Journals / Arış Dergisi / 2026 / Sayı: 14

ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ

Begül Özkoca(Mustafa Kemal Üniversitesi/Güzel Sanatlar Fakültesi/Geleneksel El Sanatları Bölümü)0000-0003-1614-2305
Pages
65–77
Publication Date
2019-06-25
🏛️Bibliographic metadata and full text access for this article are provided via DergiPark.
DergiPark Record ↗
✨

AI Summary & Key Takeaways

AI Insight
⚡ TL;DR(Too Long; Didn't Read)

Kullanım amacı bakımından; azık ve pazar heybesi, torba, yer yaygısı, yufka mendili, sofra bezi, iş önlüğü, çadır örtüsü ve hububat çuvalı olarak çeşitlidir.

📌 3 Key Takeaways

🎯
Objective & Hypothesis:Kültürel mirasımızın görsel temelleri olan dokumalar; Anadolu’nun birçok il, ilçe ve köylerinde farklı renk, motif ve kullanım amacına yönelik değişik şekillerde karşımıza çıkmaktadır.
📊
Key Findings & Data:Yaşanılan yörede farklılıklar gösteren hammadde renklerde, motiflerde ve kullanım amacında belirleyici olan ana etkendir.
💡
Conclusion & Impact:Kullanım amacı bakımından; azık ve pazar heybesi, torba, yer yaygısı, yufka mendili, sofra bezi, iş önlüğü, çadır örtüsü ve hububat çuvalı olarak çeşitlidir.
🔬Design:Research Article
📍Scope:10 adet
⚙️Variables:Çorum · Köy · Kirkitli Dokuma

Özet

Kültürel mirasımızın görsel temelleri olan dokumalar; Anadolu’nun birçok il, ilçe ve köylerinde farklı renk, motif ve kullanım amacına yönelik değişik şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Yaşanılan yörede farklılıklar gösteren hammadde renklerde, motiflerde ve kullanım amacında belirleyici olan ana etkendir. Hayvancılığın gelişmiş olması dokumacılığın yapılma amacı için ayrı bir olumlu unsurdur. Hayvanların etinden sütünden yararlanıldığı kadar yün ve kılından da fayda sağlanmıştır. Renk ve motif bakımından zengin dokumaların yanında kıl dokumalar Anadolu’da azımsanmayacak kadar geniş bir yere sahiptir. Diğer dokuma türlerine göre daha sade, sınırlı renk alternatifi ve fonksiyonel olmaları bakımından değişkendir. Çorum ili genelinde yapılan alan araştırması sonucunda köylerde günümüzde yapımı devam etmemektedir. Fakat elde var olan kıl dokumalar hala kullanılmaktadır. Bu makalede, Çorum ilinin bazı köylerinde örneklerine ulaşılan kıl dokumalar renk, motif, hammadde ve kullanım amacı dikkate alınarak incelenmiştir. İncelenen 10 adet örnek de çoğunlukla kılın doğal rengi, zemini belirli aralıklarla bölen çubuk motifi, kenar temizleme tekniği olarak saç örgüsü ve saçak bırakma teknikleri uygulanmıştır. Kullanım amacı bakımından; azık ve pazar heybesi, torba, yer yaygısı, yufka mendili, sofra bezi, iş önlüğü, çadır örtüsü ve hububat çuvalı olarak çeşitlidir.

🔖

Cite This Article

Özkoca, B. (2019). ÇORUM’UN BAZI KÖYLERİNDE ÜRETİLEN KIL DOKUMA ÖRNEKLERİ. Arış Dergisi, Sayı: 14, 65–77. https://doi.org/10.34242/akmbaris.2019.123

📄 Full Text PDF Viewer

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

References (18)

  1. Atlıhan, Şerife (1992). “Güney-Batı Anadolu’da Karacadır”, Kültür-Sanat, Sayı:15, Eylül, s. 49-50.
  2. Deniz, Bekir (2000). “Türk Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygıları”, Ankara: A.K.M yayınları, s. 85-86
  3. Dulkadir, Hilmi (1997). “İçel’de Son Yörükler Sarıkeçililer”, Mersin: İçel Valiliği Yayınları:3, s. 83
  4. Eliçin, Ayhan ve diğer. (2000). “Kıl Keçilerinden Elde Edilen Üst-Alt Kılların Bazı Fiziksel Özellikleri ile Kullanım Şekilleri”, s. 37, Ankara.
  5. Eren, Naci (1976). “Yörük Çuvalları”, Türkiye’miz, 6(18), s.27.
  6. Önder, Mehmet (1995). “Antika Ve Eski Eserler Kılavuzu”, Ankara: Türkiye İş Bankası Yayınları, s. 56.
  7. Gerçek, Günay (1982). “Eskişehir ve Civarı Cicim ve Sili Dokumacılığı”, Türk Etnografya Dergisi, S.XVII, s. 40.
  8. Gürdal, Mustafa (1976). “Antalya Yörükleri”, İstanbul: Türk Etnografya Dergisi, Sayı: XV, s. 66
  9. Kayıpmaz, Fahrettin ve Kayıpmaz, Naciye (1993), “Isparta Çevresi Yörük Kilimleri”, Türkiye’miz, 23 (69), s. 36.
  10. Kutlu, Muhtar (1987). “Doğu Anadolu Göçer Topluluklarında Karaçadır”, III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, Cilt V, Maddi Kültür, s. 329.
  11. Zeliha Aksoy, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  12. Emine Savaksız, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Fındıcak köyü, ev hanımı)
  13. Ayşe Tuncay, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  14. Safiye Aksoy, 19.04.2018 (Osmancık ilçesi Başpınar köyü, ev hanımı)
  15. Firdevs Bağcı, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Ayva köyü, ev hanımı)
  16. Zeynep Erdoğan, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Ayva köyü, ev hanımı)
  17. Hüseyin Biçer, 21.04.2018 (Dodurga ilçesi Yeniköy, emekli)
  18. Mehmet Oduncu, 23.04.2018 (Laçin ilçesi Narlıköy, emekli)