Günümüze perspektifler sunan özgün bir muhafazakâr: ziya gökalp

Özet

\r\n Ziya Gökalp, Osmanlı’nın sonu, Cumhuriyet’in başında yaşayan büyük bir muhafazakâr düşünürdür. O, Türkiye’de sosyolojisinin de kurucusu kabul edilmektedir. Türkiye’de bir sosyal teori geliştirebilen nadir bilim adamla­rından birisi olan, çok büyük buhran ve değişmelerin yaşandığı bir dö­nemde yaşayan Gökalp’in teorisi; telifçi (uyumcu) bir muhafazakârlıktır. Onun teorisinin ismi: “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak”tır. Bunla­rın altında kültür, din ve medeniyet vardır. Onun teorisi bütüncül bir teori­dir. Ona göre bu üç kavram çok önemlidir ve uyum içinde yaşamalıdırlar. Bunlar birbirleriyle çok sıkı ilişkiler içindedir. İçlerinden birini ya da ikisini tercih etmek mümkün değildir. Osmanlı’nın kurtuluşu, İslam dünyasının uyanması ve Batı ile bütünle­şebilmesi bunların başarıyla telifine bağlıdır. Balkan ve Birinci Dünya Sa­vaşları, bu uyuma imkan vermedi. İstiklal Savaşından sonra, ilk zamanlarda bu telif gerçekleşecek gibi göründü. Fakat, daha sonra değişik sebepler yü­zünden teorinin sadece Türkleşmek ve Muasırlaşmak boyutu öne çıktı. Teo­rinin İslamlaşma boyutu ihmal edildi. Din, Gökalp’in teorisinde merkezi konumdadır. Onun ihmal edilişiyle teori çöktü. Bundan dolayı, Gökalp’in gö­rüşleriyle Halk Partisinin görüşleri arasında çok ciddi farklar ortaya çıktı. Bunlar usulden problemler değil esastan problemlerdir.\r\n