Journals / Ankara Üniversitesi SBF Dergisi / 2008 / Cilt: 63 - Sayı: 01

Egemenlik Kavramının Tarihsel Gelişimi ve Geleceği Üzerine Bir Değerlendirme

EGEMENLİK KAVRAMININ TARİHSEL GELİŞİMİ VE GELECEĞİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Pages
55–80
Publication Date
2008-01-01
DOI
—
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Bu noktada temel meşruiyet kaynağı olarak devletlerin egemenliğe hâlâ ihtiyaç duyduğu; evrensel ölçekte barışın ve siyasal istikrarın korunması için devletlerin “sorumlu egemenlik” anlayışına sahip olmalarının gerektiği söylenebilir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Devletler, uzunca süre egemen birimler olarak hukukun yegâne yaratıcısı ve uygulayıcısı olmuşlardır.
📊
Key Findings & Data:Egemenlik, bu süreçte devletin hükmetme yetkisini meşrulaştıran başlıca araç olmuştur.
💡
Conclusion & Impact:Bu noktada temel meşruiyet kaynağı olarak devletlerin egemenliğe hâlâ ihtiyaç duyduğu; evrensel ölçekte barışın ve siyasal istikrarın korunması için devletlerin “sorumlu egemenlik” anlayışına sahip olmalarının gerektiği söylenebilir.
🔬Design:Lab & Field Experiment
📍Scope:Comprehensive Sample
⚙️Variables:Egemenlik · ulus-devlet · meşruiyet

Özet

Devletler, uzunca süre egemen birimler olarak hukukun yegâne yaratıcısı ve uygulayıcısı olmuşlardır. Egemenlik, bu süreçte devletin hükmetme yetkisini meşrulaştıran başlıca araç olmuştur. Oysa özellikle son dönemde yaşanan pek çok gelişme, egemenlik açısından farklı bir noktaya gelindiğine işaret etmektedir. Özellikle II. Dünya Savaşından sonra devlet egemenliği sorgulanmaya başlanmış; mutlak bir egemenlik anlayışının birey ve grup haklarının ihlaline sebep olabileceği ve bireysel haklarla özgürlüklerin güvence altına alınmasının sadece devletlerin inisiyatifine bırakılamayacağı fikri, uluslararası düzlemde etik ilkelere dayalı normatif bir düzen oluşturulmasına yönelik arayışları beraberinde getirmiştir. Bunun yanında küresel kapitalizmin geldiği aşama ulusal ekonomilerin yerlerini tek bir küresel ekonomiye bırakmaları yönünde işlemektedir. Avrupa Birliği’nin yeni bir siyasal örgütlenme modeli olarak belirişi ve yarattığı “ortak egemenlik havuzu” aracılığıyla ulus-devlet anlayışına farklı bir boyut kazandırması da “ulusal egemenlik” anlayışında yeni bir aşamaya gelindiğini göstermektedir. Bu noktada temel meşruiyet kaynağı olarak devletlerin egemenliğe hâlâ ihtiyaç duyduğu; evrensel ölçekte barışın ve siyasal istikrarın korunması için devletlerin “sorumlu egemenlik” anlayışına sahip olmalarının gerektiği söylenebilir.

🔖

Cite This Article

BERİŞ, H. E. (2008). Egemenlik Kavramının Tarihsel Gelişimi ve Geleceği Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt: 63 - Sayı: 01, 55–80. https://ajindex.com/articles/10501

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (12)

  1. AGNEW, John (2005), “Sovereignty, Regimes: Territoriality and State Authority in Contemporary World Politics,” Annuals of The Association of American Geographers (Vol 95, No 2): 437-461.
  2. AĞAOĞULLARI, Mehmet Ali (1991), “Demokratik Mitoslar: Halk-Ulus Egemenliği ve Siyasal Temsil,” A.Ü.S.B.F.D. (Cilt XLVI, No.1-2): 195-228.
  3. AĞAOĞULLARI, Mehmet Ali (2006), Ulus-Devlet ya da Halkın Egemenliği (Ankara: İmge Kitabevi Yay.). AĞAOĞULLARI, Mehmet Ali/KÖKER, Levent (2000), Kral-Devlet ya da Ölümlü Tanrı (Ankara: İmge Kitabevi Yay., 2. Baskı). AKAL, Cemal Bali (1999), “Devlet, Yasa, Hakimiyet,” Cumhuriyet’in 75. Yıl Armağanı (İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yay.): 21-55.
  4. AKAL, Cemal Bali (1995), Sivil Toplumun Tanrısı (İstanbul: Engin Yay., 2. Baskı). AKAL, Cemal Bali (der.) (2000), Devlet Kuramı (Ankara: Dost Kitabevi Yay.). AKAL, Cemal Bali (2003), Modern Düşüncenin Doğuşu: İspanyol Altın Çağı (Ankara: Dost Kitabevi Yay., 3. Baskı). AYOOB, Mohammed (2002), “Humanitarian Intervention and State Sovereignty,” The International Journal of Human Rights (Vol. 6, No. 1): 81-102.
  5. BAŞGİL, Ali Fuat (1957), Türkiye’nin Siyasî Rejimi ve Esas Teşkilat Hukuk Dersleri- Birinci Cilt- Fasikül 1 (İstanbul: Baha Matbaası). BEAUD, Oliver (2003), “Egemenlik,” Siyaset Felsefesi Sözlüğü (İstanbul: İletişim Yay.) (Çev. İ. Yerguz vd.): 271-280.
  6. BERİŞ, Hamit Emrah (2003), “Savaş, Meşruiyet ve Ahlâkilik,” Birikim (Sayı 169): 57-62.
  7. BODIN, Jean (2003), On Sovereignty (Cambridge: Cambridge University Press, 6 th ed.) (ed. ve İng. Çev. J. H. Franklin). BROWN, Chris (2002),
  8. Sovereignty, Rights and Justice: International Political Theory Today (London: Polity Press). BRUNKHORST, Haike (2000), “Rights and the Sovereignty of the People in the Crisis of the Nation State,” Ratio Juris (Vol 13, No 1): 49-62.
  9. COHEN, Jean L. (2004), “Whose Sovereignty: Empire versus International Law,” Ethics & International Affairs (Vol. 18, Issue 2): 1-24.
  10. DE BENOIST, Alain (1999), “What is Sovereignty,” Telos (No. 116) (İng. Çev. J. Kostova): 99-119.
  11. DEDMAN, Martin J. (1996), The Origins and Development of the European Union: A History of European Integration (London & New York: Routledge). DUGUIT, Leon (2000), “Egemenlik ve Özgürlük,” AKAL, C. B. (Der.) Devlet Kuramı (Ankara: Dost Kitabevi Yay.) (Çev. D. Köse, S. Koç): 379-400.
  12. DONNELLY, Jack (1995), Teoride ve Uygulamada Evrensel İnsan Hakları (Ankara: Yetkin Yay.) (Çev. M. Erdoğan, L. Korkut). DONNELY, Jack (1999), “The Social Construction of International Human