor 37. BORATAV, Pertev Naili (1974), “Türk Efsaneleri”, Folklora Doğru, S. 35. CASSIRER, Ernst (2005), Sembolik Formlar Felsefesi II. Cilt- Mitik Düşünme, Çev: Milay Köktürk, Hece Yay., Ankara.
  10. CUNBUR, Müjgan (1992), “Ömer Seyfettin’in Hayatı ve Eserleri”, Doğumunun 100. yılında Ömer Seyfettin, 2. Baskı,
  11. TTK Yayınları,
  12. Ankara.
  13. ÇOBANOĞLU, Özkul (2005), Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş, 3. Baskı,
  14. Akçağ Yay., Ankara.
  15. DUNDES, Alan (2007), “Antropolog ve Folkorda Karşılaştırmalı Metot” Çev: Seval Kasımoğlu, Feryal Çalış, Milli Folklor, yıl 19, sayı 73, Ankara.
  16. GÜNAY, Doğan (2003),
  17. Metin Bilgisi, Multılıngual Birinci Basım, İstanbul.
  18. ELÇİN, Şükrü (1993),
  19. Halk Edebiyatına Giriş, Akçağ Yay., Ankara.
  20. EKİCİ, Metin (1998), “Halk Bilimi Çalışmalarında Metin (Text), Doku (Texture), Sosyal Çevre ve Şartlar (Konteks) İlişkisinin Önemi”, Milli Folklor, Güz -39. ENGİNÜN, İnci (1992), “Ömer Seyfettin’in Hikâyeleri”, Doğumunun 100. yılında Ömer Seyfettin, 2. Baskı,
  21. TTK Yayınları., Ankara.
  22. ERGÜN, Muharrem (1989), Dede Korkut Kitabı I, (Giriş, Metin, Faksimile) 2. baskı, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara. _____ (1991), Orhun Abideleri, 14. Baskı,
  23. Boğaziçi Yay., İstanbul.
  24. ERGUN, Pervin (2004),
  25. Türk Kültüründe Ağaç Kültü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay., Ankara.
  26. ISSI, Cüneyt (2007), “Başlık Altı Bazı Notlar Bakımından Ömer Seyfettin Hikâyeleri”, 1. Dünden Bugüne Ömer Seyfettin Sempozyumu, 09- 11 Mart 2007, Gönen Belediyesi Yayınları – İstanbul.
  27. İNAN, Abdülkadir (1991),
  28. Makaleler ve İncelemeler II. Cilt, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara.
  29. JUNG, Carl Gustav (2009),
  30. Dört Arketip, Çev: Zehra Aksu Yılmazer, 3. baskı, Metis Ötekini Dinlemek Yay., İstanbul.
  31. KAPLAN, Mehmet (1996),
  32. Kültür ve Dil, Dergah Yayınları, İstanbul. ______( 1992), Hikâye Tahlilleri, Dergah Yayınları, 4.Baskı,
  33. İstanbul.
  34. KILINÇ, Aziz (2007), “Ömer Seyfettin’in Halk Anlatı Ka