Türkiye'de Kültürel Yapının Spora Etkisi Üzerine Düşünceler

Özet

Kültürel yapının spor üzerine etkisi daha ziyade iki yapısal özellikten kaynaklanır. Bunlardan birisi değ er yargıları, gelenek ve görenekler; diğ eri de kültür deg ̆ is ̧ meleridir. Değ er yargıları, fert ve toplum tarafından spora vurulan damganın ifadesidir. Bas ̧ ka bir anlatımla toplumdaki "spor imaji'nın ortaya çıkmasını sag ̆ layan bir deg ̆ erlendirme veya hükümler demetidir. Bu yönüyle deg ̆ er yargısı veya sosyal deg ̆ erlendirme zorunlu olarak neyin iyi ya da kötü, neyin yüksek ya da düs ̧ ük oldug ̆ unu kars ̧ ılas ̧ tırma fonksiyonunu görürken, gelenek ve görenekler de bun­ ların meydana getirdig ̆ i anlayı ş ın topluma müesseseles ̧ erek yansıtılması görevini yerine getirir. Türk toplumundaki dini, milli ve içtimai deg ̆ erler sisteminin bir tamamlayıcısı ola­ cak biçimde asırların deneyimi ile meydana getirilen bu anlayı ş deg ̆ er yargıları ile örülmek suretiyle kalıcı bir s ̧ ekle bürünerek bugünkü milli sporlara ait kökles ̧ mis ̧ gelenek ve görenekleri ortaya çıkarmı ş tır. Sporun böyle kökles ̧ mis ̧ yapılar içinde yaş aması s üphesiz onun topluma be­ nimsetilmesi yeni ş artlara uyarlanması ve yozlas ̧ tırılmaması bakımından önemlidir. Fakat tarihi perspektif içinde temeli engin Türk kültürüne dayanan bu değ erler üzerindeki tahribat Türk spor hayatına da yansımı ş ve sporun kitlelere ulas ̧ masını büyük çapta etkileyen bir rol oynamı ş tır. Özellikle Tanzimatla birlikte eski Türk toplumlarındaki yaygın spor anlayı ş ı te­ melden deg ̆ is ̧ meye bas ̧ lamı ş ve böylece spor, halkın gündeminden giderek artan bir hızla çıkmı ş tır. Bunun sonucu olarak Osmanlının son dönemi Anadolu'nun is ̧ gal yıllarında sporun toplumun bir bölümü tarafından milletin moral deg ̆ erlerinin yükseltilmesinde bir araç, dig ̆ er bir bölümü tarafından ise onun "gavur icadı" oldug ̆ u düs ̧ üncesine bag ̆ lı olarak zararlı bir faaliyet s ̧ eklinde algılanmasına ön ayak olmuş  ve bu suretle halkın dini deg ̆ erleriyle spor kars ̧ ı kars ̧ ıya getirilmiş tir. 96 Normal 0 false false false EN-US X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:Calibri; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;} Tabiatıyla bütün bu olumsuzluklar sporun yaygınlas ̧ masında esaslı birer engel olarak kars ̧ ımıza çıkmaktadır.