max weber’in islâm sosyolojisine bir eleştiri

Özet

\r\n Sosyoloji zengin, canlı, yenilikçi ve hatta çok boyutlu empirik kollara ayrılarak hızla genişleyen bir disiplindir. Onun din alanına katkıları hala yetersiz görülür ve daha fazla sorumluluk alması arzu edilir; bu, Marx (ö.1867), Weber (ö.1904) ve Durkheim'in (ö.1912) öncülük ettiği yolda da böyledir. Ancak bütün disiplin, spesifik olarak İslâm meselesine gelindiğinde daha yetersizdir. Bu nedenle 1974'ün sonlarına kadar bile "… sosyologlar ne İslâm'la ilgilendiler ne de İslâmi bilime katkıda bulundular"1 diyen İngiliz Sosyolog Bryan S. Turner öfkeli olduğu kadar aynı zamanda üzgündür de. İslâm'a odaklandıklarında bile Batılı sosyologlar çoğunlukla tutarsız ve yanlış yönlendirilmişlerdir. Edward Said'in Orientalism (1978)'i özelde İslâm ile Müslümanlar ve genelde batılı olmayan kültürlerle ilgili meselelerde, batılı bilimsel verilerin büyük çoğunluğunu oluşturan önyargılı görüşler ve yetersizliklere dikkat çeker. Özellikle Max Weber, İslâm'la bir din olarak ilgilenmiş değildir; onun odaklandığı nokta kapitalizm karşıtı olan İslâm'dır.\r\n