Journals / Turkish Studies (Elektronik) / 2013 / Cilt: 8 - Sayı: 9

DÜNYADA VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE AĞIZ ÇALIŞMALARI VE YÖNTEMLER

Pages
387–401
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Türk dili ve özellikle Oğuz lehçesi için çok değerli ve yaralı olabilecek ağız çalışmalarında izlenebilecek metotlara yüzeysel de olsa değinmeye ve ağız çalışmalarının amaç-sonuçlarına bir perspektif oluşturmaya çalıştık

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Türkiye Türkçesinin önemli dil alanlarından biri de ağızlardır.
📊
Key Findings & Data:Ne yazık ki, yapılan bu önemli ve değerli çalışmalarda bulunmaktadır. derlemelerden diğer tüm safhaları da içine alan sorunlardır.
💡
Conclusion & Impact:Türk dili ve özellikle Oğuz lehçesi için çok değerli ve yaralı olabilecek ağız çalışmalarında izlenebilecek metotlara yüzeysel de olsa değinmeye ve ağız çalışmalarının amaç-sonuçlarına bir perspektif oluşturmaya çalıştık
🔬Design:Review & Systematic Survey
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Domain Parameters

Özet

Türkiye Türkçesinin önemli dil alanlarından biri de ağızlardır. Ağız çalışmaları, sesbilgisi, biçimbilgisi ve sözdizimi açısından dil özelliklerini verdiği gibi söz varlığına ilişkin doyurucu bilgiler de içerir. Ağız çalışmalarında üslup, biçim, iç tutarlılık, kaynak kullanımı, atıf sistemi, güncel bilimsel veriler...gibi metotlar kullanılmaktadır. Türkiye Türkçesinin konuşulduğu birçok yerde bunların çeşitli yönleri üzerinde ciddî çalışmalar yapılmıştır. Ne yazık ki, yapılan bu önemli ve değerli çalışmalarda bulunmaktadır. derlemelerden diğer tüm safhaları da içine alan sorunlardır. Bu sorunların başında standartsızlık ve yöntemsizlik gelmektedir. Bundan ötürü Türkiye Türkçesinde yapılan ağız çalışmalarında bir birlik sağlanamamıştır. Ağız çalışmaları: ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi açısından özelliklerini verdiği gibi söz varlığına ilişkin artzamanlı ve eşzamanlı önemli bilgiler de içermektedir. Ağız araştırmaları, dil bilimi alanında en zor çalışmaların yapıldığı bir dil bilim alt dalıdır. Bu yazıda genel olarak ağız çalışmalarının önemi ve gerekliliğine değinilecek ve bu önemli araştırmalarda izlenen metot sorunları irdelenecektir. Ağız araştırmalarında etnik yapı mutlaka dikkate alınmalı bu konuda tarihten tarihçilerden ve arşiv çalışmalarından yararlanılmalı, coğrafyanın siyasi bölünmesinden ziyade etnik yapısı ve konusu daha önemlidir. Gerçekten ağızların etnik yapısı ve konusu çok önemli bir konu, Oğuz ve Oğuz dışı Türk unsuru dışında, dil özellikleri de Türkiye Türkçesi ağızlarında bulunmaktadır. Bu makalemizde, Batı Türkçesinin Anadolu lehçesinin ağızlarından yapılan derlemeler ve önemli, ciddi ve yaralı dilbilim unsurlarını barındıran bu derlemeler üzerine yapılan dilbilim çalışmalarını irdeleyerek yöntem sorunlarını tespit etmeye çalıştık. Türk dili ve özellikle Oğuz lehçesi için çok değerli ve yaralı olabilecek ağız çalışmalarında izlenebilecek metotlara yüzeysel de olsa değinmeye ve ağız çalışmalarının amaç-sonuçlarına bir perspektif oluşturmaya çalıştık

🔖

Cite This Article

ADIGÜZEL, A. (2013). DÜNYADA VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE AĞIZ ÇALIŞMALARI VE YÖNTEMLER. Turkish Studies (Elektronik), Cilt: 8 - Sayı: 9, 387–401. https://ajindex.com/articles/107792

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (13)

  1. AKAR, Ali (2006) “Ağız AraĢtırmalarında Yöntem Sorunları “Turkish Studies ½, s.41-53
  2. AKSOY, Asım Ömer, 1945
  3. Gaziantep Ağzı, Ankara AKSOY, Asım Ömer, Gaziantep Ağzı, Sözlük ve kullanılmayan kelimeler Ġbrahim Horoz Azerbaycan Dilinin Dialektoloji Atlası, Bakû, 1990
  4. BALLI, Hüseyin, Kuzeydoğu Bulgaristan Türk Ağızları üzerine AraĢtırmak TDK: 450 Ankara, 1991 Basımevi, Ġstanbul, 1946
  5. BESCH, Werner ve Diğerleri,1981.Dialektoloji. Ein Handbuck zur deutschen und allgemeinen Dialektforschhuning, Band 1Berlin,Newyork BOZ, Erdoğan, 2008,
  6. Ağız Atlasları, Turkish Studies, volme 3/3 spring BÖLGE Ağızlarında Atasözleri ve Deyimler TDK: 279 Ankara, 1996
  7. BURAN, Ahmet, (1993”Doğu ve Güneydoğu Anadolu‟nun dil atlası yapıldı” Parlamenter, s.17,s.25-27,Ankara BURAN, Ahmet, Anadolu Ağızlarında Ġsim Çekim(Hâl) Ekleri TDK: 660, Ankara, 1996
  8. BURAN, Ahmet, Doğu ve Güneydoğu Anadolu üzerine AraĢtırmalar II. (Ağızlar), Boğaziçi Yay. Ankara, 1992
  9. BURAN, Ahmet, Keben, Baskil ve Ağın Yöresi Ağızları Atatürk, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, TDK Yay: 669, 1997,
  10. Ankara BURAN, Ahmet/Gülensoy, Tuncer 1994.Elazığ Yöresi Ağızlarından Derlemeler, Ankara CAFEROĞLU Ahmet(1952) “Erkilet Çerçilerinin Argosu “Dilce” Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi IV/4, s.334-344 CAFEROĞLU Ahmet, 1994”Anadolu Ağızlarında Toplamalar(2.Baskı) Ankara CAFEROĞLU Ahmet, ”Anadolu Ağızlarında Ġç Ses Ünsüz BenzeĢmesi”,TDAYBelleten,1958,ss.1-11 CAFEROĞLU Ahmet, ”Anadolu ve Rumeli Ağızları AraĢtırmalarının Bugünkü Durumu “VIII. Türk Dili Kurultayında Okunan Bilimsel Bildiriler,1957,Ankara,1960,ss 65-70
  11. CAFEROĞLU Ahmet, Anadolu Diyalektolojisi Üzerine Malzeme I. TDK Yay. 587 Ankara CAFEROĞLU Ahmet, Anadolu Diyalektolojisi Üzerine Malzeme II. TDK Yay. 587 Ankara CAFEROĞLU Ahmet, Orta Anadolu Ağızlarından Derlemeler, Ankara 1995,Türk dil Kurumu Yayınları CAFEROĞLU Ahmet,”Die Anatolischen und Rumelischen Dialecte” PHTF, Wiesbaden,1959,ss.239-260 DELĠCE H. Ġbrahim(1995); “Anadolu ve Rumeli ağızları metinlerinde Kullanılan Seslerin Transkripsiyonu Meselesi” Türklük Bilimi AraĢtırmaları, Sivas 1995-I,s.119-126 DEMĠR, Necati, (2006)
  12. Trabzon ve Yöresi Ağızları, Gazi Kitabevi Yayınları, Ankara DEMĠR, Necati, Ordu ili ve Yöresi Ağızları (Ġnceleme-Metinler-Sözlük) TDK: 788, Ankara, 2001 DEMĠR, Necati,(2001)
  13. Ordu ili ve Yöresi Ağızları, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara DEMĠR, Nurettin(1993);” Postverbien im Türkeitürkischen Unter besonderer Berücksichtigung eines südanalotischen Dorfdialekts, Wiesbaden: Harrassowitz(=Turcologica17) DEMĠR, Nure