Journals / Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 2 Sayı: 2

SÖYLEM YAKLAŞIMI ÜZERİNE BİR KAVRAM ÇALIŞMASI VE ELEŞTİREL SÖYLEM ANALİZİ

Pages
1–11
Publication Date
2020-10-26
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Söylem ve söylem yaklaşımı adına da net ve mutabık kalınmış bir tanımlama olmadığı için bir tanımlama çalışması yapılmıştır.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Söylem yaklaşımı esas itibariyle bir dilbilim alanı olsa da, edebiyattan psikolojiye, sosyolojiden eğitime, medyadan siyasal bilimlere kadar birçok alanda kullanılabilen bir yaklaşımdır.
📊
Key Findings & Data:Emek yoğun bir yöntem olması, henüz kurumsallaşmamış olması ve araştırmacıların çekimserlikleri nedeniyle literatürde hak ettiği değeri görmeyen bir araştırma yöntemidir.
💡
Conclusion & Impact:Söylem ve söylem yaklaşımı adına da net ve mutabık kalınmış bir tanımlama olmadığı için bir tanımlama çalışması yapılmıştır.
🔬Design:Experimental Field Trial
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Söylem · söylem analizi · eleştirel söylem analizi

Özet

Söylem yaklaşımı esas itibariyle bir dilbilim alanı olsa da, edebiyattan psikolojiye, sosyolojiden eğitime, medyadan siyasal bilimlere kadar birçok alanda kullanılabilen bir yaklaşımdır. Şüphesiz ki insanı konu alan çalışmalarda dil ve dilsel unsurların ön planda tutulması doğal bir gerekliliktir. Ancak söylem yaklaşımı literatürde henüz yeni yeni görülmeye başlayan bir araştırma metodudur. Emek yoğun bir yöntem olması, henüz kurumsallaşmamış olması ve araştırmacıların çekimserlikleri nedeniyle literatürde hak ettiği değeri görmeyen bir araştırma yöntemidir. Bu nedenle bu çalışmanın temel amacı, söylem yaklaşımına dair kuramsal bir derleme yaparak, bu yaklaşım ile çalışma yapmak isteyen sosyal bilimcilere bir rehber niteliği taşımaktır. Çalışmada ayrıca siyasal bilimlere en uygun söylem yaklaşımı metodu olarak değerlendirilen eleştirel söylem analizine de ayrıca değinilmiştir. Eleştirel söylem analizi siyasal bilimlerin yanı sıra sosyoloji, psikoloji, edebiyat ve eğitim gibi daha birçok disipline uygun bir araştırma yöntemidir. Ayrıca bu araştırmada, “discourse” kelimesini bilimsel altyapısı ile birlikte tam olarak karşılayan Türkçe bir kelimenin yokluğu tespit edilmiştir. Söylem ve söylem yaklaşımı adına da net ve mutabık kalınmış bir tanımlama olmadığı için bir tanımlama çalışması yapılmıştır.

🔖

Cite This Article

Güngör, B. (2020). SÖYLEM YAKLAŞIMI ÜZERİNE BİR KAVRAM ÇALIŞMASI VE ELEŞTİREL SÖYLEM ANALİZİ. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, Cilt: 2 Sayı: 2, 1–11. https://ajindex.com/articles/1067321

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (39)

  1. AKSAN, D. (2000). Her Yönüyle Dil Ana Çizgileriyle Dilbilim. TDK Yayınları: Ankara
  2. ANGERMÜLLER, J. (2006). Avrupa’da Söylem Çözümlemesi (Çeviren: Kadir Yoğurtçu). Sosyal Bilimlerde Söylem Çözümlemesi. 1-11 https://www.academia.edu/16774530/Avrupada_S%C3%B6ylem_%C3%87%C3%B6z%C3%BCmlemesi-Johannes_Angerm%C3%BCller
  3. AYDOĞAN, D. & KARAARSLAN, M.H. (2017). Üniversiteler Kendini Nasıl Tanımlıyor? Üniversite Tanıtım Filmleri Üzerine Söylem Analizi. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 5(1). 119-146 BAŞ, T. & AKTURAN, U. (2008). Nitel Araştırma Yöntemleri NVivo 7.0 ile Nitel Veri Analizi. Seçkin Yayıncılık: Ankara
  4. BAUER, M.W. & GASKELL, G. (2003). Qualitative Researching With Text, İmage and Sound A Practical Handbook. Sage Publications: Londra
  5. BLOMMAERT, J. & BULCAEN, C. (2000). Critical Discourse Analysis. Annual Reviews Anthropol. 29. 447-466
  6. BOZKURT, E.S. (2017). Söylem Analizi Bağlamında Saatleri Ayarlama Enstitüsü Romanına Yönelik Bir İnceleme. Atatürk Üniversitesi Türk Dili Ve Edebiyatı Araştırmaları / Makaleler. Yayın No: 1224. 371-390
  7. BROWN, G. ve YULE, G. (1983). Discourse Analysis. Cambridge University Press: New York
  8. ÇAKMAK, F. & BİLİŞLİ, Y. (2019). İdeoloji, Söylem ve İletişim Çalışmalarında Ruth Wodak. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 19(2). 99-124
  9. ÇELİK, H., & EKŞİ, H. (2008). Söylem Analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi. 27(27). 99-117.
  10. DENİZ, A.Ç. (2014). Bir Söylem Analizi Girişimi: Asker ve Sindirella Hikayesi. KMÜ Sosyal ve Ekonomil Araştırmalar Dergisi. 16 (Özel Sayı II). 1-5
  11. DEVRAN, Yusuf (2010). Haber-Söylem-İdeoloji. Başlık Yayınları: İstanbul
  12. DOĞAN ÇELİKER, B. (2019). Nâmık Kemal’in İntibah Romanında ‘İyi’ Ve ‘Kötü’nün İfadesi Üzerine Bir Söylem Analizi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. İstanbul
  13. DOĞAN, G. (2009). Söylemin Yorumlanması. ODTÜ Yayıncılık: Ankara
  14. DOYURAN, L. (2018). Medyatik Bir Çalışma Alanı Olarak Eleştirel Söylem Çözümlemesi (Televizyon Dizileri Örneğinde). Erciyes İletişim Dergisi. 5(4). 301-323
  15. EAGLETON, T. (2011). İdeoloji. (Çev.: Muttalip Özcan). Ayrıntı Yayınları: İstanbul
  16. ELBİRLİK, T. (2015). Söylem Kuramı ve XVI. Yüzyıl Siyasetnamelerinde Söylem Analizi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Manisa
  17. ELBİRLİK, T. & KARABULUT, F. (2015). Söylem Kuramları: Bir Sınıflandırma Çalışması. Dil Araştırmaları. 17. 31-50 ERCAN, S.A. & MARSH, D. (2016). Qualitive Methods in Political Science. Handbook of Research Methods and Applications in Political Science içinde (Editörler: Hans Keman ve Jaap J. Woldendorp). 309-320. EdwardElgar Publishing: Northampton
  18. FOUCAULT, M. (1987). Söylemin Düzeni. (Çev.: Turhan Ilgaz). Hil Yayın: İstanbul GÜNAY, V.D. (2013). Söylem Çözümlemesi. İstanbul: Papatya Yayıncılık
  19. HALL, S. (1998). Anlamlandırma, Temsil, İdeoloji: Althusser ve Postyapısalcı Tartışmalar. Kitle İletişim Kuramları içinde, (Editör: Erol Mutlu). Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları: Ankara
  20. HARRIS, Z. S. (1952). “Discourse Analysis”. Language. 28: 1-30.
  21. HOWARTH, D. & GRIGGS, S. (2016). Discourse Analysis, Social Constructivism and Text Analysis: A Critical Overview. Handbook of Research Methods and Applications in Political Science içinde (Editörler: Hans Keman ve Jaap J. Woldendorp). 400-419. EdwardElgar Publishing: Northampton İMER, K., KOCAMAN, A. & ÖZSOY, A. (2011), Dilbilim Sözlüğü, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  22. İNCEOĞLU, Y.G. & ÇOMAK, N.A. (2009). Metin Çözümlemeleri. Ayrıntı Yayınları: İstanbul
  23. JØRGENSEN, M. & PHİLLİPS, L. (2002). Discourse Analysis as Theory and Method. SAGE Publications: Londra
  24. JUPP, V. (1996). Documents and Critical Research. Data Collection and Analysis içinde. (Editörler: Roger Sapsford ve Victor Jupp). 198-316. Sage Publications: Londra KESKİN, M. (2015). Görsel Medya ve Kamuoyu İlişkisi: Televizyonda Siyasi Tartışma Programlarının Söylem Analizleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: İstanbul
  25. OĞUZ, M.C. (2008). Söylem Analizi. Sosyoloji Notları. 5. 52-57
  26. PALMER, R.E. (2008). Hermenötik. (Çev.: İbrahim Görener). Ağaç Kitabevi Yayınları: İstanbul
  27. PHILIPS, N. & HARDY, C. (2002). Discourse Analysis: Investigating Process of Social Construction. Sage Publications: Londra
  28. POTTER, J. & WETHERELL, M. (1994). Analyzing Discourse. Analyzing Qualitive Data içinde. (Editörler: Alan Bryman ve Robert G. Burgesss). 47-66. Routledge: Londra
  29. PUNCH, K.F. (2011). Sosyal Araştırmalara Giriş Nitel ve Nicel Yaklaşımlar (2. Baskı) (Çevirenler: Dursun Bayrak, H. Bader Arslan, Zeynep Akyüz) (Editör: Zeliha Etöz). Siyasal Kitabevi: Ankara
  30. SOZLUK.GOV.TR (2020). https://sozluk.gov.tr/ SÖZEN, E. (1999). Söylem: Belirsizlik, Mübadele, Bilgi, Güç ve Refleksivite. Paradigma Yayınları: İstanbul
  31. TORUK, İ. & SİNE, R. (2012). Haber Söylem Üretimindeki İdeolojik Etki: Wikileaks Haberleri. Türkiyat Araştırmaları Dergisi. (31). 351-378.
  32. VAN DIJK, T. A. (1983). Discourse Analysis: Its Development And Application To The Structure Of News. Journal of communication. 33(2). 20-43.
  33. VAN DIJK, T.A. (2006). Ideology And Discourse Analysis. Journal of Political Ideologies. (11) 2. 115-140.
  34. VAN DIJK, T.A. (1993). Principles of Critical Discourse Analysis. Discourse Society. 4. 249-283
  35. WODAK, R. (2002). “The Discourse - Historical Approach”. Methods of Critical Discourse Analysis içinde. (Editörler: Ruth Wodak & Michael Meyer). Sage Publications: Londra
  36. WODAK, R. (2007). Pragmatics and Critical Discourse Analysis. John Benjamins Publishing Company. 15 (1). 203-225
  37. YANG, W. & SUN, Y. (2010). Interpretation of ‘Discourse’ from Different Perspectives. The International Journal-Language Society and Culture (31), 127-138.
  38. YILDIRIM, E. (2018). Toplumsal Yapının Aynası Olarak Sinema: Söylem ve Eleştirel Söylem Analiz Yöntemlerine Göre Ayla Filminin Çözümlemesi. İNİF E-Dergi. 3(1). 234-243
  39. ZEYREK, D. (1991). Göstergebilim, Söylem Çözümlemesi ve Anlatı İncelemesi. Dilbilim Araştırmaları Dergisi. (2). 105-112