AI Summary & Key Takeaways
AI InsightThrough this analysis, the study aims to provide a fresh perspective and contribute to the discussion of the ideological foundations of early Republican literature.
📌 3 Key Takeaways
Abstract
This study examines the concept of the literary “canon,” which began to take shape during the National Literature period in Turkey and became an ideological tool in the early years of the Republic. The National Literature movement aimed not only to strengthen religious identity but also to promote national feelings, ideas, and values within society. Canonical texts supported by the new state’s modernization project were used to build a common historical narrative, unify the population under a shared national identity, and reinforce the ideals of the Republican reforms. In this context, genres such as novels, poetry, and historical writing became central instruments of education and cultural transmission, and these works were introduced to younger generations through school curricula and academic programs. Within this framework, the study analyzes Yakup Kadri Karaosmanoğlu’s Yaban and Halide Edib Adıvar’s Vurun Kahpeye in terms of how they contribute to the formation of a literary canon, their relationship with nationalist ideology, and their role in the reconstruction of national culture. Both novels illustrate how literature participates in producing national identity and offer significant evidence for understanding the structure of the reform-oriented literary canon. Through this analysis, the study aims to provide a fresh perspective and contribute to the discussion of the ideological foundations of early Republican literature.
Özet
Bu çalışma, Türkiye’de Milli Edebiyat döneminden itibaren şekillenmeye başlayan ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında giderek belirgin bir ideolojik araç hâline gelen edebi “kanon” olgusunu kapsamlı biçimde incelemektedir. Milli Edebiyat hareketi, yalnızca toplumun dinsel kimliğini öne çıkarmakla sınırlı kalmamış; aynı zamanda milli duygu, düşünce ve değerleri geniş kitlelere benimsetmeyi amaçlayan güçlü bir kültürel yönelim ortaya koymuştur. Yeni devletin modernleşme hedefleri doğrultusunda oluşturulan kanonik metinler, milletin ortak tarihsel hafızasını güçlendirmeyi, toplumsal birlik duygusunu pekiştirmeyi ve inkılap düşüncesine fikrî bir dayanak sağlamayı hedefleyen önemli kültürel araçlara dönüşmüştür. Cumhuriyet’in ilk döneminde roman, şiir ve tarih yazımı gibi türler, devlet politikalarıyla uyumlu bir şekilde eğitim sisteminin ve kültürel aktarım mekanizmalarının temel unsurları olarak kullanılmış; bu metinler hem okul müfredatları hem de akademik çalışmalar aracılığıyla yeni nesillere sistemli bir biçimde aktarılmıştır. Bu çerçevede çalışma, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Yaban ve Halide Edib Adıvar’ın Vurun Kahpeye adlı romanlarını, edebi kanonun oluşumu, milliyetçi ideolojiyle ilişkisi ve milli kültürün yeniden inşasına katkıları açısından değerlendirmektedir. Her iki eser de edebiyatın milli kimlik üretimindeki rolünü somutlaştırmakta, inkılap kanonunun hangi düşünsel temeller üzerine kurulduğuna dair önemli göstergeler sunmaktadır. Böylece inceleme, Cumhuriyet dönemi edebiyatının ideolojik arka planına yönelik yeni bir okuma önerisi geliştirmeyi ve bu alandaki tartışmalara katkı sunmayı amaçlamaktadır.